İzmir Boyozu
Un, su ve tuzla yoğrulan hamurun tahinli yağla katlanıp incecik açılması, rulo yapılıp koparılarak göbekli küçük yuvarlaklar hâlinde fırınlanmasıyla yapılan; kahvaltıda haşlanmış yumurtayla yenen kat kat İzmir hamur işi.
Tarihçe & Hikaye
İzmir boyozu, İzmir Ticaret Odası adına 2017 yılında mahreç işareti olarak tescillenmiştir. Tescil belgesine göre Osmanlı döneminden beri İzmir'de yapılan bu hamur işinin evlerdeki geçmişi beş yüz yılı bulur; ticari bir ürün olarak yaygınlaşması ise daha yakın zamana aittir. Adının İspanyolcada küçük somun anlamına gelen bollo sözcüğünün çoğulundan geldiği ve 1492'den sonra Anadolu'ya yerleşen Sefarad Yahudileriyle İzmir mutfağına girdiği anlatılır. Kültür Portalı'nda İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü kaynak gösterilerek yayımlanan bilgiye göre ise bu köken hakkında kesin bir bilgi vermek mümkün değildir. Boyozu şehirde yaygınlaştıranın bir boyozcu ustası olduğu da rivayet edilir.
Boyozun hamuru yalnızca un, su ve tuzdan oluşur; mayası yoktur. Kat kat yapısını tahinli yağdan alır. Belgeye göre hamur kısa bir dinlenmeden sonra bezelere ayrılır, iki beze elle yayılır; birinin üzerine en az yüzde on beşi tahin olan pastacılık yağı sürülür, diğeri üstüne kapatılıp kenarları birleştirilir. Yeniden dinlenen hamur önce merdaneyle, sonra havada döndürülerek incecik açılır, üzerine ayçiçek yağı serpilip defalarca katlanır ve uzun bir silindir hâlinde sarılır. Silindirden koparılan parçaların ortası içe bastırılarak göbek denen kısım oluşturulur. Tepsiye dizilen boyozlar biraz daha dinlendikten sonra 180-200 derecede, üstleri hafif karamelize renk alana kadar 15-25 dakika pişirilir. Pişmiş boyoz yedi-dokuz santim çapında, iki buçuk-üç buçuk santim kalınlığındadır; ne çok sert ne çok yumuşaktır, ağızda kolayca dağılır.
İzmir'de kahvaltının vazgeçilmezidir ve genellikle katı pişmiş yumurtayla yenir. İçi boş olanı en yaygınıdır; ıspanaklı ve peynirli türleri de yapılır. Yapımı uzun ve zahmetli olduğundan çoğunlukla fırınlardan ve sokak tezgâhlarından alınır. Konak Belediyesi 2012'den beri her mayısta Boyoz Festivali düzenlemektedir.
Belgedeki oranlar yarım kilo una uyarlanmıştır; kalori bir boyoz içindir.
İzmir Boyozu Tarifi
Malzemeler
- 500 g buğday unu
- 275-300 ml (unun %55-60'ı) su
- 17-20 g (unun %3,5-4'ü, tescil oranı) tuz
- 64 g pastacılık yağı (margarin)
- 11 g tahin (yağın en az %15'i)
- 3 yemek kaşığı (öneri) ayçiçek yağı (yağlamak ve serpmek için)
İzmir Boyozu Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Unu, suyu ve tuzu yoğurun; hamuru nemli bir bezle örtüp 10-15 dakika dinlendirin ve iki eşit beze yapın.
- Bezeleri elle yayın; pastacılık yağını tahinle karıştırıp birinin üzerine sürün, diğerini üstüne kapatıp kenarlarını birleştirin, iki yüzünü az ayçiçek yağıyla yağlayıp yine 10-15 dakika dinlendirin.
- Hamuru merdaneyle eşit kalınlıkta genişletin, havada döndürerek incecik açın; ayçiçek yağı serpip kenarlardan ortaya doğru katlayın, uzun bir silindir hâlinde sarıp 10-15 dakika dinlendirin.
- Silindirden parçalar koparıp ortalarını içe bastırarak göbek oluşturun; tepsiye dizip hafifçe bastırın ve 10-15 dakika daha dinlendirin.
- Üzerlerine az ayçiçek yağı serpip 180-200 °C fırında hafif karamelize renk alana dek 15-25 dakika pişirin; ılıyınca haşlanmış yumurtayla servis edin.
Püf Noktası
Tahinli yağ ne akacak kadar yumuşak ne de sürülemeyecek kadar sert olmalı; hamuru açarken kenarlarıyla ortasının aynı kalınlıkta kalmasına dikkat edin.
İzmir Boyozu Yanına Ne Gider?
- Haşlanmış yumurta
- Çay
- Domates ve salatalık
- Beyaz peynir
Soru & Cevap
Boyoz nedir?
Un, su ve tuzla yoğrulup tahinli yağla katlanan hamurun göbekli küçük yuvarlaklar hâlinde fırınlanmasıyla yapılan, kat kat ve mayasız bir İzmir hamur işidir.
Boyozun içinde tahin var mı?
Evet. Tescil belgesine göre hamuru katlamak için kullanılan pastacılık yağının en az yüzde on beşi tahindir.
Boyoz neyle yenir?
İzmir'de genellikle kahvaltıda, katı pişmiş yumurta ve çayla yenir.
Boyozun kökeni nedir?
Adının İspanyolca bollo sözcüğünden geldiği ve Sefarad Yahudileriyle İzmir'e taşındığı anlatılır; ancak kökeni hakkında kesin bir bilgi yoktur. Evlerdeki geçmişinin beş yüz yılı bulduğu belirtilir.
Bir boyoz kaç kalori?
Önerilen ölçülerle bir sade boyoz yaklaşık 195 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!