Gürün Dut Pekmezi
Gürün'ün yüksek rakımlı bahçelerinden silkelenen beyaz dutların şiresinin kısa kaynatılıp bir gece dinlendirildiği, tepsilerde iki gün güneşte koyulaştırılan katkısız dut pekmezi.
Tarihçe & Hikaye
Gürün Dut Pekmezi, 30 Eylül 2021'de Gürün Kaymakamlığı adına menşe adıyla tescil edilmiştir. Tescile göre Gürün'de 1200-1400 metre yükseklikte yetişen ve haziran başından ağustos sonuna dek toplanan Morus alba türü beyaz dutlardan, katkı maddesi kullanılmadan yapılan koyu kahverengi, homojen, acı ya da ekşi tadı olmayan bir pekmezdir. Belgeye göre yüksek rakım nedeniyle çiçeklenmeden olgunluğa geçen süre uzar ve gece-gündüz sıcaklık farkı dutun şekerini artırır.
Tescil iki üretim yolu tanımlar. İlkinde ağacın altına sergi bezleri serilir, dallar silkelenerek dut toplanır ve bekletilmeden pamuk iplikten sıkma torbalarına doldurulup mengenede sıkılır; elde edilen şire bakır kazanda orta ateşte, köpükleri alınarak kaynamaya getirilir, kaynayınca ateşten alınıp bir gece kazanda dinlendirilir. İkincisinde dutlar, ağırlıklarının dörtte biri kadar su bulunan kazanda orta ateşte köpüğü alınarak haşlanır, sonra torbaya doldurulup mengenede sıkılır ve şıra bir gece dinlendirilir.
Her iki yolda da dinlenen şıra ertesi gün tepsilere ince bir tabaka hâlinde dökülür ve iki gün güneşte bekletilerek koyulaştırılır; üçüncü gün süzülerek tenekelere, küpeciklere ya da bidonlara doldurulur ve serin, kuru bir yerde saklanır. Tescile göre pekmezde kuru madde en az yüzde 72, toplam şeker en fazla yüzde 66'dır. Ev ölçüsü için üç kilo dut öneri olarak alındı ve yaklaşık 750 g pekmez çıkacağı tahmin edildi; kalori bir yemek kaşığı (20 g) için verildi.
Gürün Dut Pekmezi Tarifi
Malzemeler
- ~750 g Gürün dut pekmezi (verim; öneri)
- 3 kg olgun beyaz dut (ev ölçüsü öneri)
- 750 ml su (yalnız ikinci yöntemde, dutun dörtte biri)
Gürün Dut Pekmezi Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Ağacın altına bez serip dalları silkeleyerek olgun dutları toplayın.
- Dutu bekletmeden torbaya doldurup sıkın (ya da dörtte bir suyla haşlayıp sonra sıkın).
- Şireyi köpüğünü alarak kaynamaya getirin, ateşten alıp bir gece dinlendirin.
- Ertesi gün tepsilere ince tabaka hâlinde döküp iki gün güneşte bekletin.
- Üçüncü gün süzüp kavanozlara doldurun ve serin, kuru yerde saklayın.
Püf Noktası
Şirayı tepsilere ince bir tabaka hâlinde yayın; güneşte iki günde eşit koyulaşması için ince tabaka gerekir.
Gürün Dut Pekmezi Yanına Ne Gider?
- Tahin
- Kaymak
- Köy ekmeği
Soru & Cevap
Gürün dut pekmezi hangi duttan yapılır?
Gürün'de 1200-1400 metre yükseklikte yetişen beyaz dutlardan.
Pekmez nasıl koyulaştırılır?
Kaynatılıp bir gece dinlendirilen şıra tepsilere ince dökülür ve iki gün güneşte bekletilir.
Pekmeze katkı konur mu?
Hayır. Tescile göre üretimde hiçbir katkı maddesi kullanılmaz.
Dut haşlanarak mı kullanılır?
İki yol da vardır: dut ya çiğ sıkılıp şiresi kaynatılır ya da az suyla haşlanıp sıkılır.
Bir yemek kaşığı Gürün dut pekmezi kaç kalori?
Yaklaşık 20 gramlık bir yemek kaşığı 60 kcal civarındadır.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!