Ilgaz Keşkeği
Dövülmüş buğdayın et, tereyağı, sıvı yağ ve kaya tuzuyla caba denen toprak kapta, ağzı çamurla sıvanan taş fırında altı saat pişirilip tahta kaşıkla güdülenerek sakızlaştırıldığı coğrafi işaretli Ilgaz yemeği.
Tarihçe & Hikaye
Ilgaz keşkeği, Çankırı'nın Ilgaz ilçesinde düğünlerde, bayramlarda ve özellikle ramazanda imeceyle hazırlanıp iftar sofralarına konan bir keşkektir. Ilgaz İlçesi Köylere Hizmet Götürme Birliği adına 1 Haziran 2026'da 1864 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Tescil belgesine göre keşkek yörede yalnız bir yemek değil, birlik ve dayanışmanın simgesidir. Yörede caba denen toprak kaplarda, taş fırında pişirilir ve tuz olarak Çankırı kaya tuzu kullanılır.
Keşkeklik buğday geleneksel olarak hasattan sonra kaynar suda haşlanıp kurutulur, dibekte tokmakla dövülerek kabuğundan ayrılır, elenip yıkanır. Buğday cabaya alınır; tavuk budu ya da göğsü, kuzu ya da dana budu veya bonfile tarafı birkaç parçaya bölünüp buğdayın üstüne yerleştirilir. Sıvı yağ, tereyağı ve tuz eklenir, su konur ve cabanın ağzı sıkıca kapatılır. Üç saat önceden odunla ısıtılan taş fırına uzun saplı tahta kürekle yerleştirilen caba, fırının kapağı çamurla sıvanarak yaklaşık altı saat pişirilir. Fırından çıkan keşkeğe bir bardak kaynar su eklenir ve keşkek tahta kaşıkla hızla karıştırılarak dövülür; güdüleme denen bu işlem keşkeğe yumuşak, sakız gibi kıvamını verir. Keşkek sıcak servis edilir ve aynı gün tüketilir.
Çankırı İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de dibekte beyazlaşana dek dövülen buğdaya keşkek dendiğini, keşkeğin tereyağında kavrulan etle birlikte fırında karıştırılmadan pişirildiğini yazar. Evde taş fırın yerine kapağı sıkı kapanan bir güveçle düşük ısıda pişirmek öneridir.
Ilgaz Keşkeği Tarifi
Malzemeler
- 1 kg keşkeklik buğday (dövülmüş, kabuğu alınmış)
- 1 kg et (tavuk, kuzu ya da dana)
- 200 ml ayçiçek yağı
- 300-350 g tereyağı
- 50 g Çankırı kaya tuzu
- 2-2,5 litre + 1 su bardağı kaynar su su
Ilgaz Keşkeği Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Keşkeklik buğdayı yıkayıp toprak güvece (caba) alın.
- Eti birkaç parçaya bölüp buğdayın üzerine yerleştirin; sıvı yağı, tereyağını ve tuzu ekleyin.
- Suyu ekleyin; güvecin ağzını kendi kapağıyla ya da folyoyla sıkıca kapatın.
- Önceden iyice ısıtılmış taş fırında, fırın kapağı kapalı olarak yaklaşık 6 saat pişirin (ev fırınında düşük ısıda, yaklaşık 160 °C, öneri).
- Fırından çıkarınca bir su bardağı kaynar su ekleyin; tahta kaşıkla hızla karıştırıp döverek (güdüleme) sakız kıvamına getirin.
- Sıcak servis edin; aynı gün tüketin.
Püf Noktası
Güdüleme keşkeğin kıvamını belirler; eti ve buğdayı birbirine geçene kadar hızlı ve güçlü karıştırın. Pişme sonunda su kalmadıysa kaynar su ekleyin, soğuk su eklemeyin. Toprak güveci soğuk fırına koyup fırınla birlikte ısıtın, çatlamasın.
Ilgaz Keşkeği Yanına Ne Gider?
- Turşu
- Ayran
- Köy ekmeği
Soru & Cevap
Caba nedir?
Ilgaz'da keşkeğin pişirildiği toprak kaba verilen ad.
Ilgaz keşkeği tescilli mi?
Evet; 1 Haziran 2026'da 1864 numarayla Ilgaz İlçesi Köylere Hizmet Götürme Birliği adına mahreç işareti olarak tescil edildi.
Güdüleme ne demek?
Fırından çıkan keşkeğin tahta kaşıkla hızla karıştırılıp dövülmesi; keşkeğe sakız gibi kıvamını verir.
Ilgaz keşkeği ne zaman yapılır?
Düğün, bayram ve özel günlerde; özellikle ramazanda imeceyle hazırlanıp iftarda sunulur.
Bir porsiyon Ilgaz keşkeği kaç kalori?
Tescildeki ölçülerle bir porsiyon yaklaşık 725 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!