Kemalpaşa Tatlısı
Taze tuzsuz teleme, irmik, un ve yumurtadan yoğrulan hamurun yarım küre biçiminde fırınlanıp kaynar şerbette şişirildiği, Mustafakemalpaşa'dan doğan tescilli peynir tatlısı.
Tarihçe & Hikaye
Kemalpaşa Tatlısı, Bursa'nın Mustafakemalpaşa ilçesinden bütün Türkiye'ye yayılmış bir peynir tatlısıdır; tescilli adının öbür biçimleri Mustafakemalpaşa Peynir Tatlısı ve Mustafakemalpaşa Tatlısı'dır. 2021'de 784 numarayla coğrafi işaret olarak tescil edilmiştir. Tatlıya karakterini veren, içindeki taze tuzsuz telemedir; fırında eriyen teleme tatlının süngerimsi, gözenekli iç yapısını oluşturur.
Tescil belgesi tatlının geçmişini bir asır öncesine götürür: ilk olarak göçmen bir kadının çocukları için evde yaptığı peynir tatlısından doğduğu rivayet edilir. 1920'lerde kasabanın dondurmacısı Ahmet Bey evde hazırlattığı tatlıyı dükkânında satmaya başlar; yanından ayrılan ustalar kendi atölyelerini açtıkça tatlı 1970'lerden sonra ilçe dışında tanınır. 1955-1965 arasında koyun sütü telemesiyle mevsimlik yapılan tatlı, artan talep üzerine inek sütüne geçer. Kısa raf ömrü nedeniyle önce güneşte kurutulan, sonra ikinci kez fırınlanarak dayanıklı hale getirilen tatlı, 1980'lerde İstanbul raflarına ulaşır.
Hamur, buğday unu, irmik, kıyılmış taze teleme, yumurta ve kabartma maddesiyle yoğrulur; belgeye göre telemenin payı en az yüzde 30'dur. Yuvarlanan hamur topları 240-300 derecede on beş-yirmi dakika pişirilir ve yarım küre biçimini alır; raf ömrünü uzatmak için düşük ısıda bir kez daha fırınlanabilir. Servisten önce en az 700 gram şeker ve bir litre suyla hazırlanan şurup kaynarken tatlılar içine bırakılır ve ara ara karıştırılarak on beş-yirmi dakika kaynatılır. Bursa İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tatlının kaymak, tahin, pekmez ya da dondurmayla sunulduğunu yazar. Aşağıdaki gram ölçüleri, tescildeki yüzde sınırlarına uyan bir ev ölçeği önerisidir.
Kemalpaşa Tatlısı Tarifi
Malzemeler
- 350 g taze tuzsuz teleme (hamurun en az %30'u)
- 420 g irmik (en çok %50)
- 180 g buğday unu (en çok %30)
- 1 adet yumurta (en az %2)
- 1 tatlı kaşığı, biraz suda açılmış kabartma maddesi (karbonat; %0,2-1)
- en az 700 g (yaklaşık yarısı tatlıya geçer) toz şeker (şerbet)
- 1 litre su (şerbet)
- isteğe göre kaymak, tahin, pekmez ya da dondurma (servis)
Kemalpaşa Tatlısı Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Taze tuzsuz telemeyi ezin, yumurtayı katıp yoğurun.
- İrmik, un ve suda açılmış kabartma maddesini ekleyip hamur haline getirin.
- Hamurdan ceviz büyüklüğünde toplar yapıp tepsiye dizin.
- 240-300°C'ye ısıtılmış fırında 15-20 dakika, yarım küre biçimini alıp sarı-kahverengi olana kadar pişirin.
- Bir tencerede en az 700 g şekeri 1 litre suda eritip kaynatın.
- Tatlıları kaynayan şuruba bırakın; ara ara hafifçe karıştırarak 15-20 dakika kaynatın.
- İsteğe göre kaymak, tahin, pekmez ya da dondurmayla servis edin.
Püf Noktası
Telemenin taze ve tuzsuz olması şarttır; tuzlu peynir tatlının tadını bozar. Ev fırını 240°C'ye çıkmıyorsa en yüksek ısıda pişirip süreyi biraz uzatın. Kuru tatlılar hava almayan kapta günlerce saklanır; servisten hemen önce şerbette kaynatın.
Kemalpaşa Tatlısı Yanına Ne Gider?
- Kaymak
- Dondurma
- Türk kahvesi
Soru & Cevap
Kemalpaşa tatlısı nereden çıkmıştır?
Bursa'nın Mustafakemalpaşa ilçesinden; 1920'lerde ilçede satılmaya başlanmıştır.
Kemalpaşa tatlısının içinde ne var?
Taze tuzsuz teleme, irmik, buğday unu, yumurta ve kabartma maddesi.
Kemalpaşa tatlısı neden süngerimsidir?
Fırında eriyen teleme hamurun içinde gözenekler oluşturur; gözeneklilik teleme miktarıyla artar.
Şerbet nasıl yapılır?
Bir litre suya en az 700 g şeker katılıp kaynatılır; tatlılar kaynar şuruba bırakılıp 15-20 dakika kaynatılır.
Bir porsiyon Kemalpaşa tatlısı kaç kalori?
Bu tarifle üç tatlılık bir porsiyon yaklaşık 515 kcal'dir; şerbetin yaklaşık yarısının tatlıya geçtiği varsayıldı.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!