Gaziantep Pirpirim Aşı
Kuru ya da taze semizotunun (pirpirim) yeşil mercimek, nohut, börülce ve bulgurla salçalı suda pişirilip sumak ekşisi ve sarımsakla tatlandırıldığı, üzerine naneli ve biberli yağ gezdirilen tescilli Gaziantep yemeği.
Tarihçe & Hikaye
Gaziantep'te semizotuna pirpirim denir; pirpirim aşı da bu otun baklagiller ve bulgurla pişirildiği, şehrin en bilinen yemeklerinden biridir. Antep Pirpirim Aşı adıyla da anılır ve Gaziantep Büyükşehir Belediyesi adına 6 Aralık 2021'de 964 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Yazın taze semizotuyla, kışın kurutulmuşuyla yapılır; isteyen kuşbaşı et ya da zırh kıymayla etli pişirir.
Kuru pirpirim kullanılacaksa bir gece önceden ayıklanır, derin bir kapta suyun içinde elle bastırılarak toz ve kumdan arındırılır. Bu yıkama iki-üç kez ve hızla yapılır, çünkü kuru ot su emerse ağırlaşır. Temizlenen otun üzerine kaynar su dökülür, bir taşım kaynatılıp sabaha kadar bekletilir. Nohut da bir gece ıslatılır, ertesi gün haşlanır; loğlaz denen börülce ayrı bir kapta pişirilir. Taze pirpirim ise yıkanıp iri iri doğranır.
Derin bir tencerede biraz zeytinyağında ince doğranmış soğan çevrilir, biber ve domates salçası eklenip kavrulur, beş-altı bardak sıcak su konup kaynatılır. Yeşil mercimek eklenip pişirilir. Mercimek pişince nohut, loğlaz, pirpirim, pilavlık bulgur, dövülmüş sarımsak, sumak ekşisi ve tuz katılır; isteyen domates kurusu ve kuru biber de ekler. Yemek otlar yumuşayana kadar hafif ateşte pişer. Sadeyağ ya da zeytinyağı kızdırılır, içine toz biberle nane atılır ve bu yağ yemeğin üstüne gezdirilir ve yemek on-on beş dakika dinlendirilerek servis edilir. Etli yapılacaksa et önce zeytinyağında suyunu çekene kadar kavrulur, sonra soğan ve salça eklenir ve et yumuşayınca mercimekle devam edilir.
Aşağıdaki ölçüler tescildeki beş-altı porsiyonluk etsiz tarif içindir; taze pirpirimle yapılırsa 600-750 gram ot kullanılır.
Gaziantep Pirpirim Aşı Tarifi
Malzemeler
- 100-150 g kuru pirpirim (semizotu) ya da 600-750 g taze
- 50-90 g nohut
- 60-90 g yeşil mercimek
- 50-90 g loğlaz (börülce)
- 60-90 g pilavlık bulgur
- 15-20 g domates salçası
- 15-20 g biber salçası
- 10-15 g sumak ekşisi
- 60-80 g kuru soğan
- 20-30 g kuru sarımsak
- 80-100 g zeytinyağı (ya da 20-30 g sadeyağ)
- 5-10 g kırmızı toz biber
- 5-10 g kuru nane
- 3-5 g tuz
- etli yapılışta kuşbaşı et (400-500 g) ya da zırh kıyma (200-250 g), isteğe göre
- 15-20 g / 5-10 g domates kurusu ve kuru biber (isteğe göre)
Gaziantep Pirpirim Aşı Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Bir gece önce kuru pirpirimi ayıklayıp suda elle bastırarak 2-3 kez hızla yıkayın; kaynar suyla bir taşım kaynatıp sabaha kadar bekletin. Nohudu ıslatın.
- Nohudu ve börülceyi ayrı ayrı haşlayın; taze pirpirim kullanıyorsanız yıkayıp iri doğrayın.
- Tencerede biraz zeytinyağında soğanı çevirin, salçaları ekleyip kavurun; 5-6 bardak sıcak su ekleyip kaynatın.
- Yeşil mercimeği ekleyip pişirin; mercimek pişince nohut, börülce, pirpirim, bulgur, dövülmüş sarımsak, sumak ekşisi ve tuzu katın.
- Otlar yumuşayana kadar hafif ateşte pişirin.
- Kalan yağı kızdırıp toz biber ve naneyi ekleyin; yemeğin üzerine gezdirip 10-15 dakika dinlendirerek servis edin.
Püf Noktası
Kuru pirpirimi hızlı yıkayın; su emen ot ağırlaşır ve kumunu bırakmaz. Bulguru en sona saklayın ki lapa olmasın.
Gaziantep Pirpirim Aşı Yanına Ne Gider?
- Ekmek
- Yoğurt
- Turşu
- Ayran
Soru & Cevap
Pirpirim nedir?
Gaziantep'te semizotuna verilen ad.
Kuru pirpirim nasıl hazırlanır?
Bir gece önce hızla yıkanır, kaynar suyla bir taşım kaynatılıp sabaha kadar bekletilir.
Loğlaz nedir?
Börülcenin Gaziantep'teki adı; yemeğe ayrıca haşlanarak girer.
Etli yapılır mı?
Evet; tescile göre kuşbaşı et ya da zırh kıymayla da yapılabilir.
Bir porsiyon pirpirim aşı kaç kalori?
Bu tarifle etsiz bir porsiyon yaklaşık 345 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!