Merzifon Keşkeği
Aşurelik bütün buğday, nohut ve kemikli etin taş çömlekte, ekmekten sonra kalan fırın közünde on iki saat ağır ağır pişirilip tahta çömçeyle çömleğin kenarlarına vurularak lapa haline getirildiği, salçalı tereyağıyla sunulan coğrafi işaretli Merzifon keşkeği.
Tarihçe & Hikaye
Merzifon keşkeği bayram sabahlarının, düğünlerin ve özel misafirlerin yemeğidir. Merzifon Belediyesi'nin başvurusuyla 186 numaralı mahreç işareti olarak tescil edildi; koruması 6 Aralık 2011'den başlar. Tescil belgesi onu besleyici, doyurucu, kolay hazmedilen ve tadı uzun süre damakta kalan bir yemek olarak tarif eder.
Komşusu Amasya keşkeğinden farkı dövülmesidir. Hafifçe yağlanmış taş çömleğin dibine nohut, üzerine aşurelik buğday konur; ortası açılıp sinirleri ayıklanmış kemikli et yerleştirilir ve buğdayla örtülür. Su, tuz ve tereyağı eklenip çömleğin ağzı sıkıca kapatılır. Çömlek, ekmek çıktıktan sonra alevi sönmüş taş fırının közüne akşamdan konur ve on iki saat ağır ağır pişer; köz sönerse odunla desteklenir. Sabah fırından alınan keşkeğin kemikleri ayıklanır, sonra çömçe denen tahta kaşıkla bilek gücüyle çömleğin kenarlarına vura vura çarpılır ve bütün malzeme lapa olur. Tabaklara alınan sıcak keşkeğin üzerine salçayla çevrilmiş kızgın tereyağı dökülür.
Sizden Gelenler
Merzifon Keşkeği Besin Değerleri
Bu değerler kullanılan malzeme ve porsiyon miktarına göre değişiklik gösterebilir.
Malzemeler
- 1.800 g aşurelik bütün buğday (kabuğundan ayıklanmış)
- 200 g nohut
- 500 g (yaklaşık 350 g et) az yağlı, iri kemikli (kaburga) dana ya da kuzu eti
- 2,5-3 litre su
- 2 yemek kaşığı tuz
- 3 yemek kaşığı tereyağı (1'i çömleğe, 2'si sos için)
- 2 yemek kaşığı salça
Püf Noktası
Merzifon keşkeğinin sırrı uzun ve yavaş pişirmedir; harlı ateşte buğday erimez, dibi tutar. Dövme işini keşkek sıcakken yapın, soğudukça zorlaşır. Evde düdüklü tencerede pişirip tahta kaşıkla ezerek pratik bir keşkek de yapılabilir, ama tescilli Merzifon keşkeği taş çömlekte fırın közünde pişer.
Nasıl Yapılır?
- Buğdayı kabuklarından ayıklayıp bir kez bol suyla yıkayın ve süzün. Nohudu yıkayıp süzün. Etin damarlarını ve sinirlerini ayıklayın.
- Taş çömleği ya da kapaklı büyük bir toprak güveci hafifçe yağlayın. Dibine nohudu, üzerine buğdayın tamamını koyun.
- Buğdayın ortasını açıp etleri yerleştirin, üzerini buğday ve nohutla kapatın.
- Suyu ekleyin, en üste tuzu ve 1 yemek kaşığı tereyağını koyun. Çömleğin ağzını hava almayacak şekilde folyoyla sıkıca kapatın, suyun her yere ulaşması için hafifçe sallayın.
- Çömleği köz halindeki fırına (ev fırınında çok kısık ısıya) yerleştirip yaklaşık 12 saat ağır ağır pişirin. Su azalırsa ekleyin.
- Fırından alıp 10-15 dakika dinlendirin. Kapağı açıp soğumadan kemikleri çıkarın.
- Tahta bir kaşıkla keşkeği çömleğin kenarlarına vura vura iyice dövün; bütün malzeme lapa haline gelsin. 5-10 dakika dinlendirin, gerekirse tuz ekleyin.
- Kalan tereyağını eritip kızdırın, salçayı ekleyip hafif ateşte çevirin. Sıcak keşkeği tabaklara alın, üzerine salçalı tereyağını dökerek servis edin.
Merzifon Keşkeği Yanına Ne Gider?
- Turşu
- Ayran
- Köy ekmeği
Sıkça Sorulan Sorular
Merzifon keşkeği ile Amasya keşkeği arasındaki fark nedir?
Merzifon keşkeği pişince tahta kaşıkla dövülerek lapa haline getirilir. Amasya usulünde malzemeler dövülmez, tabakta ayrı ayrı görünür.
Merzifon keşkeği ne kadar pişer?
Taş çömlekte, ekmekten sonra kalan fırın közünde yaklaşık on iki saat ağır ağır pişirilir.
Çömçe nedir?
Keşkeği çömleğin içinde dövmek için kullanılan tahta kaşığın adıdır.
Merzifon keşkeği ne zaman yapılır?
Bayram sabahlarında, düğünlerde ve özel misafirlere ikram edilir.
Merzifon keşkeği kaç kalori?
Bu tarifle bir porsiyon (on altıda biri) yaklaşık 485 kcal'dir.
Bu tarif 05.06.2026 tarihinde güncellendi.
Üyelerden Alternatif Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından gönderilmiştir; resmi NeYemeli tarifi yukarıdadır.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!