Şabanözü Bazlaması
Un, su, maya ve tuzla yoğrulan hamurun ekmek tahtasında elle açılıp altı odun külüyle sıvanmış oval sacda yavaş yavaş pişirildiği, yumuşak ve kalın, coğrafi işaretli Şabanözü sac ekmeği.
Tarihçe & Hikaye
Şabanözü bazlaması, Çankırı'nın Şabanözü ilçesinde hemen her öğünde yenen, yörede sac ekmeği de denen kalın ve yumuşak bir ekmektir. Şabanözü Belediyesi adına 22 Aralık 2021'de 981 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Tescil belgesine göre bazlamayı ayıran, pişirileceği oval sacın alt yüzünün pişirmeden üç-beş saat önce odun külü ve su karışımıyla sıvanmasıdır; böylece bazlama yanmadan, yavaş yavaş pişer ve yumuşak, tam pişkin olur. Pişmiş bir bazlama yirmi-yirmi beş santim çapında, üç yüz-üç yüz yirmi gram ağırlığında ve bir buçuk-iki santim kalınlığındadır.
Un, su, tuz ve maya hamur teknesinde yoğrulur ve hamur üzeri örtülerek bir-iki saat mayalandırılır. Bu sırada külle sıvanmış sac ocağa konur ve ince odunlar ile kozalakla ateş yakılır. Kabaran hamur pazı denen üç yüz elli gramlık parçalara bölünür; pazılar el yaslıağacı ya da ekmek tahtası denen saplı yuvarlak tahta üzerinde elle inceltilip açılır ve bir örtüye serilir. Bazlamalar üçer üçer sacın üzerine konur, yanmasın ve iki yüzü eşit pişsin diye sık sık çevrilir. İçlerinin ve kenarlarının iyice pişmesi için altında odun közü bulunan üç ayaklı demir ayaklık üzerinde tek tek çevrilerek pişirme tamamlanır. Pişen bazlamalar örtüye serilip üzeri örtülerek soğutulur.
Çankırı İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün kaydettiği bazlamada ise hamura ev mayası, haşlanmış patates ezmesi ve biraz yoğurt da katılır ve bazlama küllenmiş kızgın sacda pişirilir. Aşağıdaki ev ölçüsü tescildeki elli kiloluk ölçünün ellide biridir.
Şabanözü Bazlaması Tarifi
Malzemeler
- 1 kg özel amaçlı buğday unu
- 600-700 ml su
- 4-5 g tuz
- 4 g maya
Şabanözü Bazlaması Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Un, su, tuz ve mayayı yoğurun; üzerini örtüp hamuru 1-2 saat mayalandırın.
- Sacın alt yüzünü pişirmeden birkaç saat önce odun külü ve su karışımıyla sıvayın (evde kalın tabanlı döküm tava kullanabilirsiniz, öneri).
- Kabaran hamuru yaklaşık 350 g'lık pazılara bölün; tahta üzerinde elle inceltip açın ve bir örtüye serin.
- Bazlamaları kızgın sacın üzerine koyun; yanmaması ve iki yüzünün eşit pişmesi için sık sık çevirin.
- İçleri ve kenarları iyice pişene kadar közün üzerinde tek tek çevirerek pişirmeyi tamamlayın.
- Pişen bazlamaları örtüye serip üzerini örterek soğutun.
Püf Noktası
Sacın altını külle sıvamak ısıyı yumuşatır; evde ateşi kısık tutarak benzer bir etki elde edebilirsiniz. Pişen bazlamaları örtü altında soğutmak yumuşak kalmalarını sağlar. Bayatlayan bazlamayı sacda hafifçe ısıtarak tazeleyebilirsiniz.
Şabanözü Bazlaması Yanına Ne Gider?
- Tereyağı
- Peynir
- Çay
Soru & Cevap
Şabanözü bazlamasının başka adı var mı?
Odun ateşinde sacda piştiği için yörede sac ekmeği olarak da bilinir.
Şabanözü bazlaması tescilli mi?
Evet; 22 Aralık 2021'de 981 numarayla Şabanözü Belediyesi adına mahreç işareti olarak tescil edildi.
Sac neden külle sıvanır?
Tescile göre odun külü ve su karışımıyla sıvanan sac, bazlamanın yanmadan yavaş yavaş pişmesini sağlar.
Bir bazlama ne büyüklüktedir?
Tescile göre pişmiş bir bazlama yaklaşık üç yüz gram gelir; çapı yirmi santimi, kalınlığı bir buçuk santimi aşar.
Yarım Şabanözü bazlaması kaç kalori?
Ev ölçüleriyle yarım bazlama yaklaşık 365 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!