Gediz Tarhanası
Kapya biber, soğan, yoğurt, nane ve önceki üretimden ayrılan ekşi mayayla yoğrulan hamurun en az üç hafta her gün karıştırılarak ekşitildiği, gölgede kurutulup ovularak ince granül yapılan turuncu Kütahya Gediz tarhanası.
Tarihçe & Hikaye
Gediz tarhanası, Gediz Ticaret ve Sanayi Odası adına 2022 yılında mahreç işareti olarak tescillenmiştir. Tescil belgesine göre turuncu renkli, ince ve düzgün granüllü, ekşimsi ve fermente aromalı bir tarhanadır; acılı ve acısız iki çeşidi vardır, aralarındaki tek fark kırmızı acı biberdir. Rengini, yarıya yakın oranda giren kırmızı kapya biberden alır. Mayası bir önceki üretimden ayrılmış, kurutulmamış yaş tarhana hamurudur. Belge, Gediz'in gece-gündüz sıcaklık farkının ve düşük neminin tarhananın kurumasına katkı yaptığını belirtir. Kapya hasadına bağlı olarak eylülle kasım arasında yapılır.
Belgedeki yöntemde ayıklanan kapya biber, acı biber ve soğan çekilip yoğurma kazanına alınır; ekşi maya, yoğurt, nane ve tuz katılıp karıştırılır, ardından un ve su eklenerek on beş dakika kadar yoğrulur. Hamur üstü pamuklu bezle örtülerek gölgede, 20-25 °C'de en az 21 gün, havaya göre 30 güne kadar ekşitilir ve her gün karıştırılır. Ekşiyen hamur parçalara ayrılıp bezlere serilir ve dört beş gün bekletilir. Parçalar gölgede, 25-30 °C'de iki üç gün kurutulur, sonra elle ovularak granül yapılır. Granüller ince bir kat hâlinde serilip gölgede yedi on gün daha, arada karıştırılarak kurutulur. Bez torbalarda, 12-14 °C'de ve güneşten uzak saklanan tarhana iki yıl dayanır.
Belge yalnızca oranları verir; aşağıdaki ölçüler bu oranlarla yaklaşık bir kilogramlık hamur içindir. Kalori, bir kâse çorbalık 40 gram kuru tarhana içindir; çorbaya eklenen yağ ve diğer malzemeler hesaba katılmamıştır.
Gediz Tarhanası Tarifi
Malzemeler
- 440 g buğday unu (%44)
- 440 g kırmızı kapya biber (%44; acısızda %47)
- 30 g kırmızı acı biber (%3; yalnız acılıda)
- 30 g tam yağlı yoğurt (%3)
- 30 g soğan (%3)
- 10 g tuz (%1)
- 10 g nane (%1)
- 10 g ekşi maya, önceki üretimden yaş tarhana hamuru (%1)
Gediz Tarhanası Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Kapya biberi, acı biberi ve soğanı ayıklayıp çekin; ekşi mayayı, yoğurdu, naneyi ve tuzu katıp karıştırın, ardından unu ve gerekirse biraz suyu ekleyip 15 dakika yoğurun.
- Hamuru üstü pamuklu bezle örtülü olarak gölgede, 20-25 °C'de en az 21 gün (30 güne kadar) ekşitin ve her gün karıştırın.
- Ekşiyen hamuru parçalara ayırıp bezlere serin ve 4-5 gün bekletin; sonra gölgede 25-30 °C'de 2-3 gün kurutun.
- Kuruyan parçaları elle ovalayarak granül hâline getirin ve ince bir kat hâlinde serip gölgede 7-10 gün, arada karıştırarak kurutun.
- Tarhanayı bez torbalara doldurun ve 12-14 °C'de, güneşten uzak saklayın; çorba için kâse başına yaklaşık 40 g kullanın.
Püf Noktası
Ekşitme süresince hamuru her gün karıştırmayı aksatmayın; belgeye göre bu, fermantasyonun dengeli ilerlemesini sağlar.
Gediz Tarhanası Yanına Ne Gider?
- Kıtır ekmek
- Tereyağı
Soru & Cevap
Gediz tarhanasına rengini ne verir?
Hamura yarıya yakın oranda giren kırmızı kapya biber; acılı çeşide ayrıca kırmızı acı biber katılır.
Gediz tarhanası ne kadar ekşitilir?
Belgeye göre en az 21 gün, havaya göre 30 güne kadar ve her gün karıştırılarak.
Tarhananın mayası nedir?
Bir önceki üretimden ayrılan, kurutulmamış yaş tarhana hamuru ekşi maya olarak kullanılır.
Gediz tarhanası ne kadar saklanır?
Bez torbalarda, 12-14 °C'de ve güneşten uzak tutulduğunda raf ömrü iki yıldır.
Bir kâselik Gediz tarhanası kaç kalori?
40 gram kuru tarhana yaklaşık 125 kcal'dir; çorbaya eklenen yağ bu hesaba dahil değildir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!