Gaziantep Ayvalı Ekşili Taraklık
Taraklık denen koyun pirzolasının soğanla salçalı suda yumuşatılıp dilimlenmiş ayva ve nar ekşisiyle tamamlandığı, ayva mevsiminde pişen tescilli Gaziantep et yemeği.
Tarihçe & Hikaye
Gaziantep'te koyunun sırtından çıkan pirzolaya taraklık denir; ayvalı ekşili taraklık da bu pirzolanın ayva ve ekşiyle pişirildiği bir sonbahar-kış yemeğidir. Gaziantep / Antep Ayvalı Ekşili Taraklık, Gaziantep'i Geliştirme Vakfı adına 18 Nisan 2022'de 1084 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Tescile göre yemek ayvanın mevsimi olan eylülden şubata kadar sık pişirilir ve bir porsiyonda iki-üç pirzola, dört-altı dilim ayva ve birkaç kaşık yemek suyu bulunur.
Tescilde iki yol var. Birinde pirzolalar ızgara tavada ya da mangalda, suyu içinde kalacak şekilde iki yüzü de mühürlenir ve tam pişmeden alınır; bir tencerede doğranmış soğan ve isteğe göre sarımsak yağda pembeleşene kadar kavrulur, mühürlenen etler, salçalar, tuz, su ve isteğe göre arpacık soğanı eklenip etler yumuşayana kadar yarım saati aşkın kısık ateşte pişer. Ötekinde etler soğanla kavrulup suyunu çekince salça ve suyla daha uzun pişirilir. İki yolda da su malzemenin birkaç santim üstüne çıkmalıdır.
Ayvalar tercihen kabuklarıyla, boyuna dört ya da altı parçaya bölünür, çekirdek yatakları temizlenir ve etler pişmeye yakın tencereye eklenir. Altı-yedi dakika sonra nar ekşisi, limon ya da koruk suyu ve baharatlar katılır, birkaç dakika daha pişirilip servis edilir. Ayvanın mayhoşluğu ve nar ekşisi, yağlı pirzolayı dengeler. Tescildeki ölçüler dört-beş kişiliktir; aşağıda birinci yol ve beş porsiyon alınmıştır.
Gaziantep Ayvalı Ekşili Taraklık Tarifi
Malzemeler
- 1-1,5 kg koyun pirzolası (taraklık)
- 2-3 adet (400-600 g) büyük ayva
- 2-3 orta boy (200-300 g) kuru soğan
- 30-35 g domates salçası
- 30-35 g biber salçası
- 100-150 g sadeyağ (ya da 250-300 ml zeytinyağı, 100-150 g tereyağı)
- 30-35 ml nar ekşisi (ya da limon, koruk suyu)
- 5-10 g karabiber
- 1 litre su ya da domates suyu
- 10 g tuz
- 10-12 adet / 40-50 g arpacık soğan ve sarımsak (isteğe göre)
Gaziantep Ayvalı Ekşili Taraklık Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Pirzolaları ızgara tavada ya da mangalda iki yüzü eşit mühürlenecek, suyu içinde kalacak şekilde çevirip tam pişmeden alın.
- Tencerede doğranmış soğanı (ve isterseniz sarımsağı) yağda pembeleşene kadar kavurun.
- Etleri, salçaları, tuzu, suyu (ve isterseniz arpacık soğanı) ekleyin; su malzemeyi 3-4 cm geçsin. Kısık ateşte 30-40 dakika etler yumuşayana kadar pişirin.
- Ayvaları kabuklarıyla boyuna 4-6 parçaya bölüp çekirdek yataklarını temizleyin; etler pişmeye yakın tencereye ekleyin.
- 6-7 dakika sonra nar ekşisini ve karabiberi katıp 3-5 dakika daha pişirin; her tabağa 2-3 pirzola, ayva dilimleri ve biraz suyu koyarak servis edin.
Püf Noktası
Ayvayı en sona ekleyin; erken konursa dağılır. Kabuğuyla pişen ayva biçimini daha iyi korur.
Gaziantep Ayvalı Ekşili Taraklık Yanına Ne Gider?
- Pirinç pilavı
- Bulgur pilavı
- Ekmek
Soru & Cevap
Taraklık nedir?
Gaziantep'te koyunun sırt bölümünden çıkan pirzolaya verilen ad.
Ne zaman yapılır?
Ayvanın mevsimi olan eylül-şubat aylarında.
Bir porsiyonda ne olur?
Tescile göre iki-üç pirzola, birkaç dilim ayva ve birkaç kaşık sos.
Ekşi olarak ne kullanılır?
Çoğunlukla nar ekşisi; yerine limon ya da koruk da olur.
Bir porsiyon ayvalı taraklık kaç kalori?
Bu tarifle bir porsiyon yaklaşık 635 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!