Gayle Zengil
Yarma ve bulgurdan yoğrulan iri köftelerin kavrulmuş un ve cevizli harçla doldurulup misket köftelerle birlikte nohut, pirinç ve kurutulmuş dağ elmasıyla mayhoş bir suda pişirildiği Hakkâri yemeği.
Tarihçe & Hikaye
Gayle zengil, keylezengil adıyla da bilinen ve Hakkâri mutfağında köklü yeri olan bir köfte yemeğidir; Hakkâri Ticaret ve Sanayi Odası adına 2023 yılında coğrafi işaret olarak tescillenmiştir. Tescil belgesine göre yemeğin ayırt edici özelliği mayhoş tadıdır ve bu tat, yörede sevelok denilen kurutulmuş dağ elmasından gelir. Yemekte köfteler irili ufaklıdır: iri olanların içi dolma gibi oyulup harçla doldurulur, küçükler misket büyüklüğünde yuvarlanır.
İç harç için derin bir tencerede ayçiçek yağı ve tereyağı kızdırılır, un yavaş yavaş eklenip rengi kahverengileşene kadar kavrulur; ceviz içi ve tuz katılıp biraz daha kavrulur ve harç soğutulur. Harcın soğuk olması köftelerin düzgün şekil almasını sağlar. Köfte için ince bulgur kaynar suyla şişirilir, yarma, karabiber, pul biber ve tuz eklenip ılık suyla orta sertlikte bir hamur yoğrulur. Belgenin dediği gibi bu kıvamı tutturmak ustalık ister: sert olursa çatlar, yumuşak olursa dağılır. Bezeler başparmakla oyulur, soğuk harç taşmayacak şekilde doldurulup kapatılır ve yuvarlanır; aynı hamurdan misket köfteler de yapılır. Kurutulmuş elmalar yumuşasın diye haşlanır. Çukur bir tencerede yağ, ince doğranmış soğan, salça ve pul biber kavrulur; salçanın çiğ kokusu gidince kaynar su eklenir. Köfteler, haşlanmış nohut, pirinç, elma ve tuz katılıp yaklaşık yarım saat kaynatılır ve servis edilir. Tescildeki sekiz porsiyonluk ölçü çok doyurucu olduğundan kalori on dört porsiyon üzerinden verilmiştir.
Gayle Zengil Tarifi
Malzemeler
- 800 g yarma
- 100 g ince köftelik bulgur
- 250 g tereyağı (iç harç)
- 200 ml ayçiçek yağı (iç harç)
- 220 g un (iç harç)
- 200 g dövülmüş ceviz içi
- 100 g pirinç
- 100 g kuru soğan
- 35 g domates salçası
- 200 g kurutulmuş dağ elması (sevelok)
- 250 g haşlanmış nohut
- 100 ml ayçiçek yağı (pişirme)
- 20 + 20 + 15 g tuz (köfte, harç, pişirme)
- toplam 50 g pul biber ve karabiber
- 30 g un (pişirme)
- 2 litre kaynar su
Gayle Zengil Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Ayçiçek yağı ve tereyağında unu kahverengileşene kadar kavurun, ceviz ve tuzu katıp biraz daha kavurun; harcı soğutun.
- İnce bulguru kaynar suyla şişirin; yarma, karabiber, pul biber ve tuzla ılık suyla orta sertlikte yoğurun.
- Bezeleri başparmakla oyup soğuk harçla doldurun, kapatıp yuvarlayın; aynı hamurdan misket köfteler de yapın.
- Kurutulmuş elmaları haşlayın; tencerede yağ, soğan, salça ve pul biberi kavurup kaynar su ekleyin.
- Köfteleri, nohudu, pirinci, elmayı ve tuzu ekleyip yaklaşık yarım saat kaynatın.
Püf Noktası
İç harcı mutlaka soğuk doldurun; ılık harç köftenin kabuğunu yumuşatır ve köfte pişerken açılır.
Gayle Zengil Yanına Ne Gider?
- Ayran
- Lavaş
- Yeşil soğan
Soru & Cevap
Gayle zengilin mayhoş tadı nereden gelir?
Yörede sevelok denilen kurutulmuş dağ elmasından gelir.
Yemeğin başka adı var mı?
Tescile göre keylezengil adıyla da bilinir.
Köftelerin içinde ne var?
Tereyağı ve ayçiçek yağında kavrulmuş un ile dövülmüş ceviz ve tuzdan bir harç.
Köfte hamurunun kıvamı neden önemli?
Tescile göre sert olursa çatlar, yumuşak olursa dağılır; ustalık ister.
Bir porsiyon gayle zengil kaç kalori?
Bu tarifle bir porsiyon yaklaşık 785 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!