Kütahya Köpük Helvası
Bakır kazanda kaynatılan şeker şerbetinin çöven kökü suyuyla saatlerce çırpılarak parlak beyaz, yumuşak ve köpüklü bir kıvama getirildiği, isteğe göre tahinle yenen Kütahya helvası.
Tarihçe & Hikaye
Kütahya köpük helvası, Kütahya Ticaret Borsası adına 2020 yılında mahreç işareti olarak tescillenmiştir. Tescil belgesine göre Kütahya'da köpük helvası yapımının geçmişi Osmanlı döneminde, 1800'lere dek gider. Ana maddesi şekerdir; ona köpüğünü ve beyazlığını veren, çöven kökünün kaynatılmasıyla elde edilen çöven suyudur. Parlak beyaz, köpük görünümlü ve fazla akışkan olmayan bir helvadır. Her mevsim yenir, ama sonbaharda ve kışta daha çok aranır; isteyen tahinle yer.
Belgedeki yöntemde şeker, su ve kristalleşmeyi önleyen limon tuzu bakır kazanda karıştırılıp ısıtılır. Şerbet 125-130 °C'ye ulaşınca ısıtma kesilir; bu yaklaşık 45-50 dakika sürer. Usta, şerbetin kıvamını kepçeyle aldığı birkaç damlayı başparmakla işaret parmağı arasında yoklayarak anlar. Kıvamını bulan şerbete yüzde bir oranında çöven suyu katılır, kazanın kapağı kapatılıp sıcaklık 55-62 °C arasında tutularak yaklaşık bir saat çırpılır. Hazır olup olmadığı da usta işi bir yoklamayla anlaşılır: Bir litrelik kaba konan yarım kilo helva kabı tamamen dolduruyorsa köpük yeterlidir, kap ters çevrildiğinde de helva hemen akmaz. Belgeye göre limon tuzu dışında hiçbir katkı maddesi kullanılmaz; helva serin, ışık almayan ve kuru bir yerde saklanır.
Belge yalnızca oranları verir; aşağıdaki ölçüler bu oranlarla yaklaşık bir kilogramlık helva içindir ve çırpma zahmetli olduğundan helva çoğunlukla helvacılarda yapılır. Kalori, tahinsiz 50 gramlık bir porsiyon içindir.
Kütahya Köpük Helvası Tarifi
Malzemeler
- 810 g şeker (%81)
- 180 ml su (%18)
- 10 g çöven suyu (%1)
- 1 g limon tuzu (%0,1)
Kütahya Köpük Helvası Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Şekeri, suyu ve limon tuzunu bakır kazanda karıştırıp ısıtın; şerbet 125-130 °C'ye ulaşınca (yaklaşık 45-50 dakika) ısıtmayı kesin.
- Şerbetin kıvamını, birkaç damlayı parmaklarınız arasında yoklayarak kontrol edin.
- Şerbete çöven suyunu katın, kapağı kapatın ve sıcaklığı 55-62 °C arasında tutarak yaklaşık 1 saat çırpın.
- Köpüğü yoklayın: 1 litrelik kaba konan yarım kilo helva kabı dolduruyorsa ve kap ters çevrilince hemen akmıyorsa helva hazırdır; değilse çırpmaya devam edin.
- Helvayı kaplara alın, serin, ışık almayan ve kuru bir yerde saklayın; isteğe göre tahinle servis edin.
Püf Noktası
Çırparken sıcaklığı belgedeki 55-62 °C aralığında tutun; bu, köpüğün bol ve dengeli oluşmasını sağlar.
Kütahya Köpük Helvası Yanına Ne Gider?
- Tahin
- Taze ekmek
Soru & Cevap
Köpük helvasına köpüğünü ne verir?
Tescil belgesine göre çöven kökünün kaynatılmasıyla elde edilen çöven suyu; şerbete katılıp çırpılınca helvayı köpürtür.
Köpük helvası nasıl yenir?
Tek başına ya da isteğe göre tahinle birlikte yenir.
Helvanın hazır olduğu nasıl anlaşılır?
Bir litrelik kaba konan yarım kilo helva kabı dolduruyor ve kap ters çevrildiğinde hemen akmıyorsa helva yeterince köpürmüştür.
Kütahya köpük helvası ne zamandan beri yapılıyor?
Belgeye göre Kütahya'da köpük helvası üretimi 1800'lü yıllara, Osmanlı dönemine uzanır.
50 gram köpük helvası kaç kalori?
Tahinsiz 50 gramlık bir porsiyon yaklaşık 155 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!