Samsun Kaz Tiridi
Ocakta asılı pişirilen kazın altına akan yağa, yani tiride bandırılan ince yufkalarla, kaz yağı serpiştirilmiş bulgur pilavı ve parçalanmış kaz etinin elle birlikte yendiği Samsun kış yemeği.
Tarihçe & Hikaye
Samsun Kaz Tiridi, Samsun İç Bölge Belediyeler Birliği adına mahreç işaretiyle, 27 Aralık 2011'den geçerli olmak üzere tescil edilmiştir. Tescile göre kaz eti, bulgur pilavı ve yufka ekmekle hazırlanan, kış aylarının vazgeçilmezi olmuş bir yöre yemeğidir; hazırlığı sabır ister ve üç üç buçuk saat sürer. Belgeye göre adını veren tirit, kazın eti değil, ocakta asılı pişerken altına akan yağdır. Tirit, et suyuna ya da yağa batırılmış ekmekle yapılan yemeklerin genel adıdır ve Karadeniz'de sık yapılır.
Tescile göre kaz kuru yolunur, çünkü bu yöntem deriye daha az zarar verir ve yağın akmasını önler; ince tüyler yakılarak ütülenir, kaz bol suyla yıkanır, iç organları boşaltılır ve iç yağları yeniden karın boşluğuna konur. Kaz bir gün derin dondurucuda bekletilir, gevrekleşmesi için bir buçuk kilo kepekle sıvanıp yıkanır, yarım kilo tuzla içi dışı tuzlanır ve suyu tamamen akıp kuruyana dek asılı bekletilir; ardından üzerine un serpilerek terbiyelenir. Pişirmek için ocağın üzerindeki çengele boynundan asılır, çapraz çatılmış odun ateşinde arada döndürülerek derisi kırmızılaşıp çıtırlaşana dek pişirilir; altına akan yağ bir tavada toplanır.
Toplanan yağın bir kısmı ateşte kıvamına getirilip kazın üstüne sürülür. Ayrı bir ocakta bulgur pilavı pişirilir ve üzerine kaz yağı serpiştirilir; kaz eti parçalanıp pilav tepsisine dağıtılır. Olabildiğince ince açılan yufkalar kazın altındaki yağa bandırılır ve pilavla etin yanına konur; yemek yufkayla birlikte elle yenir. Kültür Portalı'ndaki ev usulünde ise kaz bütün olarak haşlanır, kazın yağı eritilip haşlama suyuyla karıştırılır, yufkalar bu yağlı suya batırılır ve bulgur pilavı kaz suyuyla pişirilir. Tescilin on kişilik listesinde kazın hazırlığı altında otuz kâse un yazılıdır; kazın terbiyesinde yalnız üzerine un serpildiğinden bu miktarın otuz yufka için olduğu anlaşılıyor. Yufka, bulgur ve kaz eti ölçüleri buna göre öneriyle grama çevrildi; kişi başı kalori bini aştığından hesap on beş porsiyon üzerinden verildi.
Samsun Kaz Tiridi Tarifi
Malzemeler
- 1 adet kaz (bütün, ~4 kg; derisiyle yenebilir eti ~1,6 kg; öneri)
- kazdan akan kaz yağı (tirit; yufkaya ve pilava geçen ~150 g; öneri)
- 2 yemek tabağı bulgur (öneri ~600 g)
- 1 su bardağı sıvı yağ (pilav için)
- 1 litre su (pilav için)
- 1 yemek kaşığı tuz (pilav için)
- 30 adet ince yufka ekmeği (öneri ~40 g/adet)
- 1,5 kg kepek (kazı gevrekleştirmek için; yenmez)
- 1/2 kg tuz (kazı tuzlamak için; süzülür)
- az un (terbiye için serpilir)
Samsun Kaz Tiridi Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Kazı kuru yolup ince tüylerini yakın, yıkayıp içini boşaltın; iç yağlarını karnına geri koyup bir gün dondurucuda bekletin.
- Kepekle sıvayıp yıkayın, içini dışını tuzlayıp suyu tamamen akıp kuruyana dek asılı bekletin, üzerine un serpin.
- Kazı boynundan ocağın üzerindeki çengele asıp odun ateşinde, arada çevirerek derisi kızarıp çıtırlaşana dek pişirin; akan yağı tavada toplayın.
- Bulgur pilavını pişirip üzerine kaz yağı serpiştirin, parçaladığınız kaz etini pilavın üzerine dağıtın.
- İnce yufkaları kaz yağına bandırıp pilavın yanına koyun; yufkayla birlikte elle yiyin.
Püf Noktası
Kazı kuru yolun ve iyice kurutun; tescile göre kuru yolma deriyi korur ve yağın dışarı akmasını önler, kuru deri ateşte çıtırlaşır.
Samsun Kaz Tiridi Yanına Ne Gider?
- Ayran
- Turşu
Soru & Cevap
Kaz tiridinde tirit neyin adıdır?
Tescile göre kazın eti değil, ocakta asılı pişerken altındaki tavaya akan yağdır; yufkalar bu yağa bandırılır.
Kaz nasıl pişirilir?
Boynundan ocağın üzerindeki çengele asılır ve odun ateşinde arada döndürülerek derisi kırmızılaşıp çıtırlaşana dek pişirilir.
Kaz tiridi neyle yenir?
Kaz yağına bandırılmış ince yufkayla; pilav ve kaz eti yufkayla birlikte elle yenir.
Kaz neden kuru yolunur?
Tescile göre kuru yolma deriye daha az zarar verir ve kaz yağının dışarı akmasını önler.
Bir porsiyon Samsun kaz tiridi kaç kalori?
On beş porsiyon hesabıyla bir porsiyon yaklaşık 895 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!