Malatya Pirpirimli Acılı Ayran
Yoğurdun suyla açılıp boyuna yarılmış acı kırmızıbiber ve semizotuyla toprak küpte iki haftayı aşkın soğukta bekletildiği, yörede yandım çavuş ayranı da denen Malatya içeceği.
Tarihçe & Hikaye
Malatya pirpirimli acılı ayran, öbür adıyla Malatya semizotlu acılı ayran, Battalgazi Belediyesi adına 2022 yılında mahreç işareti olarak tescillenmiştir. Pirpirim, Malatya'da semizotuna verilen addır. Tescil belgesine göre ayran yörede yandım çavuş ayranı diye de bilinir; geçmişi eskiye uzanır ve ilin mutfağında önemli bir yeri vardır. Belge, ayrana acı kırmızıbiber ve semizotu katılmasını bu yöreye özgü bir nitelik olarak gösterir.
Ayran yoğurt ya da süzme yoğurtla yapılır ve Malatya'da yetişen semizotu kullanılır. Semizotunun kökleri ayıklanır, iyice yıkanıp süzülür; istenirse çiğ, istenirse haşlanmış olarak katılır. Yoğurt tuzla iyice çırpılır ve su eklenir. Ardından uzunlamasına kesilmiş acı kırmızıbiberler ile semizotu karışıma girer; istenirse biraz daha su katılarak inceltilir. Karışım toprak bir küpe alınır ve 4 °C'de 15-18 gün bekletilerek fermantasyonunu tamamlar.
Belgeye göre ayran kulplu bakır kupalarla sunulur, toprak güveçte ya da cam kavanozda 4 °C'de saklanır. Ölçüler belgedeki tariften alınmıştır; tuz isteğe bağlıdır ve aşağıdaki miktar öneridir. Kalori yaklaşık 250 ml'lik bir bardak için hesaplandı.
Malatya Pirpirimli Acılı Ayran Tarifi
Malzemeler
- 2 kg yoğurt (ya da 800 g süzme yoğurt)
- 1 demet pirpirim (semizotu)
- 300 g acı kırmızıbiber, boyuna kesilmiş
- 1 litre su
- 1 tatlı kaşığı tuz (isteğe göre, öneri)
Malatya Pirpirimli Acılı Ayran Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Semizotunu köklerinden ayıklayın, iyice yıkayıp süzülmeye bırakın; isterseniz kısaca haşlayın.
- Yoğurdu tuzla iyice çırpın, suyu ekleyip karıştırın.
- Acı kırmızıbiberleri boyuna kesin; biberleri ve semizotunu ayrana ekleyin, isterseniz biraz daha suyla inceltin.
- Karışımı toprak bir küpe ya da cam kavanoza alın ve buzdolabında (4 °C) 15-18 gün bekleterek fermente olmasını sağlayın.
- Ayranı soğuk olarak, mümkünse kulplu bakır kupalarda servis edin; kalanını 4 °C'de saklayın.
Püf Noktası
Ayranı oda sıcaklığında değil buzdolabı soğukluğunda bekletin; belgede fermantasyon 4 °C'de 15-18 günde tamamlanır.
Malatya Pirpirimli Acılı Ayran Yanına Ne Gider?
- Kebap
- Etli pilav
Soru & Cevap
Pirpirim nedir?
Malatya'da semizotuna verilen addır; bu ayranın temel otudur.
Yandım çavuş ayranı ne demek?
Tescil belgesine göre Malatya'da pirpirimli acılı ayrana verilen yöresel addır; ayranın içinde bol acı kırmızıbiber bulunur.
Ayran ne kadar bekletilir?
Belgeye göre karışım toprak küpte 4 °C'de 15-18 gün bekletilerek fermantasyonu tamamlanır.
Semizotu çiğ mi kullanılır?
İsteğe göre çiğ ya da haşlanmış olarak kullanılabilir; önce kökleri ayıklanıp iyice yıkanır.
Bir bardak pirpirimli acılı ayran kaç kalori?
Yaklaşık 250 ml'lik bir bardak 115 kcal kadardır.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!