Malatya Hırçikli Köfte
Lahana sarmasından artan göbekleri değerlendirmek için yapılan; yarma köftelerinin mercimekli, salçalı suda iri doğranmış lahana göbeğiyle pişirilip erik ekşisiyle tatlandırıldığı Malatya yemeği.
Tarihçe & Hikaye
Malatya hırçikli köfte, Yeşilyurt Belediyesi adına 2023 yılında mahreç işareti olarak tescillenmiştir. Tescil belgesine göre yemek, lahana sarması yapılırken geriye kalan sert lahana göbeklerini boşa harcamamak için ortaya çıkmıştır; adını da göbeklerin rastgele, düzensiz doğranmasından alır. Yörede köklü bir geçmişi vardır. Köfteler etsizdir: Dövülmüş kırık buğday, yani yarmadan yapılır ve siyah mercimekli, soğanlı, salçalı bir suda pişirilip tescilli Malatya erik ekşisiyle ekşitilir.
Belgedeki tarifte yarma, yarım litre sıcak su ve tuzun yarısıyla karıştırılıp on dakika bekletilir; suyunu çekip yumuşayınca yapış yapış bir hamur olana dek yoğrulur. Hamurdan bir buçuk santimlik parçalar koparılır ve ıslak avuçlarda yuvarlanır. Bir tencerede ince doğranmış soğan yağda pembeleşene kadar kavrulur, biber ve domates salçası eklenip eriyene kadar çevrilir. Üzerine iki litre su, kalan tuz ve mercimek konup yirmi dakika kaynatılır. Köfteler tencereye atılıp on dakika haşlanır, ardından gelişigüzel doğranmış lahana göbeği eklenerek yemek kısık ateşte yarım saat pişirilir. En son erik ekşisi katılır ve tencere ocaktan alınır; yemek sıcak yenir.
Lahana göbeği bulunmayan mevsimde, yazın kurutulmuş patlıcan, biber ya da hıyar kullanılır. Bunlar 5-6 cm boyunda, 1-2 cm eninde doğranıp bir hafta kurutulur; yemeğe katılmadan önce yirmi dakika kadar suda haşlanır. Ölçüler belgedeki altı kişilik tariften alınmıştır; kalori bir porsiyon içindir.
Malatya Hırçikli Köfte Tarifi
Malzemeler
- 500 g yarma (dövülmüş kırık buğday)
- 300 g lahana göbeği (ya da 100 g kurutulmuş patlıcan, biber veya hıyar)
- 2,5 litre su (500 ml'si yarma için)
- 200 g kuru soğan
- 180 ml sıvı yağ
- 100 g siyah mercimek
- 40 g biber salçası
- 40 g domates salçası
- 50 g Malatya erik ekşisi
- 25 g tuz (yarısı yarmaya, yarısı suya)
Malatya Hırçikli Köfte Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Yarmayı tuzun yarısıyla (12,5 g) birlikte yarım litre sıcak suya alıp 10 dakika bekletin; suyunu çekip yumuşayınca yapışkan bir hamur olana kadar yoğurun.
- Ellerinizi ıslatarak hamurdan 1,5 cm'lik parçalar koparın ve avucunuzda yuvarlayarak küçük köfteler yapın.
- İnce doğradığınız soğanı geniş bir tencerede yağla pembeleşene kadar kavurun; salçaları ekleyip eriyene kadar karıştırın.
- Kalan 2 litre suyu, 12,5 g tuzu ve mercimeği ekleyip 20 dakika kaynatın; köfteleri atıp 10 dakika haşlayın.
- Düzensiz doğradığınız lahana göbeğini ekleyip kısık ateşte 30 dakika pişirin; erik ekşisini katıp ocaktan alın ve sıcak servis edin.
Püf Noktası
Kurutulmuş patlıcan, biber ya da hıyar kullanacaksanız bunları yemeğe katmadan önce yaklaşık 20 dakika ayrı suda haşlayın; belgeye göre kuru sebzeler ancak bu ön haşlamadan sonra tencereye girer.
Malatya Hırçikli Köfte Yanına Ne Gider?
- Ayran
- Yeşil soğan
Soru & Cevap
Hırçikli ne demek?
Tescil belgesine göre yemek adını lahana göbeğinin düzensiz, gelişigüzel doğranmasından alır.
Hırçikli köfte nasıl ortaya çıkmış?
Belgede, lahana sarması yapılırken geriye kalan sert lahana göbeklerini değerlendirmek için yapıldığı anlatılır.
Lahana göbeği yerine ne kullanılabilir?
Yaz aylarında doğranıp bir hafta kurutulan patlıcan, biber ya da hıyar; bunlardan 100 g kullanılır ve önce 20 dakika kadar haşlanır.
Hırçikli köftede et var mı?
Hayır. Köfteler yarmadan, yani dövülmüş kırık buğdaydan yapılır; yemekte mercimek, soğan ve salça bulunur.
Bir porsiyon Malatya hırçikli köfte kaç kalori?
Altı kişilik tarifte bir porsiyon yaklaşık 635 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!