Şiran Kök Pekmezi
Şiran, Kelkit ve Köse'nin yüksek rakımlı tarlalarında yetişen şeker pancarı köklerinin kaynatılıp süzülmesi ve suyunun koyulaştırılmasıyla yapılan, karamel kokulu, koyu renkli Gümüşhane pekmezi.
Tarihçe & Hikaye
Şiran kök pekmezi, üzümden ya da duttan değil şeker pancarının kökünden yapılır ve Kelkit Ticaret ve Sanayi Odası adına 2024 yılında coğrafi işaret olarak tescillenmiştir. Tescil belgesine göre pekmez Gümüşhane'nin Şiran, Kelkit ve Köse ilçelerinde üretilir ve geçmişi 1900'lü yılların başına uzanır. Pancar bu ilçelerde 1300-1650 metre rakımda yetişir; karasal iklimde kök verimi düşük ama şeker oranı yüksek olur ve bu özellik pekmeze de yansır. Pekmezde pancar kokusu baskındır, tadı karamelimsi, rengi siyaha yakın koyu kahverengidir.
Geleneksel üretimde yüzeyi düzgün yumrular seçilir, sert bir fırçayla çamurundan arındırılır ve musluk altında tek tek elle yıkanır. Kabuklar ince soyulur ve kökler en çok beşe beş santimetre küpler halinde doğranır; parçalar küçüldükçe verim artar ama süzmek zorlaşır. Doğranan pancar, ağırlığının yaklaşık üç katı suyla kazanda otuz-kırk beş dakika kaynatılır, iki farklı incelikte elekten ve tülbentten süzülür. Süzüntü geniş ağızlı bir kazanda karıştırılarak koyulaşana kadar kaynatılır; akıcı kıvam, renk ve karamel kokusu oturunca ocaktan alınır ve sıcakken cam kavanoz ya da tahta küleklere doldurulur. Oda koşullarında iki yıl bozulmadan saklanabilir. Kalori 50 gramlık porsiyon içindir; pancar miktarı tahmini bir öneridir.
Şiran Kök Pekmezi Tarifi
Malzemeler
- 4-5 kg şeker pancarı kökü (yaklaşık 1 kg pekmez verecek kadar, öneri)
- 12-15 l su (pancar ağırlığının yaklaşık 3 katı)
Şiran Kök Pekmezi Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Pancar köklerini sert fırçayla temizleyip musluk altında tek tek yıkayın; kabuklarını ince soyun.
- Kökleri en çok 5 x 5 cm küpler halinde doğrayın.
- Ağırlığının yaklaşık üç katı suyla kazanda 30-45 dakika kaynatın.
- Önce kalın, sonra ince elekten ve tülbentten süzün.
- Süzüntüyü geniş kazanda karıştırarak koyulaşana ve karamel kokusu çıkana kadar kaynatın; sıcakken kavanozlara doldurun.
Püf Noktası
Son aşamada tencerenin başından ayrılmayın; koyulaşan pekmez bir anda dibi tutar ve acılaşır.
Şiran Kök Pekmezi Yanına Ne Gider?
- Tahin
- Kaymak
- Gümüşhane ekmeği
Soru & Cevap
Kök pekmezi neyden yapılır?
Şeker pancarının (Beta vulgaris var. saccharifera) köklerinden yapılır.
Nerede üretilir?
Gümüşhane'nin Şiran, Kelkit ve Köse ilçelerinde, 1300-1650 metre rakımda yetişen pancardan.
Tadı nasıldır?
Pancar kokusu baskın, karamelimsi bir tadı ve siyaha yakın koyu kahverengi bir rengi vardır.
Ne kadar dayanır?
Oda koşullarında iki yıl bozulmadan saklanabilir.
50 gram kök pekmezi kaç kalori?
Yaklaşık 145 kcal'dir; değer pekmezin koyuluğuna göre değişir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!