İbradı Enek Pekmezi
Toros ardıcının olgun, kan kırmızısı kozalaklarının taşta tokmakla kırılıp meşe küllü suda iki gün bekletildiği, süzülen özün bakır kazanda odun ateşinde saatlerce kaynatılarak koyulaştırıldığı coğrafi işaretli İbradı pekmezi.
Tarihçe & Hikaye
İbradı enek pekmezi, Antalya'nın İbradı ilçesinin mutfağında ve ekonomisinde önemli yeri olan, ardıç kozalağından yapılan bir pekmezdir. İbradı Kaymakamlığı'nın başvurusuyla 21 Nisan 2026'da 1844 numaralı mahreç işareti olarak tescil edildi. Pekmezin yapıldığı ağaca Batı Toroslarda enek ağacı denir. Toroslarda 600 ile 1.700 metre arasında yetişen bir ardıç türüdür, meyvesi de aslında bir kozalaktır.
Tescil belgesine göre pekmezde, açık gri bir mum tabakasıyla kaplı, koyu kan kırmızısından bordoya çalan, iyice olgunlaşmış enekler kullanılır; olgunlaşmamışları yeşildir. Ağaçtan dökülen olgun enekler toplanır, yıkanır ve geleneksel usulde bir taşın üzerinde meşe tokmakla kırılır. Kırılan enekler katran ağacından yapılmış, yörede şarahmana denen tahta teknelerde, suda iki gün kadar bekletilir. Suya meşe külü katılır; kül eneğin buruk, acı tadını giderir.
Özünü alan küllü su süzülüp bakır kazanlara alınır ve odun ateşinde, rengi koyulaşıp kıvam alana kadar sekiz on saat kaynatılır; bu sırada köpüğü alınır. Yedi kilo enekten ancak bir kilo kadar pekmez çıkar. Bir gün dinlenen pekmez kavanozlara konur ve oda sıcaklığında bir yıl dayanır.
İbradı Enek Pekmezi Tarifi
Malzemeler
- 7 kg olgun enek (ardıç kozalağı; yaklaşık 1 kg pekmez verir)
- 280 g meşe külü
- kırılmış enekleri örtecek kadar su
İbradı Enek Pekmezi Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Ağaçtan dökülen, koyu kan kırmızısı ve tam olgun enekleri toplayıp yıkayın.
- Enekleri bir taş üzerinde tahta tokmakla vurarak kırın ve parçalayın.
- Kırılmış enekleri ahşap bir tekne ya da geniş bir kapta, üzerini örtecek kadar suda 2 gün kadar bekletin; suya meşe külünü katın.
- Özünü alan küllü suyu süzüp geniş bir kazana alın.
- Odun ateşinde ya da ocakta, rengi koyulaşıp kıvam alana kadar 8-10 saat kaynatın; yüzeyde oluşan köpüğü alın.
- Pekmezi bir gün soğumaya bırakın, sonra cam kavanozlara doldurun ve oda sıcaklığında saklayın.
Püf Noktası
Yalnız tam olgun, kan kırmızısı enekleri kullanın; yeşil enek pekmeze acılık verir. Köpüğü düzenli almak pekmezin topaklanmasını önler. Uzun kaynatma sabır ister, ateşi yükseltip süreyi kısaltmaya çalışmayın.
İbradı Enek Pekmezi Yanına Ne Gider?
- Tahin
- Kahvaltı
- Taze ekmek
Soru & Cevap
Enek nedir?
Batı Toroslarda enek ağacı denen ardıcın (Juniperus drupacea) kozalak biçimli meyvesi.
Enek pekmezi nasıl yapılır?
Olgun enekler kırılır, meşe küllü suda iki gün bekletilir, süzülen su bakır kazanda 8-10 saat kaynatılarak koyulaştırılır.
Pekmeze neden meşe külü katılır?
Eneklerin buruk ve acı tadını gidermek için.
Ne kadar enekten ne kadar pekmez çıkar?
Yaklaşık yedi kilo enekten ancak bir kilo kadar pekmez çıkar.
Bir kaşık enek pekmezi kaç kalori?
Bu tarifle bir porsiyon (yaklaşık 25 g) yaklaşık 70 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!