İzmir Lokması
Un, su, tuz, maya ve az şekerle yoğrulup mayalanan hamurun ortası delikli halkalar hâlinde kızgın ayçiçek yağında kızartılıp kısa süre limonlu şerbette bekletilmesiyle yapılan gevrek İzmir tatlısı.
Tarihçe & Hikaye
İzmir lokması, İzmir Ticaret Odası adına 2017 yılında mahreç işareti olarak tescillenmiştir. Hamuru kızartıp şerbetle tatlandırma geleneği Yunanistan'dan Arap yarımadasına kadar pek çok ülkede farklı adlarla bilinir; lokma adı da bir ağız dolusu yemek anlamındaki Arapça lukma sözcüğünden gelir. İzmir'i ayıran, lokmanın biçimidir: Tescil belgesine göre İzmir lokması altı-sekiz santim çapında, ortasında bir-üç santimlik bir boşluk bulunan halka biçiminde bir tatlıdır. Deliksiz, küçük yuvarlak olanlarına ise saray lokması denir.
Lokma İzmir'de bir tatlıdan fazlasıdır. Kültür Portalı'nda İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü kaynak gösterilerek yayımlanan bilgiye göre sünnet düğünü, kandil, mevlit ya da cenaze gibi dinî ve kültürel önemi olan günlerde köşe başlarında lokma pişirilip halka ücretsiz dağıtılır; buna lokma dökmek ya da döktürmek denir. Deyimin, sulu ve akışkan hamurun yağa dökülmesinden geldiği anlatılır. Bazı yörelerde lokma şerbetsiz, pişi gibi peynirle de yenir.
Belgeye göre hamur un, su, tuz, maya ve şekerle on-on iki dakika yoğrulur ve 28-32 derecede bir-bir buçuk saat mayalanır. Şekil verilen hamurlar 160-180 derecedeki rafine ayçiçeği yağında kızartılır, yağdan alınınca en çok beş dakika şerbette bekletilir. Şerbet için şeker ve su beş dakika kaynatılır, en fazla yüzde beş oranında limon suyu eklenir. İyi bir İzmir lokmasının kabuğu kalın değildir; dışı parlak altın sarısı, içi sarımsı beyazdır, kendisi gevrek ve çıtırdır. Günlük yapılıp yenir; bir günden fazla bekleyince gevrekliğini kaybeder.
Belgedeki bir kiloluk un ölçüsü yarıya indirilmiştir; kalori, emilen yağ ve şerbetle birlikte yaklaşık dört lokmalık bir porsiyon için hesaplanmıştır.
İzmir Lokması Tarifi
Malzemeler
- 500 g buğday unu
- 375-500 ml su
- 4-5 g tuz
- 9-10 g yaş maya
- 8-15 g toz şeker (hamur için)
- 500 g toz şeker (şerbet için; yaklaşık %60'ı lokmaya geçer)
- 400-500 ml su (şerbet için)
- 2 yemek kaşığı limon suyu (şerbetin en fazla %5'i)
- kızartmaya yetecek kadar rafine ayçiçek yağı (kızartma; emilen miktar)
İzmir Lokması Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Un, su, tuz, yaş maya ve şekeri on-on iki dakika yoğurup akışkan, pürüzsüz bir hamur elde edin.
- Hamurun üzerini örtüp ılık bir yerde (28-32 °C) bir-bir buçuk saat mayalandırın.
- Şerbet için şekerle suyu beş dakika kaynatın, limon suyunu ekleyip karıştırın.
- Islak elle ya da kaşıkla hamurdan parçalar alıp ortası delikli halka biçiminde 160-180 °C ayçiçek yağına bırakın; altın sarısı olana dek çevirerek kızartın.
- Lokmaları yağdan alıp en fazla beş dakika şerbette bekletin, süzüp servis edin.
Püf Noktası
Yağı 160-180 °C arasında tutun ve lokmaları şerbette beş dakikadan fazla bekletmeyin; aksi hâlde kabuk kalınlaşır, gevreklik kaybolur.
İzmir Lokması Yanına Ne Gider?
- Türk kahvesi
- Çay
- Dondurma
Soru & Cevap
İzmir lokmasını diğer lokmalardan ayıran nedir?
Ortası delikli halka biçimi. Tescil belgesine göre yaklaşık 6-8 cm çapındadır ve ortasında 1-3 cm'lik bir boşluk vardır; deliksiz küçük yuvarlak olanlara saray lokması denir.
Lokma dökmek ne demek?
Düğün, kandil, mevlit ya da cenaze gibi günlerde lokma pişirtip halka ücretsiz dağıtmaya lokma dökmek veya döktürmek denir.
Lokma şerbette ne kadar bekletilir?
Tescil belgesine göre yağdan alınan lokmalar şerbette en fazla beş dakika bekletilir.
Lokma ertesi gün yenir mi?
Günlük yapılıp yenen bir tatlıdır; oda sıcaklığında en fazla bir gün bekleyebilir, daha uzun beklerse gevrekliğini kaybeder.
Bir porsiyon İzmir lokması kaç kalori?
Önerilen ölçülerle yaklaşık dört lokmalık bir porsiyon 470 kcal civarındadır.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!