Hasenik Pekmezi
Hilvan'ın Ovacık (eski adıyla Hasenik) köyünde yetişen sarı-yeşil Azezi üzümünün şırasının pekmez toprağıyla kestirilip bakır kazanlarda saatlerce kaynatıldığı akıcı kıvamlı pekmez.
Tarihçe & Hikaye
Hasenik Pekmezi, 22 Kasım 2025'te Hilvan Yerel Eylem Grubu Derneği adına mahreç işaretiyle tescil edilmiştir. Tescile göre yörenin oval, sarı-yeşil, ince kabuklu ve tatlı sulu üzümünden eski usulle yapılan, açık ya da koyu kahverengi, kıvamlı ve akıcı bir pekmezdir. Hasenik, Şanlıurfa'nın Hilvan ilçesine bağlı Ovacık köyünün eski adıdır; pekmezin burada köklü bir geçmişi vardır ve köyün mutfak kültüründe ve geçiminde önemli bir yer tutar.
Tescile göre pekmez, yörede şıralık diye bilinen yerel Azezi üzümünden yapılır; eylül ve ekimde üzümler olgunlaşınca bağ bozumu yapılır. Azezi üzümünün şırası geniş bir bakır kazana alınır ve ekşiliği giderilsin diye her yüz litre şıraya ortalama bir buçuk kilo pekmez toprağı katılıp kaynatılır. Belgeye göre bu toprak, büyük kısmı kireçtaşından oluşan beyaz sarı renkli, bazik bir killi topraktır; kaynama sırasında şıradaki tortular dibe çöker ve oluşan köpükler kepçeyle alınır.
Ocaktan indirilen şıra bir gün dinlenir, duru kısmı süzülür; ardından yeniden bakır kazana alınıp üç beş saat, koyulaşana dek kaynatılır. Pekmezin suda çözünen kuru maddesi en az yüzde altmış dokuz olmalıdır. Cam şişe ya da kavanozlara doldurulan pekmez karanlık ve serin yerde en az bir yıl dayanır. Pekmez toprağı gıdaya uygun ve temiz olmalıdır. Kalori bir yemek kaşığı (25 g) için pekmez değerleriyle verildi.
Hasenik Pekmezi Tarifi
Malzemeler
- ~1 kg Hasenik pekmezi (verim; 25 g'lık 40 porsiyon)
- ~4 litre (öneri) Azezi üzümü şırası
- ~60 g pekmez toprağı (100 litre şıraya 1,5 kg oranında)
Hasenik Pekmezi Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Olgun Azezi üzümlerinin şırasını çıkarıp geniş bir bakır kazana alın.
- Her yüz litreye bir buçuk kilo oranında gıdaya uygun pekmez toprağı katıp kaynatın; köpüğünü kepçeyle alın.
- Şırayı ateşten alıp bir gün bekletin ve tortusu çökünce süzün.
- Süzülen şırayı bakır kazanda koyu kıvama gelene dek üç beş saat kaynatın.
- Pekmezi cam şişe ya da kavanozlara doldurup karanlık ve serin yerde saklayın.
Püf Noktası
Kestirilen şırayı bir gün bekletip duru kısmını süzün; tescile göre tortu dibe çökünce pekmez berrak ve temiz tatlı olur.
Hasenik Pekmezi Yanına Ne Gider?
- Tahin
- Ekmek
- Kaymak
Soru & Cevap
Hasenik neresidir?
Şanlıurfa'nın Hilvan ilçesine bağlı Ovacık köyünün eski adıdır.
Hasenik pekmezi hangi üzümden yapılır?
Yörede şıralık diye bilinen yerel Azezi üzümünden.
Pekmez toprağı ne işe yarar?
Şıranın ekşiliğini giderir ve tortuların dibe çökmesini sağlar; tescile göre yüz litre şıraya ortalama bir buçuk kilo konur.
Hasenik pekmezi ne kadar saklanır?
Cam şişe ya da kavanozda, karanlık ve serin yerde en az bir yıl.
Bir yemek kaşığı Hasenik pekmezi kaç kalori?
Yaklaşık 25 gramlık bir yemek kaşığı 70 kcal civarındadır.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!