Kandıra Dartısı
Çiğ sütün yüzeyinde toplanan kaymağın tuzla kısık ateşte, tortusu kahverengileşip gözenekli hâle gelene dek kavrulmasıyla elde edilen, ısıtılarak yenen ya da yemeklere yağ ve sos olarak katılan Kandıra süt ürünü.
Tarihçe & Hikaye
Kandıra dartısı, Kocaeli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü adına 2022 yılında mahreç işareti olarak tescillenmiştir. Dartı ya da tartı, Kocaeli'den Ege'ye kadar batı Anadolu'da bilinen bir süt ürünüdür; Kocaeli ve Sakarya yöresinde çiğ süt bekletildiğinde üstünde toplanan yağlı kısımdan yapılır ve bu kısma süt üzeri ya da ciğce denir. Yazın bol olan süt bu yolla kışa saklanır.
Tescil belgesine göre Kandıra'da çiğ inek sütü süzülür ve 4 derecede on iki on dört saat bekletilir; yüzeyde biriken kaymak toplanır. Kaymak kısık ateşte sürekli karıştırılarak ısıtılır, kaynayınca tuz eklenir. Kaynadıkça yağ ayrılmaya başlar; sütün öteki bileşenleri yağdan ayrılıp koyulaşır. Isıtma, yağın içindeki koyu kısım kavrulup açık sarıdan kahverengiye dönene ve gözenekli bir yapı kazanana kadar sürer. Ürün daha fazla kavrulmasın diye soğuk bir zemine alınır, kaplara konup soğutulur. Soğuyunca yağ üstte, tortu altta kalır. Buzdolabında katılaşan dartı soğuk yenmez; kahvaltıda biraz ısıtılarak ekmekle yenir, pilav, makarna ve keşkeğin üzerine sos olarak dökülür, yemeklerde ve hamur işlerinde yağ yerine kullanılır. Belgeye göre on kilo sütten yaklaşık yarım kilo kaymak, bundan da üç yüz gram kadar dartı elde edilir.
Aşağıdaki ölçüler belgedeki tariften alınmıştır. Kalori 20 gramlık bir porsiyon içindir.
Kandıra Dartısı Tarifi
Malzemeler
- 10 kg çiğ inek sütü (yaklaşık 500 g kaymak, 300 g dartı verir)
- 1,5 g tuz
Kandıra Dartısı Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Çiğ sütü süzüp buzdolabında 12-14 saat bekletin ve yüzeyde biriken kaymağı toplayın.
- Kaymağı kalın dipli bir tencerede kısık ateşte, sürekli karıştırarak ısıtın; kaynayınca tuzu ekleyin.
- Yağ ayrılıp dipteki tortu açık sarıdan kahverengiye dönene ve gözenekli bir yapı kazanana kadar kavurmaya devam edin.
- Tencereyi hemen soğuk bir zemine alın ki tortu daha fazla kavrulmasın; dartıyı kaplara koyup oda sıcaklığına kadar soğutun.
- Buzdolabında saklayın; yemeden önce biraz ısıtarak ekmekle ya da pilav, makarna ve keşkeğin üzerine sos olarak kullanın.
Püf Noktası
Kavurmayı tortu kahverengileştiği anda kesin ve tencereyi soğuk zemine alın; fazla kavrulan dartı acılaşır.
Kandıra Dartısı Yanına Ne Gider?
- Köy ekmeği
- Keşkek
- Bulgur pilavı
Soru & Cevap
Dartı nedir?
Çiğ sütün üstünde toplanan kaymağın tortusu kahverengileşene kadar kavrulmasıyla yapılan, yağlı ve gözenekli bir süt ürünüdür.
Ciğce ne demek?
Kocaeli ve Sakarya yöresinde çiğ sütün üstünde toplanan yağlı kısma verilen addır; dartı bundan yapılır.
Dartı soğuk yenir mi?
Hayır; tescil belgesine göre yemeden önce ısıtılmalıdır.
Dartı nerelerde kullanılır?
Isıtılıp kahvaltıda ekmekle yenir; pilavın, makarnanın ve keşkeğin üzerine sos olarak dökülür, yemeklerde yağ yerine de kullanılır.
20 gram Kandıra dartısı kaç kalori?
Yirmi gramlık bir porsiyon yaklaşık 135 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!