Hatay Tel Kadayıfı

Buğday unuyla suyun boza kıvamında akışkan bir hamur olana dek çırpılması ve bu hamurun dönen sıcak sacın üzerine ince teller hâlinde akıtılmasıyla yapılan, künefenin ve kadayıf tatlılarının temeli olan, 2024'ten beri mahreç işaretli Hatay ürünü.

0
0

Tarihçe & Hikaye

Hatay Tel Kadayıfı, künefeden şerbetli kadayıf tatlısına, sütlü tatlılara kadar ilin pek çok tatlısına giren ince telli hamurdur; tek başına yenen bir tatlı değil, tatlıcıların ve ev mutfağının kullandığı yarı mamul bir üründür. Hatay Valiliği'nin başvurusuyla 2024'te 1630 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Tescil belgesi, ürünün Hatay'da uzun yıllardır kendine özgü bir yöntemle yapıldığını ve il ile ün bağı taşıdığını vurgular; bu yüzden üretimin bütün aşamaları il sınırları içinde yapılmalıdır.

Tarif yalındır: belgeye göre 1 kg özel amaçlı buğday unu ile 1 litre sudan yaklaşık 1,5 kg tel kadayıf çıkar. Üretici isterse unun bir bölümü yerine buğday nişastası koyar (genellikle 750 g una 250 g nişasta) ve/veya süt kullanır. Belgede sütün, suyun en az yarısı kadar olduğu yazılıdır; ancak suyun yerine mi geçtiği yoksa üstüne mi eklendiği açık değildir. Katkı maddesi, aroma ya da aroma veren bileşen kullanılmaz. Un ile su, elle çırpılarak ya da mikserle boza kıvamında akışkan bir hamur olana dek karıştırılır.

Asıl ustalık pişirmededir. Hamur, kadayıf için yapılmış sac ocağının cezve denen haznesine konur; ısınan ocak temiz bir bezle silinip hızla döndürülür, cezvenin vanası açılınca hamur ince deliklerden dönen sacın üzerine kesintisiz teller hâlinde akar. Teller sacda ortalama bir dakika kalır, renk almadan pişer ve bezle özenle toplanır. Belgenin tanım kısmında tellerin sacda kurutulduğu söylenirken yöntem kısmında pişen tellerin kurumasın diye bez arasında saklandığı yazar. Belge bu farkı açıklamaz; büyük olasılıkla teller sacda suyunun bir kısmını atıyor, ardından nemini korumak için örtülüyor (bu bir yorumdur). Hamuru doğru kıvamda tutmak, telleri saca yapıştırmadan, kızartmadan ve birbirine yapıştırmadan çıkarmak, belgede ustalık isteyen başlıca işler olarak sayılır.

Tel kadayıf temiz, kuru, kokusuz ve güneş görmeyen bir yerde, oda sıcaklığında ya da serin ortamda saklanır; daha uzun süre için soğuk zincirde tutulur. Denetimi Hatay Valiliği'nin koordinatörlüğünde, Valilik ile İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün katıldığı en az üç kişilik bir kurul yılda en az bir kez yapar. Evlerde dönen kadayıf sacı bulunmadığından tarifteki geniş yapışmaz tava ve ucu ince delikli sıkma şişesi kullanımı öneridir; tavada tel tel pişirmek uzun sürer, bu yüzden pişirme süresi yaklaşık 90 dakika (öneri) verildi. Kalori, 1,5 kg'lık ölçünün 100 g'lık 15 porsiyona bölünmesiyle; şerbet, yağ ve peynir eklenmeden yalnızca kadayıf için verildi. Pişerken suyun bir kısmı buharlaştığından her porsiyon, yaklaşık 133 g ham hamurdan çıkan 100 g kadayıfa karşılık gelir.

