Karnavas Dut Pekmezi
Olur'un Ormanağzı (Karnavas) ve çevre köylerinde kimyasal kullanılmadan yetişen olgun dutların çeyreği kadar suyla çam odunu ateşinde kaynatılıp preslenmesi ve şıranın koyulaştırılmasıyla yapılan, katkısız tescilli dut pekmezi.
Tarihçe & Hikaye
Karnavas dut pekmezi, Erzurum'un Olur ilçesindeki Ormanağzı köyünde, yöredeki eski adıyla Karnavas'ta ve çevresindeki birkaç köyde yapılan bir dut pekmezidir. Ormanağzı Köyü Muhtarlığı'nın 2005'teki başvurusuyla 112 numarayla menşe adı olarak tescil edilmiş (kayıtlardaki tescil tarihi 6 Eylül 2009), Türkiye'nin ilk coğrafi işaretli ürünlerinden biri olmuştur. Tescil belgesine göre dut bahçelerinde yalnızca çiftlik gübresi kullanılır, kimyasal ilaç uygulanmaz; pekmez de yalnızca dut ve sudan yapılır, hiçbir katkı girmez. Yöre halkının kahvaltı sofralarının vazgeçilmezidir.
Pekmez yapımı dutlar olgunlaşınca haziranın ilk haftasında başlar ve yaklaşık beş hafta sürer; ağaçlar bu sürede üç dört gün arayla sekiz on kez silkelenir. İlk hasadın dutu genellikle pekmeze ayrılmaz, taze yenir. Tam olgun dutlar ayıklanıp ham dut, yaprak, böcek ve çöpten arındırılır, kazanlara alınıp dörtte biri kadar su eklenerek çam odunu ateşinde kaynatılır. Pişen dutlar çam ağacından presle sıkılır ve şıra elde edilir. Süzülen şıra açık kazanlarda karıştırılarak miktarına göre 15-40 dakika koyulaştırılır; kıvamına bakılarak ateşten alınır. Pekmez başka bir kaba alınıp tahta kaşıklarla karıştırılarak havalandırılır ve parlak rengini alana kadar soğutulur. Belgedeki ölçümlere göre pekmezin şeker oranı ortalama yüzde 65, yoğunluğu santimetreküpte 1,38 gramdır. Cam ya da plastik kavanozlarda, oda sıcaklığının biraz altında bir yıl kadar saklanabilir.
Kalori hesabı yemek kaşığından biraz fazla, 20 gramlık porsiyona göredir.
Karnavas Dut Pekmezi Tarifi
Malzemeler
- 500 g Karnavas dut pekmezi (olgun dut ve sudan)
Karnavas Dut Pekmezi Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Tam olgun dutları ayıklayıp ham dut, yaprak, böcek ve çöpten arındırın.
- Dutları kazana alın, dörtte biri kadar su ekleyip kaynatın.
- Pişen dutları presleyip şırasını çıkarın ve süzün.
- Şırayı geniş açık kazanda karıştırarak, miktarına göre 15-40 dakika koyulaştırın; kıvamına bakarak ateşten alın.
- Pekmezi başka bir kaba alıp tahta kaşıkla karıştırarak havalandırın, parlak rengini alana kadar soğutun ve kavanozlara doldurun.
Püf Noktası
Koyulaştırırken dibini tutturmayın; yanık tat bütün partiyi bozar. Soğuturken karıştırmak suyun buharlaşıp pekmezin parlamasını sağlar.
Karnavas Dut Pekmezi Yanına Ne Gider?
- Tereyağı
- Kaymak
- Taze ekmek
Soru & Cevap
Karnavas neresidir?
Erzurum'un Olur ilçesindeki Ormanağzı köyünün eski adı; pekmez bu köy ve çevresindeki birkaç köyde yapılır.
Pekmeze katkı girer mi?
Hayır; tescile göre yalnızca dut ve su kullanılır.
Dutlar ne zaman toplanır?
Haziranın ilk haftasından başlayarak yaklaşık beş hafta boyunca, üç dört gün arayla.
Ne kadar saklanır?
Kavanozda, oda sıcaklığının biraz altında yaklaşık bir yıl.
Bir porsiyon Karnavas dut pekmezi kaç kalori?
20 gramlık bir porsiyon yaklaşık 60 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!