Şanlıurfa Açık Ekmeği
Ekşi hamurla yoğrulup elde incecik ve uzun açılan, bulamaçla parlatılıp parmak uçlarının tersiyle çizilen, kara taş tabanlı Urfa fırınında yarım dakikada pişen Şanlıurfa'nın lavaş benzeri açık ekmeği.
Tarihçe & Hikaye
Şanlıurfa Açık Ekmeği ya da Urfa Açık Ekmeği, 20 Aralık 2017'de Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası adına mahreç işaretiyle tescil edilmiştir. Tescile göre ekmeklik buğday unu, su, ekşi hamur ve tuzla yapılan, ince oval biçim verilip yöreye özgü taş fırında pişirilen bir ekmektir. Şanlıurfa'ya özgü taş fırınların tabanı çamur ve kara taşla döşenir; kara taşın altına bir metreye yakın derinlikte tuz ve cam kırığı doldurulur, kubbesi odun külü, tuz ve sudan yapılan çamurla ateş tuğlası örülerek kapatılır. Kebapların, ciğerin ve tepsi kebabının yanında sunulan ekmek budur.
Tescile göre önce ekşi hamur yapılır: yüzde yetmiş beş un ile yüzde yirmi beş su karıştırılır, üstü örtülüp tahta teknede dört beş saat mayalanmaya bırakılır. Ekmek hamurunda yüzde altmış un, yüzde on dört ekşi hamur, yüzde yirmi beş su ve yüzde bir tuz on on beş dakika yoğrulur ve yirmi otuz dakika dinlendirilir. Yalnız ekmeklik buğday unu ya da tam buğday unu kullanılabilir.
Dinlenen hamur parçalara ayrılır, çevirici usta kuru elle yuvarlar ve yumaklar yarım saat dinlenir. Usta yumakları yuvarlak açar; parlasın diye üzerine yüzde on beş yirmi un ve yüzde seksen seksen beş sudan yapılan bulamaçtan otuz kırk gram sürülür. Tırnakçı usta hamuru yetmiş beş santimden bir metreye dek uzatır ve parmak uçlarının tersiyle uzunlamasına hafif çizikler yapar; çizikler hamurun pişerken kabarmasını önler. Şatır denen fırın ustası ekmeğe küreğe koyarken son biçimini verir ve meşe ya da kavak odunuyla ısıtılmış, yalnız sağ köşesinde ateş yanan fırının tabanına yerleştirir. Ekmek yaklaşık otuz saniyede pişip yedek kürekle çıkarılır. Ev ölçüsü için tescil oranlarıyla bir kiloluk hamur öneri olarak hesaplandı; kalori altı ekmekten biri için verildi.
Şanlıurfa Açık Ekmeği Tarifi
Malzemeler
- 600 g ekmeklik buğday unu (ev ölçüsü öneri)
- 250 ml su
- 140 g ekşi hamur (%75 un + %25 su, 4-5 saat mayalanmış)
- 10 g tuz
- ekmek başına 30-40 g bulamaç (un ve su)
Şanlıurfa Açık Ekmeği Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Ekşi hamuru önceden un ve suyla hazırlayıp dört beş saat mayalandırın.
- Un, su, ekşi hamur ve tuzu on on beş dakika yoğurup yarım saat dinlendirin.
- Hamuru altı parçaya bölüp kuru elle yuvarlayın ve yarım saat daha dinlendirin.
- Yumakları yuvarlak açıp bulamaç sürün, iyice uzatarak parmak uçlarının tersiyle boyuna hafif çizikler atın.
- Çok kızgın fırının tabanında ya da taş üzerinde yarım dakika ile bir dakika arasında pişirip örterek servis edin.
Püf Noktası
Hamurun yüzüne parmak uçlarının tersiyle boyuna çizikler atın; tescile göre bu çizikler ekmeğin pişerken kabarmasını önler.
Şanlıurfa Açık Ekmeği Yanına Ne Gider?
- Kebaplar
- Ciğer kebabı
- Çiğ köfte
Soru & Cevap
Açık ekmek hangi mayayla yapılır?
Tescile göre un ve sudan hazırlanıp dört beş saat mayalandırılan ekşi hamurla.
Hamura bulamaç neden sürülür?
Ekmeğe parlaklık vermesi için; un ve sudan yapılan bulamaçtan her hamura otuz kırk gram sürülür.
Ekmeğin üzerindeki çizikler ne işe yarar?
Parmak uçlarının tersiyle atılan çizikler ekmeğin pişerken kabarmasını önler.
Açık ekmek ne kadar pişer?
Yöreye özgü taş fırında yaklaşık otuz saniye.
Bir Şanlıurfa açık ekmeği kaç kalori?
Bir kiloluk hamurdan altı ekmek hesabıyla bir ekmek yaklaşık 450 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!