Hatay Tel Kadayıfı Tarifi

Kaç Kişilik
15 Kişilik
Hazırlama
15 dk
Pişirme
90 dk
Kalori
~243 kcal
Tarifi paylaşan
NeYemeli Mutfağı
@neyemeli

Malzemeler

  • 1 kg özel amaçlı buğday unu
  • 1 litre su

Hatay Tel Kadayıfı Besin Değerleri

243kcal

Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.

Nasıl Yapılır?

  1. Un ile suyu geniş bir kaba alıp elle çırpın ya da mikserle karıştırın (suyu azar azar eklemek topaklanmayı önler, öneri); topaksız, boza kıvamında akışkan bir hamur elde edin.
  2. Geniş, yapışmaz bir tavayı ya da sacı (öneri) orta ateşte (öneri) ısıtın ve temiz bir bezle silin.
  3. Hamuru ucu ince delikli bir sıkma şişesine (öneri) doldurun; sıcak tavanın üzerine daireler çizerek (öneri, dönen sacın yerine) ince ve kesintisiz teller akıtın.
  4. Telleri yaklaşık bir dakika, renk almadan pişene dek tavada bırakın; sonra bir bezle özenle toplayıp alın.
  5. Pişen telleri kurumamaları için hemen temiz bir bezin arasına koyun ve hamur bitene dek aynı şekilde devam edin.
  6. Kadayıfı hemen kullanmayacaksanız kuru, serin ve güneş almayan bir yerde; daha uzun saklamak için buzdolabında ya da dondurucuda (öneri) ağzı kapalı tutun.

Püf Noktası

Hamur akışkan olmalı: çok koyu olursa teller kalınlaşıp kopar, çok sulu olursa saca yayılıp yaprak gibi olur; gerekirse bir kaşık su ya da un ekleyerek kıvamı ayarlayın (öneri). Teller renk alıyorsa ateş fazladır, kısın (öneri); tescile göre tel kadayıf kızarmadan pişirilir. Pişen telleri birbirine yapışmasınlar diye üst üste bastırmadan bezin arasına alın. Sıcak sacla çalışırken ellerinizi koruyun.

Hatay Tel Kadayıfı Yanına Ne Gider?

  • Künefe
  • Kadayıf tatlısı
  • Şerbetli tatlılar
  • Sütlü tatlılar

Soru & Cevap

Hatay tel kadayıfı nedir?

Buğday unu ile suyun akışkan bir hamur hâline getirilip dönen sıcak sacın üzerine ince teller hâlinde akıtılmasıyla yapılan, tatlılarda kullanılan yarı mamul bir hamur ürünüdür.

Hangi tatlılarda kullanılır?

Tescil belgesine göre özellikle künefede, kadayıf tatlısında ve çeşitli şerbetli ya da sütlü tatlıların yapımında kullanılır.

İçine süt ya da nişasta katılır mı?

Esas tarif yalnız un ve sudur. Üretici isterse unun bir kısmı yerine buğday nişastası (genellikle 750 g una 250 g), suyun en az yarısı kadar süt ya da ikisini birlikte kullanabilir.

Katkı maddesi içerir mi?

Hayır. Tescile göre üretimde gıda katkı maddesi, aroma verici ya da aroma veren bileşen kullanılmaz.

Nasıl saklanır?

Temiz, kuru, kokusuz ve güneş almayan bir yerde, oda sıcaklığında ya da serin ortamda saklanır; daha uzun süre için soğuk zincirde tutulur.

Hatay tel kadayıfı ne zaman tescillendi?

Hatay Valiliği'nin başvurusuyla 15 Ağustos 2024'te 1630 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; koruma 16 Şubat 2024'ten başlar.

Bir porsiyon Hatay tel kadayıfı kaç kalori?

Şerbet, yağ ve peynir eklenmeden 100 g'lık bir porsiyon yaklaşık 245 kcal'dir.

Sizden Gelen Tarifler (0)

Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.

Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!

Sizden Gelen Resimler

Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.

Yorumlar

Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!