Sandıklı Kürek Helvası

Kaynatılıp çöven otuyla beyaz bir ağdaya dönüştürülen şeker şurubunun tahinle bakır kazanda tahta kürekle karıştırılıp elle yoğrulduğu, lif lif ayrılan, coğrafi işaretli Sandıklı tahin helvası.

0
0

Tarihçe & Hikaye

Kürek helvası, Afyonkarahisar'ın Sandıklı ilçesinde yapılan bir tahin helvasıdır ve adını yapımında kullanılan tahta kürekten alır. Tescil belgesine göre ağda kıvamına getirilen şeker şurubu tahinle bakır bir kazanda kürekle karıştırılır, çünkü koyulaşmış ağdanın tahinle eşit karışması ancak böyle sağlanır. Ardından elle yoğrulan helva katı, homojen ve ince lifli bir yapı kazanır. Sandıklı'da özellikle ramazanda iftar sofralarının tatlısıdır; ilçede bir aile işletmesi 1932'den beri dört kuşaktır aynı yöntemle kürek helvası yapar.

Sandıklı Belediyesi'nin 2021'deki başvurusuyla Sandıklı Kürek Helvası, 20 Ocak 2022'de 1000 numaralı mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınırı Sandıklı ilçesidir. Helvanın yarıdan fazlası tahindir: tescile göre tahin oranı yüzde elli ikinin altına düşmez, kalanı şeker, su, limon tuzu ve çöven ekstraktıdır. İsteğe göre Antep fıstığı, fındık ya da badem gibi kuruyemişler veya biraz kakao da katılabilir.

Yapım üç aşamalıdır. Şeker, su ve limon tuzu bakır kazanlarda yüksek ısıda yaklaşık bir saat kaynatılır, çöven eklenip çırpılan şurup yarım saatte beyaz bir ağdaya döner. Ağda kepçeyle tahinin üzerine aktarılır, yarım saat kürekle karıştırılır, sonra yarım saat de elle yoğrulur. Dinlenmeye bırakılan helva ertesi gün yenmeye hazırdır.

Sizden Gelenler

Kaç Kişilik
20 Kişilik
Hazırlama
30 dk
Pişirme
150 dk
Kalori
~215 kcal

Sandıklı Kürek Helvası Besin Değerleri

215kcal

Bu değerler kullanılan malzeme ve porsiyon miktarına göre değişiklik gösterebilir.

Tarifi paylaşan
NeYemeli Mutfağı
@neyemeli

Malzemeler

  • 560 g tahin
  • 280 g toz şeker
  • 140 ml su
  • 10 g limon tuzu
  • 9 g çöven ekstraktı (çöven suyu)
  • İsteğe bağlı: en az 80 g iç Antep fıstığı, fındık ya da badem; ya da 10–20 g toz kakao

Püf Noktası

Şurup çok sıcaktır; çırparken ve aktarırken eldiven kullanın, çocukları uzak tutun. Ağdanın kıvamı helvanın lifli yapısını belirler: yeterince çırpılmamış ağda helvayı yapışkan bırakır. Karıştırmayı ve yoğurmayı kısa kesmeyin. Tahin oranını düşürmeyin; Sandıklı kürek helvasında tahin her zaman şekerden fazladır.

Nasıl Yapılır?

  1. Şekeri, suyu ve limon tuzunu kalın tabanlı, tercihen bakır bir tencerede karıştırın. Bir şeker termometresiyle izleyerek şurup yaklaşık 140 °C'ye ulaşana kadar kaynatın; bu yaklaşık bir saat sürer.
  2. Çöven ekstraktını ekleyin ve şurubu mikserle çırpın. Yaklaşık yarım saatte şurup beyazlaşıp koyu bir ağda kıvamına gelir; kıvamı ağdayı kaşıkla kaldırıp gözle ve elle (dikkatle) kontrol ederek anlayın.
  3. Tahini geniş, tercihen bakır bir kaba alın. Ağdayı kepçeyle tahinin üzerine aktarın.
  4. Tahta bir kürekle ya da sağlam bir tahta kaşıkla yaklaşık 30 dakika, ağda ile tahin tamamen birleşene kadar karıştırın. Kuruyemiş ya da kakao ekleyecekseniz bu aşamada katın.
  5. Karışım elle tutulacak kadar ılıyınca yaklaşık 30 dakika yoğurun; helva lif lif ve kıvamlı bir hal alacaktır.
  6. Helvayı bir kalıba bastırıp yaklaşık bir gün dinlendirin. Serin, kuru, kokusuz ve güneş almayan bir yerde saklayın.

Sandıklı Kürek Helvası Yanına Ne Gider?

  • Çay
  • Taze ekmek
  • Türk kahvesi

Sıkça Sorulan Sorular

Kürek helvası adını nereden alır?

Şeker şurubundan yapılan ağdanın tahinle karıştırılmasında kullanılan tahta kürekten. Tescil belgesine göre koyu ağdanın tahinle eşit karışması kürekle sağlanır.

Çöven nedir, helvada ne işe yarar?

Çöven otunun kökünden elde edilen bir özdür. Şeker şurubuna katılıp çırpıldığında şurubu beyazlatır ve köpürterek ağda kıvamına getirir; helvanın lifli yapısı buradan gelir.

Sandıklı kürek helvasında ne kadar tahin var?

Tescil belgesine göre ortalama yüzde 56; tahin oranı yüzde 52'nin altına düşmez. Kalanı şeker, su, limon tuzu ve çöven ekstraktıdır.

Kürek helvası ne zaman yenir?

Yıl boyu yenir ama Sandıklı'da özellikle ramazanda iftar sofralarının tatlısıdır.

Sandıklı kürek helvası kaç kalori?

Bu tarifle bir porsiyon (yaklaşık 50 g) yaklaşık 215 kcal'dir.

Bu tarif 05.06.2026 tarihinde güncellendi.

Üyelerden Alternatif Tarifler (0)

Bu tarifler üyelerimiz tarafından gönderilmiştir; resmi NeYemeli tarifi yukarıdadır.

Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!

Yorumlar

Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!