Malatya Analı Kızlı Köfte
Kıymalı içle doldurulan ceviz iriliğinde anne köftelerle misket iriliğinde içsiz kız köftelerin nohutlu, salçalı, reyhanlı tirit suyunda pişirildiği Malatya yemeği; Malatya tiritli köftesi olarak da bilinir.
Tarihçe & Hikaye
Malatya analı kızlı köfte, Malatya tiritli köftesi adıyla da bilinir ve Yeşilyurt Belediyesi adına 2021 yılında mahreç işareti olarak tescillenmiştir. Adını yapılışından alır: Geleneksel olarak içli dolma köfteleri anneler, küçük köfteleri kızlar yapar. Kültür Portalı'ndaki Malatya mutfağı bilgisine göre böylece köftenin yapımı kız çocuklarına küçük yaşta öğretilir; yemek tek kişiyle yapılamaz ve hamur kurumadan çalışmak el çabukluğu ister. Belgeye göre anne köfte yaklaşık 25, kız köfte yaklaşık 1,5 gram gelir. Yemeği ayıran tirit suyudur: nohut, domates ve biber salçası, pul biber ve kuru reyhan. Kültür Portalı ilçelere göre farkları da anlatır: Pütürge ve Doğanyol'da hamura ve içe reyhan, Hekimhan'da içe dövülmüş ceviz katılır; köfte haşlandığında biri kulağa tutulur ve içinden ses gelirse piştiği anlaşılır, diye anlatılır.
Belgedeki tarifte iç için küp doğranan soğan tereyağı ve zeytinyağında pembeleşene kadar kavrulur, orta yağlı kıyma eklenip suyunu çekene ve kızarana dek pişirilir; tuz, karabiber, pul biber ve maydanoz katılıp soğutulur. Dış hamurda orta bulgura irmik, yumurta ve yağsız kıyma katılır; tuzlanıp suyla birlikte macun kıvamına gelene dek 25-30 dakika yoğrulur; hamur yüksekten kaba atıldığında yapışmıyorsa hazırdır. Ceviz büyüklüğündeki parçalar avuçta işaret parmağıyla ince duvarlı olacak şekilde oyulur, içle doldurulup ağızları büzülerek kapatılır. Kalan hamurdan misket iriliğinde kız köfteler yuvarlanır. Tirit için tereyağı ve zeytinyağında salçalar eritilir; nohut, reyhan ve pul biber katılıp tuzlanır ve üzerine kaynamış su konur. Kaynayan tirit suyunda önce anne köfteler, sonra kız köfteler beşer dakika haşlanır. Bir porsiyon beş anne köfte, bir kaşık kız köfte ve bir kepçe tirit suyuyla sıcak sunulur.
Belge sekiz kişilik ölçü verir; yemek çok doyurucu olduğu için kalori on porsiyona bölünerek hesaplanmıştır.
Malatya Analı Kızlı Köfte Tarifi
Malzemeler
- 300 g orta yağlı kıyma (iç için)
- 2-3 adet büyük kuru soğan
- 100 g tereyağı (iç için)
- 1 çay bardağı zeytinyağı (iç için)
- yarım demet maydanoz
- 1 yemek kaşığı, 1 çay kaşığı pul biber ve karabiber (iç için)
- 600 g orta değirmen bulguru
- 1 su bardağı irmik
- 300 g yağsız dana kıyma (dış için)
- 1 adet yumurta
- 100 g tereyağı (tirit için)
- 1 çay bardağı zeytinyağı (tirit için)
- 1 su bardağı haşlanmış nohut
- 1 tatlı kaşığı, 1 yemek kaşığı biber ve domates salçası
- 1'er yemek kaşığı kuru reyhan ve pul biber (tirit için)
- 1 yemek kaşığı ve yeteri kadar tuz
- 2 litre kaynamış su (tirit için)
Malatya Analı Kızlı Köfte Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- İç için soğanı tereyağı ve zeytinyağında pembeleşene kadar kavurun, kıymayı ekleyip suyunu çekene ve kızarana kadar pişirin; tuz, karabiber, pul biber ve maydanozu katıp soğutun.
- Bulgur, irmik, yumurta, yağsız kıyma, tuz ve suyu macun kıvamına gelene kadar 25-30 dakika yoğurun; yüksekten kaba atılan hamur yapışmıyorsa hazırdır.
- Ceviz büyüklüğündeki parçaları avucunuzda işaret parmağınızla ince duvarlı olacak şekilde oyun, içle doldurup ağızlarını büzerek kapatın; kalan hamurdan misket iriliğinde kız köfteler yuvarlayın.
- Tirit için tereyağı ve zeytinyağında salçaları eritin; nohudu, baharatları ve tuzu katıp kaynamış suyu ekleyin ve kaynatın.
- Kaynayan tirit suyunda önce anne köfteleri, sonra kız köfteleri beşer dakika haşlayın; porsiyon başına beş anne köfte, bir kaşık kız köfte ve bir kepçe tirit suyuyla sıcak servis edin.
Püf Noktası
Hamuru belgedeki gibi uzun yoğurun ve hazır olup olmadığını yüksekten kaba atarak deneyin; kaba yapışmayan hamur oyulurken yırtılmaz.
Malatya Analı Kızlı Köfte Yanına Ne Gider?
- Ayran
- Yeşillik
- Turşu
Soru & Cevap
Analı kızlı adı nereden gelir?
Geleneksel olarak içli dolma köfteleri anneler, küçük köfteleri kızlar yapar; yemek adını bu hazırlanıştan alır.
Anne ve kız köfteler ne büyüklükte?
Belgeye göre anne köfte yaklaşık 25 gram ve ceviz iriliğinde, kız köfte yaklaşık 1,5 gram ve misket iriliğindedir.
Tirit suyunda neler var?
Tereyağı, zeytinyağı, domates ve biber salçası, haşlanmış nohut, kuru reyhan, pul biber ve tuz.
İlçelere göre fark var mı?
Kültür Portalı'ndaki bilgiye göre Pütürge ve Doğanyol'da reyhan, Hekimhan'da içe dövülmüş ceviz katılır.
Bir porsiyon analı kızlı kaç kalori?
On porsiyonluk hesapla bir porsiyon yaklaşık 745 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!