Orhangazi Gedelek Turşusu
Gedelek Pınarbaşı kaynak suyuyla hazırlanan tuzlu, ekşili salamurada otuzu aşkın sebze ve meyvenin yirmi-otuz gün fermente edildiği, katkısız tescilli Orhangazi turşusu.
Tarihçe & Hikaye
Turşu köyü diye anılan Gedelek, Orhangazi'ye bağlı bir yerleşimdir; Orhangazi Gedelek Turşusu burada kurulan turşuların ortak adıdır. Orhangazi Ticaret ve Sanayi Odası adına 2017'de 249 numarayla coğrafi işaret olarak tescil edilmiştir. Tescil belgesi Gedelek'te otuzu aşkın turşu çeşidi sayar: hıyar ve biberden lahanaya, pancardan karnabahara, yeşil erik, kiraz, çağla, kızılcık ve muşmula gibi meyvelerden bamya, acur ve kelek gibi sebzelere, patlıcan ve lahana dolmasına kadar.
Turşuyu ayıran şey suyudur: salamura, Gedelek'teki Pınarbaşı kaynağının yüksek kalsiyumlu, düşük sodyumlu, orta sert suyuyla hazırlanır; belgeye göre bu su sebzelerin sertliğini korumasına yardım eder. Turşuya kimyasal katkı girmez; salamurada deniz ya da kaya tuzu ile asetik asit, bazı çeşitlerde üzüm sirkesi ve şeker kullanılır. Sebzeler seçilip boylarına göre ayrılır, ayıklanıp yıkanır; kırmızı pancar, fasulye, alabaş, yabani maydanoz ve dolmalık patlıcan önceden haşlanır. Kaplara yerleştirilen sebzelerin üzeri hava kalmayacak biçimde salamurayla doldurulur, kaplar sıkıca kapatılır ve turşular yirmi-otuz günde olgunlaşır. Belge her çeşit için on sekiz kiloluk tenekelere göre ölçü verir; olgunlaşınca salamuranın tuzu ve ekşiliği yaklaşık yarıya iner. Aşağıdaki ev ölçüsü, bu oranlara göre hazırlanmış bir hıyar-biber turşusu önerisidir; kaynak suyu yerine kireci düşük bir içme suyu kullanılabilir.
Orhangazi Gedelek Turşusu Tarifi
Malzemeler
- 1 kg turşuluk hıyar ve biber (taze, sert)
- yaklaşık 750 ml kaynak suyu (kireci düşük içme suyu)
- yaklaşık 120 g (salamuranın %7'si) deniz ya da kaya tuzu (öneri)
- 1 çay bardağı üzüm sirkesi (asetik asit yerine; öneri)
- 4-5 diş sarımsak (isteğe göre)
Orhangazi Gedelek Turşusu Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Sebzeleri seçip boylarına göre ayırın; çürük ve ezikleri ayıklayın, bol suyla yıkayın.
- Pancar, fasulye gibi haşlanması gereken çeşitleri önceden haşlayın (hıyar ve biber haşlanmaz).
- Sebzeleri ve isterseniz sarımsağı kavanoz ya da bidona sıkıca yerleştirin.
- Suyu tuz ve sirkeyle karıştırıp salamurayı hazırlayın.
- Salamurayı sebzelerin üzerine hava kalmayacak şekilde doldurun ve kabı sıkıca kapatın.
- Serin bir yerde 20-30 gün fermente olmaya bırakın; olgunlaşınca tüketin.
Püf Noktası
Turşu suyunun sertliği sebzelerin kıtır kalmasında önemlidir; kireci çok yüksek ya da klorlu sudan kaçının. Sebzelerin tamamen salamuranın altında kalmasına dikkat edin, yüzeyde kalanlar yumuşar ve küflenir. Kapları ilk günlerde güneş görmeyen bir yerde tutun.
Orhangazi Gedelek Turşusu Yanına Ne Gider?
- Kuru fasulye
- Pilav
- Et yemekleri
Soru & Cevap
Gedelek turşusunu farklı kılan nedir?
Gedelek Pınarbaşı kaynağının yüksek kalsiyumlu, düşük sodyumlu suyuyla hazırlanması ve katkı maddesi kullanılmaması.
Gedelek'te hangi turşular yapılır?
Biber, hıyar, lahana, pancar, erik, kiraz, çağla, bamya, kızılcık, muşmula, ayva ve dolma turşuları dahil otuzu aşkın çeşit.
Turşu ne kadar sürede olgunlaşır?
Tescil belgesine göre 20-30 günlük fermantasyon sonunda.
Salamurada neler var?
Deniz ya da kaya tuzu, asetik asit ve kaynak suyu; bazı çeşitlerde üzüm sirkesi ve şeker.
Bir porsiyon turşu kaç kalori?
Yaklaşık 35 gramlık bir porsiyon 5 kcal civarındadır; tuz oranı yüksektir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!