Gaziantep Malhıtalı Köftesi
Koyu çorba kıvamında pişirilen kırmızı mercimeğe ince bulgur ve salçalar katılıp kavrulmuş soğanlı zeytinyağı, taze soğan, taze sarımsak, maydanoz ve tarhunla yoğrulduğu, avuçta sıkılarak biçimlendirilen tescilli Gaziantep mercimek köftesi.
Tarihçe & Hikaye
Gaziantep'te kırmızı mercimeğe halk arasında malhıta denir; malhıtalı köfte de mercimek köftesinin yöredeki adıdır. Gaziantep Malhıtalı Köftesi, Gaziantep Mercimekli Köftesi adıyla da anılır ve Gaziantep Büyükşehir Belediyesi adına 9 Şubat 2021'de 665 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Tescil belgesine göre onu öteki mercimek köftelerinden ayıran, mevsimine göre taze ya da kuru tarhun kullanılması ve köftenin yöre usulü sıkılarak biçimlendirilmesidir.
Mercimek iyice yıkanır, üzerini geçecek kadar suyla kaynatılır, köpüğü alınır ve kısık ateşte koyu bir çorba kıvamına gelene kadar pişirilir. Bu arada kuru soğan ve sarımsak incecik kıyılır; soğanın bir bölümü zeytinyağında rengi dönene dek çevrilir, ocaktan alındıktan bir-iki dakika sonra içine toz biber karıştırılır, kalan soğan çiğ kullanılır. Taze soğan, taze sarımsak, maydanoz ve tarhun ayrı ayrı ince kıyılır. Pişen mercimeğe ince bulgur, yani simit, domates ve biber salçası ve tuz katılır, kapak kapatılıp bulgurun şişmesi beklenir.
Karışım elle yoğrulabilecek kadar soğuyunca köfte leğenine alınır, çiğ soğan ve sarımsakla beş-altı dakika yoğrulur. Sonra yeşillikler eklenir ve kavrulmuş soğanlı yağ üzerine dökülür; kuru tarhun kullanılacaksa avuçta ovalanarak katılır. Köfte iki elle sıkılır: alttaki avuç çukurlaştırılıp içine iki-üç ceviz büyüklüğünde harç konur ve öteki elle üstü kapatılarak biçim verilir. Yanında turp, tere, turşu ve ayranla servis edilir. Tescildeki tarif beş-altı porsiyonluktur; aşağıda aralıkların ortası ve altı porsiyon alınmıştır.
Gaziantep Malhıtalı Köftesi Tarifi
Malzemeler
- 300-400 g malhıta (kırmızı mercimek)
- 300-400 g simit (ince bulgur)
- 140-180 g kuru soğan
- 30-50 g kuru sarımsak
- 80-150 g taze soğan
- 50-150 g taze sarımsak (isteğe bağlı)
- 50-80 g maydanoz
- 15-30 g / 5-10 g tarhun (taze ya da kuru)
- 30-50 g biber salçası
- 18-30 g domates salçası
- 18-30 g kırmızı toz biber
- 130-180 g zeytinyağı
- 5-10 g tuz
- 3-5 g kimyon (isteğe bağlı)
Gaziantep Malhıtalı Köftesi Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Mercimeği yıkayıp üzerini geçecek kadar suyla kaynatın, köpüğünü alın ve kısık ateşte koyu çorba kıvamına gelene kadar pişirin.
- Kuru soğan ve sarımsağı ince doğrayın; taze soğan, taze sarımsak, maydanoz ve taze tarhunu ayrı ayrı ince kıyın.
- Pişen mercimeğe bulguru, salçaları ve tuzu karıştırın; kapağı kapatıp bulgurun şişmesini bekleyin.
- Kuru soğanın bir kısmını zeytinyağında pembeleşene kadar kavurun; ocaktan alıp 1-2 dakika sonra toz biberi karıştırın.
- Ilınan karışımı çiğ soğan ve sarımsakla 5-6 dakika yoğurun; yeşillikleri ekleyip kavrulmuş soğanlı yağı dökün ve karıştırın (kuru tarhunu avuçta ovarak katın).
- İki elinizle sıkarak köfteleri biçimlendirin; turp, tere, turşu ve ayranla servis edin.
Püf Noktası
Mercimek koyu çorba kıvamında olmalı; fazla suyu kalırsa bulgur lapa olur, az kalırsa köfte dağılır. Toz biberi yağ biraz soğuduktan sonra ekleyin, yanmasın.
Gaziantep Malhıtalı Köftesi Yanına Ne Gider?
- Turp
- Tere
- Turşu
- Ayran
- Marul
Soru & Cevap
Malhıta ne demek?
Gaziantep'te kırmızı mercimeğe verilen ad; köfte adını buradan alır.
Bu köfteyi farklı kılan nedir?
Tescile göre mevsimine göre taze ya da kuru tarhun kullanılması ve yöre usulü sıkılarak biçimlendirilmesi.
Köfte nasıl sıkılır?
Alttaki avuç çukurlaştırılıp iki-üç ceviz büyüklüğünde harç konur, öteki elle üstü kapatılarak biçim verilir.
Yanında ne yenir?
Genellikle turp, tere, turşu ve ayran.
Bir porsiyon malhıtalı köfte kaç kalori?
Bu tarifle bir porsiyon yaklaşık 685 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!