Karapınar Kavurgası
Haşlanıp sacda zeytinyağıyla kavrulan buğdaya, ayrı ayrı kavrulan tuzlu kenevir tohumu ve menengiç katılarak hazırlanan, sıcak da soğuk da yenen, 2025'ten beri mahreç işaretli Karapınar çerezi.
Tarihçe & Hikaye
Karapınar Kavurgası, Konya'nın Karapınar ilçesinde buğday, kenevir tohumu ve menengiç ayrı ayrı kavrulup bir araya getirilerek yapılan bir çerezdir. Karapınar Ticaret ve Sanayi Odası'nın 2022'deki başvurusuyla 2025'te 1695 numarayla mahreç işareti olarak tescillenmiştir. Tescil belgesine göre eskiden kış gecelerinde, uykudan önce meyveyle birlikte yenen bu atıştırmalık, beslenme alışkanlıkları değiştikçe yılın her mevsiminde tüketilir olmuştur.
Kavurganın esası buğdaydır ve belge, harmandan sonra tahılın nasıl paylaştırıldığını da anlatır: harman sahibi önce evin un ihtiyacını, ardından gelecek yılın tohumunu, hayvanların yemini ve harmanı olmayanlara verilecek bulgurluğu ayırır; geriye kalan buğday kavurgaya saklanır. Buğdayın tercihen ilçe sınırları içinden alınması istenir ve üretimin bütün aşamaları Karapınar'da yapılır.
Tescildeki ölçü 2 kg buğday, 300 g kenevir, 100 g menengiç, 100 ml zeytinyağı ve 10 g tuzdur. Buğday 15-20 dakika haşlanır, sacın üzerine alınıp zeytinyağı gezdirilir ve hiç bırakılmadan karıştırılarak 20 dakika kadar kavrulur. Yörede bu iş için kılamır denen kurutulmuş ot demetinden yapılmış bir süpürge kullanılır. Kavrulan buğday tepsiye alınır; aynı sacda kenevir tuzla birlikte 10 dakika kavrulup buğdayın üstüne yayılır. En son menengiç 10 dakika çevrilerek kavrulur, o da tepsiye eklenir ve hepsi 2 dakika elle harmanlanır. Kavurga sıcakken de soğuduktan sonra da yenebilir.
Denetimi, Karapınar Ticaret ve Sanayi Odası'nın koordinatörlüğünde, odanın yanı sıra Ziraat Odası ve Ticaret Borsası'ndan gelen birer uzmanla kurulan üç kişilik bir kurul üstlenir. Belgede haşlama suyunun miktarı ve buğdayın süzülüp süzülmediği yazmaz; tarifteki süzme adımı ile evde sac yerine kalın dipli geniş tava ve tahta kaşık kullanılması öneridir. Sıcak sacla çalışırken dikkatli olunmalıdır. Kalori, tescildeki ölçüden 30 porsiyon çıktığı varsayılarak hesaplandı.
Karapınar Kavurgası Tarifi
Malzemeler
- 2 kg buğday (tam tane)
- 300 g kenevir tohumu
- 100 g menengiç
- 100 ml zeytinyağı
- 10 g tuz
- buğdayı örtecek kadar (öneri) su (haşlamak için)
Karapınar Kavurgası Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Buğdayı ayıklayıp yıkayın (öneri), bir kapta 15-20 dakika haşlayın ve suyunu iyice süzün (öneri).
- Haşlanmış buğdayı saca ya da kalın dipli geniş bir tavaya (öneri) alın, zeytinyağını gezdirin ve 20 dakika kadar durmadan karıştırarak kavurun; ardından tepsiye boşaltın.
- Aynı sacda keneviri tuzla birlikte 10 dakika kavurup tepsideki buğdayın üstüne yayın.
- Menengici sacda 10 dakika sürekli çevirerek kavurun ve o da tepsiye ekleyin.
- Tepsideki kavurgayı elle 2 dakika harmanlayın; sıcak ya da soğumuş olarak servis edin.
Püf Noktası
Kavururken karıştırmayı hiç bırakmayın; yörede bu iş kılamır süpürgesiyle yapılır, evde geniş bir tahta kaşık (öneri) işinizi görür. Buğdayı, keneviri ve menengici tescildeki gibi sırayla ayrı ayrı kavurun; her biri kendi süresinde pişer. Sıcak sacla çalışırken ellerinizi koruyun.
Karapınar Kavurgası Yanına Ne Gider?
- Meyve
- Demli çay
- Türk kahvesi
Soru & Cevap
Karapınar kavurgası nedir?
Haşlanıp zeytinyağıyla sacda kavrulan buğdaya, ayrı ayrı kavrulan kenevir tohumu ve menengiç katılarak yapılan Karapınar'a özgü bir çerezdir.
Kavurga ne zaman yenir?
Eskiden kış akşamları yatmadan önce meyveyle birlikte yenirdi; bugün her mevsim tüketilir. Sıcak da soğuk da yenebilir.
Kılamır nedir?
Yörede kurutulmuş ot demetine verilen addır; bu demetten yapılan süpürgeyle buğday sacda kavrulurken karıştırılır.
Tuz ne zaman eklenir?
Tescildeki tarifte tuz, kenevir tohumuyla birlikte aynı saca konur ve ikisi 10 dakika kavrulur; üretim yönteminde başka bir tuzlama aşaması geçmez.
Karapınar kavurgası ne zaman tescillendi?
Karapınar Ticaret ve Sanayi Odası'nın başvurusuyla 29 Ocak 2025'te 1695 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi.
Bir porsiyon Karapınar kavurgası kaç kalori?
Tescildeki ölçünün 30 porsiyona bölünmesiyle bir porsiyon yaklaşık 320 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!