Pınarbaşı Kara Çorba
Haşlanan tavuğun suyunun, yöredeki kızamık (Berberis vulgaris) meyvelerinden koyulaştırılan ekşi ve un bulamacıyla pişirildiği, tereyağında karabiberle çevrilmiş tavuk etiyle tamamlanan koyu renkli Pınarbaşı tavuk çorbası.
Tarihçe & Hikaye
Pınarbaşı kara çorba, Pınarbaşı Kaymakamlığı'nın başvurusuyla 2017 yılında mahreç işareti olarak tescillenmiştir. Kastamonu'nun Pınarbaşı ilçesinde ve köylerinde pişirilen bir tavuk çorbasıdır; geleneksel olarak kışın içilir. Çorbaya hem adını hem de koyu rengini, pişerken katılan kızamık ekşisi verir. Kızamık, Türkiye'nin birçok yerinde kadıntuzluğu diye bilinen Berberis vulgaris'in yöredeki adıdır; Pınarbaşı ve Azdavay yöresinde sonbaharın başında; çalı aralarında, tarla sınırlarında ve dere kıyılarında kendi kendine yetişir.
Tescil belgesine göre ekşi için kızamıklar salkım hâlinde toplanıp haşlanır, yumuşayan meyveler ezilip elekten geçirilir ve elde edilen sıvı koyulaşana kadar kaynatılır. Kara çorba ekşisi de denen bu koyu ekşi cam kavanozlarda saklanır. Ekşiyi elde etmek çok emek istediği için çorbaya ağa çorbası da denir; anlatılana göre eskiden yörenin ileri gelenleri onu ağır misafirlerine ikram edermiş.
Belgedeki sekiz kişilik tarifte bütün bir tavuk; bir soğan, tuz, karabiber ve iki litre suyla haşlanır. Ayrılan tavuk suyuna kızamık ekşisi katılır, soğuk suyla açılmış un bulamacı kaynayan çorbaya eklenir ve çorba beş dakika kaynatılır. Haşlanmış tavuktan ayrılan küçük et parçaları tereyağında karabiber ve tuzla bir dakika çevrilip çorbaya katılır. Kültür Portalı'ndaki tarifte de tereyağı servis sırasında çorbanın üzerine dökülür.
Ölçüler belgedeki tariften alınmıştır; kalori sekiz porsiyon içindir. Kızamık ekşisi bulunamazsa çorba bu adı taşımaz, çünkü rengini ve tadını ondan alır.
Pınarbaşı Kara Çorba Tarifi
Malzemeler
- 1 adet bütün tavuk (suyu için; çorbaya 100-150 g eti girer)
- 2 litre tavuk suyu (tavuk 2 litre suda haşlanır)
- 1 adet (yaklaşık 100 g) kuru soğan (haşlamaya bütün atılır)
- 10-15 ml kızamık ekşisi
- 20 g un
- 500 ml soğuk su (un için)
- 100 g tereyağı
- 10 g (5 g haşlamaya, 5 g ete) karabiber
- 16 g (8 g haşlamaya, 8 g ete) tuz
Pınarbaşı Kara Çorba Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Bütün tavuğu soğan, 8 g tuz, 5 g karabiber ve 2 litre suyla iyice pişene kadar haşlayın; suyunu ayırın.
- Tavuk suyunu kaynatıp kızamık ekşisini ekleyin ve karıştırın.
- Unu 500 ml soğuk suyla pürüzsüz açıp kaynayan çorbaya katın ve 5 dakika kaynatın.
- Haşlanmış tavuktan 100-150 g eti küçük parçalara ayırın; tereyağında kalan karabiber ve tuzla 1 dakika çevirin.
- Tereyağlı tavuğu çorbaya ekleyip sıcak servis edin.
Püf Noktası
Kızamık ekşisi çok yoğundur; azar azar katıp tadına bakarak ilerleyin, çorbanın rengi koyulaştıkça ekşisi de belirginleşir.
Pınarbaşı Kara Çorba Yanına Ne Gider?
- Köy ekmeği
- Turşu
Soru & Cevap
Kara çorbaya rengini veren nedir?
Yöredeki kızamık (Berberis vulgaris) meyvelerinden koyulaştırılarak yapılan kızamık ekşisi.
Kızamık ekşisi nasıl yapılır?
Salkım hâlinde toplanan meyveler haşlanır, ezilip elekten geçirilir ve sıvısı koyulaşana kadar kaynatılıp kavanozlarda saklanır.
Kara çorbaya neden ağa çorbası denir?
Ekşisini yapmak çok emek istediği için; anlatılana göre eskiden yörenin ileri gelenleri bu çorbayı önemli misafirlerine sunarmış.
Kara çorba ne zaman içilir?
Tescil belgesine göre geleneksel olarak kış aylarında.
Bir kase kara çorba kaç kalori?
Belgedeki ölçülerle bir porsiyon yaklaşık 165 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!