Kahta Patlıcanlı Ayran Çorbası / Kahta Balcanı Dev Çorbası
Unla ve yumurtayla terbiye edilen ayranda bulgur, patlıcan ve biberin piştiği, patlıcanların ezilip çorbaya geri katıldığı, üzerine tereyağında kavrulmuş soğan dökülüp soğuk ya da ılık sunulan, coğrafi işaretli Adıyaman çorbası.
Tarihçe & Hikaye
Kahta patlıcanlı ayran çorbası, yörede bilinen adıyla balcanı dev, ayranın bulgur, patlıcan ve biberle birlikte pişirildiği bir Adıyaman çorbasıdır. Pişen patlıcanlar çorbadan alınıp ezilir ve yeniden tencereye katılır; çorba koyuluğunu bu püreden alır, üzerine de tereyağında kavrulmuş soğan dökülür. Adıyaman'da patlıcana halk arasında balcan, balcanı, balcani ya da balcane denir; çorbanın adı buradan gelir. Yörede meyir (mehir) ve ayran aşı adlarıyla da anılır; İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de Adıyaman çorbalarını sayarken meyir çorbasını listenin başına koyar.
Özellikle Kahta'nın mutfak kültüründe önemli bir yeri olan bu çorba gündelik sofraların yanı sıra düğünlerde, bayramlarda, festivallerde ve misafir geldiğinde de pişirilir. Onu farklı kılan, patlıcanla ayranın aynı tencerede buluşmasıdır. Tescil belgesine göre iyi bir balcanı dev için kıvamı tutturmak, ayranla patlıcanı dengeli kullanmak ve pişirme aşamalarını ustalıkla yönetmek gerekir. Sıcak değil, soğuk ya da ılık sunulması önerilir.
Kahta Kaymakamlığı'nın 17 Şubat 2025'teki başvurusuyla çorba, 13 Mayıs 2026'da 1857 numaralı mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınırı Adıyaman ilidir ve üretim aşamalarının il sınırları içinde yapılması gerekir. Kültür Portalı'nda Balcanı Dev adıyla yer alan aynı tarif, ayranın tulukta yayılıp yağı alınmış koyun yoğurdundan yapılmasını öğütler.
Sizden Gelenler
Kahta Patlıcanlı Ayran Çorbası / Kahta Balcanı Dev Çorbası Besin Değerleri
Bu değerler kullanılan malzeme ve porsiyon miktarına göre değişiklik gösterebilir.
Malzemeler
- 2 litre ayran
- 1,5 kg patlıcan
- 500 g yeşil biber (isteğe bağlı)
- 350 g bulgur
- 100 g kuru soğan
- 100 g tereyağı
- 1 adet yumurta
- 10 g buğday unu
- 15 g tuz
- maydanoz, nane ya da pul biber (süslemek için, isteğe göre)
Püf Noktası
Ayranı ocağa almadan önce unla ve çırpılmış yumurtayla iyice karıştırın ve kaynayana kadar karıştırmayı hiç bırakmayın; un ile yumurta ayranın kesilmesini önler, ara verirseniz çorba kesilir. Patlıcanları çorbadan alıp ayrı ezmek çorbaya kıvamını veren adımdır. Çorbayı sıcak değil, soğuk ya da ılık sunun.
Nasıl Yapılır?
- Patlıcanların kabuklarını soyup uzunlamasına dörde bölün ve doğrayın. Biberleri temizleyip doğrayın, soğanı ince kıyın.
- Yumurtayı çırpın. Geniş bir tencereye ayranı alın, unu ve çırpılmış yumurtayı ekleyip pürüzsüz olana kadar karıştırın.
- Tencereyi ocağa alın. Ayran kesilmesin diye hiç ara vermeden karıştırarak kaynatın.
- Kaynayan ayrana önce bulguru, ardından patlıcanları, biberleri ve tuzu ekleyin. Karıştırmayı sürdürerek patlıcan ve biberler iyice yumuşayana kadar pişirin.
- Patlıcanları ve biberleri kevgirle çıkarın, ayrı bir kapta ezerek püre haline getirin. Püreyi sıcak çorbaya geri katın ve çorba koyulaşıp kıvam alana kadar kaynatmaya devam edin.
- Bu arada ayrı bir tavada tereyağını eritin, soğanları iyice kavurun.
- Çorbayı ocaktan alıp geniş bir kapta soğumaya bırakın. Kavrulmuş soğanları üzerine dökün ve soğuk ya da ılık servis edin. Dilerseniz maydanoz, nane ya da pul biberle süsleyin.
Kahta Patlıcanlı Ayran Çorbası / Kahta Balcanı Dev Çorbası Yanına Ne Gider?
- Süs için taze nane ya da maydanoz
- Pul biber
- Sac ekmeği
Sıkça Sorulan Sorular
Balcanı ne demek?
Adıyaman'da patlıcana halk arasında balcan, balcanı, balcani ya da balcane denir. Çorbanın Balcanı Dev adı buradan gelir; tescilli adı da bu yüzden hem Kahta Patlıcanlı Ayran Çorbası hem Kahta Balcanı Dev Çorbası'dır.
Ayran çorbası pişerken neden kesilmez?
Ayran ocağa alınmadan önce unla ve çırpılmış yumurtayla karıştırılır ve kaynayana kadar hiç ara vermeden karıştırılır. Karıştırmaya ara verilirse ayran kesilir.
Kahta balcanı dev çorbası sıcak mı içilir?
Hayır. Tescil belgesi soğuk ya da ılık sunulmasını önerir. Pişen çorba geniş bir kapta soğutulur, tereyağında kavrulmuş soğanlar üzerine dökülür.
Bu çorbanın başka adları var mı?
Yörede meyir (mehir) ve ayran aşı adlarıyla da bilinir. Vikipedi'deki ayran çorbası maddesi Adıyaman'ın meyir çorbasını buğday, ayran, patlıcan ve biberle yapılan bir çeşit olarak anar. Kültür Portalı'nda ise Balcanı Dev adıyla yer alır.
Kahta patlıcanlı ayran çorbası kaç kalori?
Bu tarifle bir kase (on ikide biri) yaklaşık 260 kcal'dir. Kalorinin çoğu bulgur ve tereyağından gelir.
Bu tarif 05.06.2026 tarihinde güncellendi.
Üyelerden Alternatif Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından gönderilmiştir; resmi NeYemeli tarifi yukarıdadır.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!