Sandıklı Leblebisi
Sarı 98 çeşidi nohudun bakır tavalarda dört kez kavrulup aralarda haftalarca dinlendirildiği, kabuğu kavak ağacından mafrakla vurularak çıkarılan, iri, tuzsuz, sarı üzeri siyah benekli coğrafi işaretli çifte kavrulmuş leblebi.
Tarihçe & Hikaye
Leblebi, kavrulmuş nohuttur; Sandıklı'nınki ise aylar süren bir emeğin ürünüdür. Tescil belgesine göre Sandıklı leblebisi yalnız Sarı 98 çeşidi nohuttan yapılır, iri tanelidir, sarı üzerine siyah benekli görünür, tuzsuzdur ve ağızda kolayca dağılır. Leblebi Sandıklı'nın hem mutfağında hem ekonomisinde önemli bir yer tutar.
Sandıklı Belediyesi'nin 2021'deki başvurusuyla Sandıklı Leblebisi, 20 Ekim 2022'de 1242 numaralı mahreç işareti olarak tescil edildi. Belgeye göre kavurma, yörede tavlama denen işlem, ısıyı eşit dağıtsın diye bakır ekipmanlarla yapılır ve leblebi toplam dört kez tavlanır; bu yüzden çifte kavrulmuş leblebi diye anılır.
Nohutlar önce boylarına göre elenip ilk kez tavlanır, kendir çuvallarda bir hafta dinlendirilip ikinci kez tavlanır. Ardından sergi denen kuru beton zemine serilip bir ay bekletilir; bu sürede kabukların bir kısmı kendiliğinden ayrılır. Kırılmasın diye hafifçe nemlendirilen nohut üçüncü kez tavlanırken, kavak ağacından yapılmış mafrak denen yumuşak bir topuzla vurularak kabuğundan ayrılır. Bu kabuk soyma aşaması ustalık ister. Kabuğundan çıkan leblebi son bir kez tavlanır ve üzerinde benekler belirince hazırdır.
Sizden Gelenler
Sandıklı Leblebisi Besin Değerleri
Bu değerler kullanılan malzeme ve porsiyon miktarına göre değişiklik gösterebilir.
Malzemeler
- 300 g leblebi Sarı 98 çeşidi nohut (kavrulup kabuğu soyulmuş, 1 kg'dan yaklaşık 300 g leblebi örnek porsiyon)
Püf Noktası
Sandıklı leblebisinin yapımı haftalar süren dinlendirme ve bakır tavalar gerektirdiğinden evde uygulanması pratik değildir; buradaki adımlar yöredeki geleneksel üretimi anlatır. Aldığınız leblebiyi kapalı kapta, serin ve kuru bir yerde saklayın; nem alırsa çıtırlığını kaybeder. Tuzsuz olduğu için çay yanında ya da kuru üzüm ve cevizle çerez olarak yenir.
Nasıl Yapılır?
- Nohutlar 8, 9 ve 10 mm'lik eleklerden geçirilerek boylarına göre ayrılır; böylece tavlamada küçük taneler yanmaz.
- Bakır tavlama makinesinde 120 °C'de 20 dakika ilk kez tavlanır.
- Kendir çuvallara doldurulup bir hafta dinlendirilir, sonra aynı sıcaklıkta 15–20 dakika ikinci kez tavlanır.
- Sergi denen kuru beton zemine serilip bir ay bekletilir; bu sırada kabukların bir kısmı ayrılır.
- Kabuk soyulurken kırılmasınlar diye nohutlara yüzde on nem alacak kadar su verilir ve bir gün dinlendirilir; taneler 13–14 mm'ye kadar şişer, yeniden elenir.
- Üçüncü tavlamada, 120 °C'de 20 dakika kavrulurken kavak ağacından yapılmış mafrak denen topuzla vurularak kabuklarından ayrılır.
- Kabuğundan çıkan leblebi dördüncü kez tavlanır; üzerinde benekler oluşunca soğutulup paketlenir. Serin ve rutubetsiz yerde saklanır.
Sandıklı Leblebisi Yanına Ne Gider?
- Çay
- Kuru üzüm
- Ceviz
Sıkça Sorulan Sorular
Çifte kavrulmuş leblebi ne demek?
Birden çok kez kavrulan leblebidir. Tescil belgesine göre Sandıklı leblebisi aralarda dinlendirilerek toplam dört kez tavlanır.
Sandıklı leblebisi hangi nohuttan yapılır?
Yalnız Sarı 98 çeşidi nohuttan. İri tanelidir ve kavrulunca sarı üzerine siyah benekli bir görünüm alır.
Mafrak nedir?
Nohutların kabuğunu çıkarmak için kullanılan, kavak ağacından yapılmış bir topuzdur. Kavak yumuşak olduğu için nohutları kırmadan kabuklarını ayırır.
Sandıklı leblebisi tuzlu mu?
Hayır, tuzsuzdur ve ağızda kolayca dağılır.
Sandıklı leblebisi kaç kalori?
Bir avuç (yaklaşık 30 g) yaklaşık 110 kcal'dir. Tescil belgesine göre 100 g'ı 350–380 kcal arasındadır ve 20–25 g lif içerir.
Bu tarif 05.06.2026 tarihinde güncellendi.
Üyelerden Alternatif Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından gönderilmiştir; resmi NeYemeli tarifi yukarıdadır.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!