Gümüşhane Ekmeği
Ekşi hamur ve yaş mayayla yoğrulup çamur ve taştan örülmüş fırınlarda odun ateşinde saatlerce pişirilen, iki-beş kiloluk, kalın kabuklu yuvarlak Gümüşhane ekmeği.
Tarihçe & Hikaye
Gümüşhane ekmeği, Gümüşhane İl Özel İdaresi adına 2017 yılında coğrafi işaret olarak tescillenmiştir. Ekmeklik buğday unu, su, yaş ekmek mayası ve ekşi hamurla yapılır; asıl kimliğini ise pişirildiği fırından alır. Yöreye özgü taş fırınlar tamamen çamur ve taştan örülür, önden bacalıdır; üst kubbesi gittikçe daralan taş ya da kiremit sıralarından, tabanı doğal taştan oluşur. Fırında çam, köknar ve meşe odunu yakılır ve ekmek aromasını bu ateşten alır.
Ekmek yuvarlaktır ve ağırlığı iki ile beş kilo arasında değişir. Bu kadar büyük bir hamurun içi ancak düşük sıcaklıkta, iki-dört saat süren yavaş pişirmeyle kurur; bu yüzden kabuk beş-on milimetre kalınlığa ulaşır. Kalın kabuk içteki nemi uzun süre tutar; ekmek geç sertleşir, geç bayatlar ve nadiren küflenir; dilimlenip yeniden ısıtıldığında ya da peksimet yapıldığında kokusu yeniden ortaya çıkar. Ekşi hamur için bir parça hamur akşamdan bırakılıp yaklaşık on iki saat kendi kendine ekşitilir, sabah unla tazelenip üç-dört saat daha bekletilir. Asıl hamura unun yüzde 58-60'ı kadar su, yüzde 1,5 tuz, yüzde 2-3 yaş maya ve ekşi hamur katılır; hamur üç-dört saat dinlendikten sonra dört-beş kiloluk parçalar halinde yuvarlanır. Tescil belgesinin tanım kısmında ekşi hamur oranı yüzde 15-30, üretim kısmında yüzde 10-15 olarak geçer. Aşağıdaki ölçüler bir kilo una göre ölçeklenmiş öneridir; kalori 100 gramlık dilim içindir.
Gümüşhane Ekmeği Tarifi
Malzemeler
- 1 kg ekmeklik buğday unu
- 580-600 ml su (unun %58-60'ı)
- 15 g tuz (%1,5)
- 25 g yaş ekmek mayası (%2-3)
- 150 g ekşi hamur (%10-15)
Gümüşhane Ekmeği Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Bir parça hamuru akşamdan kapalı kapta bırakıp yaklaşık 12 saat ekşitin; sabah biraz un ve suyla tazeleyip 3-4 saat daha bekletin.
- Unu, suyu, tuzu, yaş mayayı ve ekşi hamuru yoğurun; hamuru 3-4 saat dinlendirin.
- Hamuru büyük parçalara bölüp ıslak elle yuvarlayın.
- Taş fırında közleri duvarlara itin, hamurları kürekle tabana yerleştirip kapağı kapatın.
- Düşük ısıda 2-4 saat yavaş pişirin.
Püf Noktası
Ev fırınında yapacaksanız ekmeği daha küçük yapın ve düşük ısıda uzun pişirin; kalın kabuk bu yavaş pişirmeden gelir.
Gümüşhane Ekmeği Yanına Ne Gider?
- Gümüşhane deleme peyniri
- Kuymak
- Bal
- Çay
Soru & Cevap
Gümüşhane ekmeği ne kadar büyük olur?
Yuvarlak bir ekmektir; ağırlığı 2 ile 5 kg arasında değişir.
Neden kabuğu kalındır?
Büyük hamurun içi kurusun diye taş fırında düşük ısıda 2-4 saat yavaş pişirilir.
Hangi odun kullanılır?
Taş fırınlarda çam, köknar ve meşe gibi orman odunları yakılır.
Ekmek ne zaman tescillendi?
Gümüşhane İl Özel İdaresi adına 2017'de coğrafi işaret olarak tescillendi.
100 gram Gümüşhane ekmeği kaç kalori?
Bu ölçülerle 100 gramlık bir dilim yaklaşık 265 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!