Iğdır Bozbaş Yemeği

Tarihçe & Hikaye

Iğdır Bozbaş Yemeği, 2 Temmuz 2021'de Iğdır Ticaret ve Sanayi Odası adına mahreç işaretiyle tescil edilmiştir. Tescile göre nohut, koyun inciği, sarıkök (zerdeçal), soğan ve domatesle hazırlanan, kendine özgü sunumu ve yeme biçimi olan etli bir bakliyat yemeğidir. Yörede eskiden beri az miktarda yetiştirilen azkan nohudu ile doğal ortamda otlayan Mor Karaman koyunlarının dizle paça arasındaki incik etinin kullanılması ve yemeğin taş fırında altı saat pişirilmesi onu ayırır. Bej renkli, koç başı taneli azkan nohudu kuraklığa ve yağmura dayanıklıdır, iyi pişer ve çok şişer. Koyunun bir yaşını geçmiş ama iki yaşını doldurmamış dişi koyun olması gerekir. Iğdır ve çevresinde bu yemeğe piti de dendiği bilinir.

Tescildeki bir kişilik ölçüde 250 g koyun inciğine 50 g nohut, bir orta boy soğan ve 10 g kuyruk yağı düşer; 4 g sarıkök ve üstü için bir dilim domates eklenir. Et ve bir gün önceden ıslatılan nohut ayrı ayrı düdüklü tencerede, sırasıyla bir buçuk saat ve otuz dakika haşlanır. Maşrapalara haşlanmış et ile nohut, soğan ve kuyruk yağı konur; kalan boşluk etin haşlama suyuyla doldurulur ve sarıkök serpilir.

Eskiden topraktan yapılmış saplı çini bardaklarda, bugün krom ya da emaye maşrapalarda pişirilir. Maşrapalar taş fırında altı saat pişirilir; pişmesine on dakika kala üzerine bir dilim domates konur. Her kişiye bir maşrapa, boş bir çukur kap, lavaş, soğan ve salata verilir. Önce lavaş çukur kaba doğranıp üzerine maşrapadaki su dökülür ve yenir; sonra nohut ve et tokmakla ezilip karıştırılır ve yanında soğan ya da salatayla yenir. Kültür Portalı'ndaki bozbaş tarifinde ise lepe, et ve patates tencerede pişirilip sarıkökle tatlandırılır. Kalori bir maşrapa için, kemikli incik etinin yaklaşık yüzde altmışının yendiği varsayılarak lavaşsız verildi.