Haşhaş Ezmesi
Elenip ayıklanan sarı haşhaş tohumlarının kavrulup taşta ya da değirmende yağı çıkana kadar ezilmesiyle elde edilen, Afyon'un bükme, katmer ve çöreklerine giren, kahvaltıda ekmeğe sürülen yağlı ezme.
Tarihçe & Hikaye
Haşhaş ezmesi, Afyonkarahisar mutfağının temel taşıdır; şehre adını veren haşhaş bitkisinin tohumlarından yapılır. Vikipedi'ye göre kapsüllerden çıkarılan tohumlar elenir, kapsül parçalarından ve yabancı maddelerden arındırılır, kavrulur ve ezilir. Afyon'un Sandıklı ilçesinin haşhaş ezmesi coğrafi işaretle tescillenmiştir.
Afyon mutfağını derleyen Selver Somuncu'nun lezzetler.com'daki yazısına göre tohumlar kazanlarda kavrulduktan sonra ezilir; eskiden bu iş sürtme taşlarında elle yapılırdı, bugün makineler kullanılıyor. Ezme kahvaltıda ekmeğe sürülür, bazı tatlılara ve bükme, katmer, lokul gibi yöresel hamur işlerine katılır. Aynı yazıya göre 1980'lere kadar Afyon mutfağında haşhaş yağı da çok kullanılırdı: ezilen tohumlar kazanlarda tavlanıp keçi kılından torbalarda preslenerek yağı alınır, geriye kalan küspe de mandalara yem olarak verilir ve Afyon kaymağına tadını veren de bu beslenmedir.
Sizden Gelenler
Haşhaş Ezmesi Besin Değerleri
Bu değerler kullanılan malzeme ve porsiyon miktarına göre değişiklik gösterebilir.
Malzemeler
- 250 g sarı haşhaş tohumu (elenip ayıklanmış)
- 1–2 yemek kaşığı sıvı yağ (isteğe bağlı, kıvam için)
- 1 tatlı kaşığı şeker ya da bal (isteğe bağlı)
Püf Noktası
Tohumları yakmadan kavurun; yanık haşhaş ezmeye acı tat verir. Ezme işlemi sabır ister, ne kadar iyi ezilirse o kadar pürüzsüz olur. Hamur işlerinde kullanmadan önce ezmeyi biraz sıvı yağla açarsanız hamura kolay ve eşit yayılır.
Nasıl Yapılır?
- Haşhaş tohumlarını eleyin; kapsül parçalarını ve yabancı maddeleri ayıklayın.
- Tohumları kalın tabanlı bir tavada kısık ateşte, sürekli karıştırarak hoş bir koku çıkana kadar kavurun ve soğumaya bırakın.
- Soğuyan tohumları taş değirmende, havanda ya da güçlü bir mutfak robotunda yağı çıkıp macun kıvamına gelene kadar ezin; robot kullanıyorsanız aralarda motoru dinlendirin.
- Kıvam çok koyuysa biraz sıvı yağ, tatlandırmak isterseniz biraz şeker ya da bal ekleyip karıştırın.
- Ezmeyi kapaklı bir kavanoza alıp serin bir yerde saklayın.
Haşhaş Ezmesi Yanına Ne Gider?
- Ekmek (kahvaltıda)
- Afyon bükmesi
- Haşhaşlı katmer
Sıkça Sorulan Sorular
Haşhaş ezmesi nasıl yapılır?
Haşhaş tohumları elenip ayıklanır, kavrulur ve yağı çıkana kadar ezilir. Eskiden sürtme taşlarında elle ezilirdi, bugün makineler kullanılır.
Haşhaş ezmesi nerelerde kullanılır?
Kahvaltıda ekmeğe sürülür; Afyon bükmesi, haşhaşlı katmer, lokul, övme ve haşhaşlı çörek gibi hamur işlerinde ve bazı tatlılarda kullanılır.
Haşhaş yağı nasıl elde edilir?
Ezilen tohumlar kazanlarda tavlanır, keçi kılından torbalara doldurulup preslenir. Geriye kalan küspe hayvan yemi olur.
Haşhaş ezmesinin Afyon kaymağıyla ilgisi ne?
Haşhaş yağı çıkarıldıktan sonra kalan küspe mandalara yem olarak verilir; Afyon kaymağı tescil belgesi de mandaların haşhaş küspesiyle beslenmesini kaymağın tadını veren etkenler arasında sayar.
Haşhaş ezmesi kaç kalori?
Bir yemek kaşığı (yaklaşık 15 g) yaklaşık 80 kcal'dir.
Bu tarif 05.06.2026 tarihinde güncellendi.
Üyelerden Alternatif Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından gönderilmiştir; resmi NeYemeli tarifi yukarıdadır.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!