Gümüşhane Dut Pestili
Kuru dut şırasının bal, şeker, süt ve unla koyulaştırılıp bezlere ince ince serildiği, bolca ceviz ya da fındık katılan, parlak ve yumuşak yapılı, 2004'te tescillenen Gümüşhane pestili.
Tarihçe & Hikaye
Gümüşhane dut pestili, Gümüşhane kömesiyle aynı gün, Gümüşhane İl Özel İdare Müdürlüğü'nün başvurusuyla 2004 yılında coğrafi işaret olarak tescillenmiştir. Tescil belgesine göre Gümüşhane pestili başka yörelerin pestillerinden daha parlak ve yumuşaktır; içine bal ve süt katılır ve çeşnili pestillerde kullanılan ceviz ya da fındık içi çok daha bol konur. Belge, yüz kilo pestil için en az yirmi kilo bal, on beş kilo süt ve yirmi kilo iç ceviz ya da fındık kullanıldığını yazar. Süt ve dut yöreden gelir; pestilin kalitesinde yörenin dutu ve pestil ustalarının becerisi belirleyicidir.
Pestil kuru duttan yapıldığı için dutlar önce iyice yıkanır, kazanda kaynatılır ve şırası süzülür. Kültür Portalı'nın anlattığı geleneksel yapılışta ceviz içleri dövülür ya da bıçakla küçük doğranır. Şıranın bir kısmı unla tokaç yardımıyla çırpılır; kalan şıra herle kazanında bal ve şekerle ısıtılır, kaynayınca sütle çırpılmış un eklenir. Bu bulamaç, yörede herle denen kıvama gelene ve dibi tutmayacak şekilde karıştırılarak pişirilir. Herle, bol güneş alan düz bir yerde gerilmiş bezlere dökülür, ceviz ya da fındık serpilir ve şimşir kaşık ya da el kevgiriyle ince ince yayılır. Kuruyan pestilin bezi ters çevrilir, arkası suyla ıslatılır ve pestil bezden kolayca soyulur; güneşte biraz daha kurutulup çıtır çıtırken katlanır. Kış boyunca komşu sohbetlerinde ikram edilmek ve hediye olarak gönderilmek üzere tenekelerde saklanır. Tescile göre katkısız pestil oda sıcaklığında üç ay, beş-on derecede altı aya kadar dayanır. Aşağıdaki bir kiloluk ölçüler tescildeki en düşük oranlara uyan bir öneridir; kalori 50 gramlık porsiyon içindir.
Gümüşhane Dut Pestili Tarifi
Malzemeler
- 450 g kuru dut (şırası için, öneri)
- 200 g ceviz ya da fındık içi (en az %20)
- 200 g bal (en az %20)
- 150 g süt (en az %15)
- 50 g un (öneri)
- 50 g şeker (öneri)
- yeterince su (dutları kaynatmak için)
Gümüşhane Dut Pestili Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Kuru dutları iyice yıkayın, kazanda kaynatıp şırasını süzün.
- Şıranın bir kısmını unla tokaçla çırpın; kalanını bal ve şekerle kazanda ısıtın.
- Kaynayınca sütle çırpılmış unu ekleyin; dibi tutmadan herle kıvamına gelene kadar karıştırarak pişirin.
- Herleyi gergin bezlere dökün, ceviz ya da fındık serpip ince ince yayın ve kurumaya bırakın.
- Kuruyunca bezi ters çevirip arkasını suyla ıslatın, pestili soyun; biraz daha kurutup katlayın.
Püf Noktası
Herleyi bezlere olabildiğince ince ve eşit yayın; kalın kalan yerler kurumaz ve pestil bezden temiz ayrılmaz.
Gümüşhane Dut Pestili Yanına Ne Gider?
- Çay
- Gümüşhane kömesi
- Ceviz
Soru & Cevap
Gümüşhane pestilini farklı kılan ne?
Tescile göre daha parlak ve yumuşaktır; içine bal ve süt katılır, ceviz ya da fındık çok daha boldur.
Herle nedir?
Dut şırası, bal, şeker, süt ve unla pişirilip bezlere serilmeye hazır hale gelen koyu karışım.
Pestil bezden nasıl ayrılır?
Kuruyan pestilin bezi ters çevrilip suyla ıslatılır; pestil bezden kolayca soyulur.
Pestil ne kadar dayanır?
Katkısız pestil oda sıcaklığında üç ay, 5-10 derecede altı aya kadar saklanabilir.
50 gram dut pestili kaç kalori?
Bu öneri ölçülerle 50 gram pestil yaklaşık 195 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!