Kastamonu Çekme Helvası

Tarihçe & Hikaye

Kastamonu çekme helvası, Kastamonu Ticaret ve Sanayi Odası adına 2018 yılında mahreç işareti olarak tescillenmiştir. Tescil belgesine göre 1800'lerden beri doğumlarda, düğünlerde ve önemli günlerde yapılan bu helva Osmanlı sarayına da gönderilmiş ve zamanla yöre kültürünün parçası olmuştur. Benzerleri başka yerlerde saray helvası ya da pişmaniye adıyla bilinse de Kastamonu çekme helvasını ayıran, miyanesinin bol ve iyice kavrulmuş olması, buna karşılık şeker oranının düşük tutulmasıdır; belgeye göre son üründe şeker en çok yüzde 34 civarındadır. Bu yüzden tadı hafiftir, şekerin baskınlığı az hissedilir.

Kastamonu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün anlattığı geleneksel yapımda önce miyane hazırlanır: Kazanda eritilen yağa un katılır ve hafif ateşte bir saat kadar karıştırılarak kavrulur, sonra bir sinide soğumaya bırakılır. Ayrı bir kazanda su, şeker ve biraz limon tuzu akide şekeri kıvamını bulana dek kaynatılıp mermer tezgâha boşaltılır. Hafifçe soğuyan şeker elle uzatılarak simit gibi bir halkaya çevrilir ve beyazlaşır. Halka miyane sinisine yerleştirilir ve dört-altı kişi tarafından çekilerek sininin boyuna kadar büyütülür; ikiye katlanıp yeniden çekilir. Şeker miyaneyi içine çekip tel tel ayrılana kadar bu işlem sürer. Ilıyan helva elle sıkıştırılarak ufalanır, tepsilere basılıp bastırılır ve bıçakla kesilir. Bugün üretimde öğütme ve pres makineleri de kullanılır; helva bu sayede ağızda dağılan, pürüzsüz bir doku kazanır.

Sade olarak yapıldığı gibi Antep fıstığı, ceviz, fındık ya da kakaolu türleri de vardır.

Kaynaklarda ölçü verilmediğinden aşağıdaki miktarlar, belgedeki şeker oranına göre öneridir; şekerin çekilmesi birkaç kişinin el birliğini ister. Kalori 50 gramlık bir parça içindir.