Söke Şevketi Bostanı
Limonlu suda bekletilen şevketi bostan otunun zeytinyağı ve soğanla kavrulmuş kuşbaşı etle kısık ateşte pişirildiği, yumurta sarısı, un ve limonla terbiye edilip sıcak sunulan, tescilini Söke Ticaret Odasının aldığı geleneksel yemek.
Tarihçe & Hikaye
Şevketi Bostan, dikenli bir ot olan şevketi bostanın kuşbaşı etle zeytinyağında pişirilip terbiyeyle bağlandığı bir yemektir ve 2021'de Geleneksel Ürün Adı olarak G4 numarasıyla tescillenmiştir. Belgede ad hem Şevketi Bostan hem de Şevket-i Bostan diye yazılır; tescili Aydın'ın Söke ilçesindeki Söke Ticaret Odası ettirmiştir. Tescil belgesi yemeği belli bir yöreye bağlamaz, Türkiye genelinde bilinen geleneksel bir yemek olarak tanımlar; geleneksel ürün adlarında korunan şey bir yöre değil, yemeğin adı, bileşimi ve yapılışıdır. Denetimi, Söke Belediyesi ile Söke İlçe Tarım Müdürlüğünün de katıldığı ve Ticaret Odasının yönettiği bir kurul yılda bir kez, ayrıca şikâyet ya da ihtiyaç olduğunda yapar; malzemelerin ve yöntemin belgeye uyup uymadığına bakılır.
Tescil belgesine göre şevketi bostan bitkisi, 19. yüzyılda Girit'ten Batı Anadolu'ya göç eden Müslüman Türklerin yanlarında getirdiği bitkilerden biridir. Belge, otun halk arasında şevket otu, kelker, akkız ve bostan otu gibi adlarla da anıldığını yazar. Aynı listede başka dikenli otlara ait görünen birkaç ad da geçer; bu yüzden ot doğadan toplanacaksa iyi tanınmalıdır. Bugün Ege'de kendiliğinden yetişen dikenli bir ot olarak bilinir. Belgedeki 'yeşil kısımlarını kesilip' ifadesi hangi kısmın kullanılacağını açık söylemez; yaygın kullanımda dikenli yeşil yapraklar ayıklanır, toprağa yakın beyaz gövde pişirilir.
Tescildeki ölçüde yarım kilo ota çeyrek kilo kuşbaşı düşer; soğan, zeytinyağı ve su yemeği tamamlar, terbiye ise yumurta sarısı, un, limon ve tuzla yapılır. Doğranan otlar önce limonlu suda bekletilip süzülür; tencerede önce et kavrulur, sonra ot sotelenip suyla yumuşatılır, en son terbiye bağlanır ve yemek sıcak sunulur.
Belgenin malzeme listesinde limon yalnız terbiye için yarım adet olarak geçer; yöntemde ise otların bekletildiği suya ayrıca bir limonun suyu sıkılır, yani bir buçuk limon hazırlamak gerekir. Belge et türünü de belirtmez; dana ya da kuzu kullanılabilir (öneri). Ot dikenli olduğundan ayıklarken eldiven takmak, doğadan toplanacaksa iyi tanınmayan otlardan uzak durmak gerekir. Kalori dört porsiyon üzerinden, otların bekletildiği limonlu su hesaba katılmadan verildi.
Söke Şevketi Bostanı Tarifi
Malzemeler
- 500 g şevketi bostan otu
- 250 g kuşbaşı et (dana ya da kuzu)
- 2 adet orta boy kuru soğan
- 4 yemek kaşığı zeytinyağı
- 1 adet yumurta sarısı (terbiye)
- 1 silme yemek kaşığı un (terbiye)
- yarım limon limon suyu (terbiye)
- 1 adet limon (otların bekletildiği su için, yenmez)
- göz kararı tuz
- 5-6 su bardağı sıcak su
Söke Şevketi Bostanı Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Şevketi bostanları ayıklayın; dikenli yeşil yaprak kısımlarını kesip ayırın, kalan beyaz gövde kısmını 3-4 cm boyunda doğrayıp iyice yıkayın.
- Bir limonun suyunu sıktığınız bol suda 15 dakika kadar bekletin, sonra süzülmeye bırakın.
- Kuşbaşı etleri tencerede yüzleri hafifçe kızarana dek kavurun; doğranmış soğanı ve zeytinyağını ekleyip bir dakika daha çevirin.
- Otları ekleyip rengi dönene dek soteleyin, 5-6 su bardağı sıcak su katın ve kısık ateşte, ara sıra karıştırarak otlar yumuşayana kadar pişirin.
- Yumurta sarısını, unu, tuzu ve yarım limonun suyunu bir kâsede çırpın; yemeğin sıcak suyundan azar azar ekleyerek sulandırın.
- Terbiyeyi kısık ateşteki yemeğe karıştırarak ekleyin, bir taşım daha kaynatıp ocaktan alın ve sıcak servis edin.
Püf Noktası
Terbiyeyi sıcak yemeğe doğrudan dökmeyin; soğuk terbiye kaynayan yemeğe birden katılırsa kesilebilir. Önce tencereden aldığınız sıcak suyla azar azar sulandırıp ılıtın, sonra kısık ateşte karıştırarak ekleyin ve yemeği yalnızca bir taşım kaynatın.
Söke Şevketi Bostanı Yanına Ne Gider?
- Bulgur pilavı
- Köy ekmeği
- Cacık
Soru & Cevap
Şevketi bostan nedir?
Ege'de kendiliğinden yetişen dikenli bir ottur. Tescil belgesine göre halk arasında şevket otu, kelker, akkız ve bostan otu gibi adlarla da bilinir; yemekte dikenli yaprakları ayıklanmış beyaz gövdesi kullanılır.
Şevketi bostanın tescili nedir?
2021'de Geleneksel Ürün Adı olarak tescillenmiştir; tescil numarası G4'tür ve tescili Söke Ticaret Odası ettirmiştir.
Hangi et kullanılır?
Tescil belgesi yalnızca kuşbaşı et der, türünü belirtmez; dana ya da kuzu eti kullanılabilir (öneri).
Otlar limonlu suda ne kadar bekletilir?
Tescile göre doğranıp yıkanan otlar, bir limonun suyu sıkılmış bol suda 15 dakika kadar bekletilip süzülür; belge bunun gerekçesini vermez.
Terbiye nasıl eklenir?
Yumurta sarısı, un, tuz ve limon suyu çırpılır, yemeğin sıcak suyuyla azar azar sulandırılır ve kısık ateşteki yemeğe karıştırılarak katılır; ardından yemek bir taşım kaynatılır.
Bir porsiyon şevketi bostan kaç kalori?
Dört porsiyon hesabıyla bir porsiyon yaklaşık 275 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!