Niğde Tahinlisi

Tarihçe & Hikaye

Niğde tahinlisi, Niğde Ticaret ve Sanayi Odası'nın başvurusuyla 2020 yılında mahreç işareti olarak tescillenmiştir. Tescil belgesine göre özellikle merkez ilçede uzun yıllardır yapılan ve en çok ramazanda yenen bir fırın ürünüdür; sade ve şekerli olmak üzere iki çeşidi vardır. Usta hamuru kolunun üzerinde döndürerek açar, tahini ve şekeri elleriyle yayar ve hamuru yine elle sarar; hamurun yoğrulması dışında hiçbir işlemde makine kullanılmaz. Şekerli tahinlide pancar şekeri kullanılır.

Belgedeki tarifte yaklaşık 660 gram un, 360 gram su, 15 gram maya ve 15 gram tuzla bir kiloluk mayalı hamur hazırlanır; bu hamur dört tahinliye yeter. Yarım saat bekleyen hamur parçalara ayrılır ve kol üzerinde çevrilerek savan gibi geniş açılır. Üzerine tahin dökülüp yayılır; şekerli yapılacaksa her birine yaklaşık 100 gram şeker serpilir. Hamur rulo yapılıp otuz kırk dakika, ardından kendi etrafında dolanarak daire biçimi verilip yarım saat daha dinlendirilir; her rulo 350-400 gram gelir.

Dinlenen tahinliler sade olanlar oval, şekerliler yuvarlak olacak şekilde bir santim kalınlığında açılır ve 180 derecelik odunlu, gazlı ya da elektrikli fırında yaklaşık yirmi dakika pişirilir. Niğde İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün derlemesinde tel tel ayrılan tahinlinin makbul sayıldığı, üzerine yumurta sarısı sürülerek ya da toz şeker serpilerek de yapılabildiği belirtilir. Belgede her rulonun 350-400 gram geldiği yazar, ancak listedeki bir kilo tahin ve şekerle dört tahinli bundan ağır çıkar; kalori listedeki ölçülerle, şekerli bir tahinlinin dörtte biri bir porsiyon sayılarak verildi.