Şuhut Keşkeği
Yöre göcesi ve nohudun zıpkın eti, kemiksiz dana ve ilikli kemikle sırsız toprak çömlekte odun ateşli taş fırında 12–15 saat piştiği, Afyon kaymağıyla lif lif dövülen coğrafi işaretli Şuhut keşkeği.
Tarihçe & Hikaye
Şuhut, Afyonkarahisar'ın güneyinde, Ege'yi İç Anadolu'ya bağlayan eşikte bir ilçedir ve buranın en bilinen yemeği keşkektir. Tescil belgesine göre Şuhut'ta keşkek doğumda, asker ve hacı uğurlamada, düğün, bayram, adak ve hayır yemeklerinde pişirilir; günün her öğününde, en çok da sabah kahvaltısında yenir. Keşkek göceyle, yani kabuğu soyulmuş buğdayla yapılır; göce de nohut da yörede yetişir.
Şuhut Belediye Başkanlığı'nın başvurusuyla Şuhut Keşkeği, 11 Aralık 2018'de 399 numaralı mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınırı Afyonkarahisar'ın Şuhut ilçesidir. Belge keşkeği öteki keşkeklerden ayıran özellikleri tek tek sayar. Ette, ilçede büyükbaş yetiştiriciliği yaygın olduğu için sığırın sırtının kuyruğa yakın bölümü kullanılır; yörede buna zıpkın denir. Zıpkın etinin yağı ince ve sık dağılmıştır, kemiği hayvanın en ilikli kemiğidir ve iliği keşkeğe kıvam verir. Yanına aynı miktarda kemiksiz et katılır. Keşkek sırsız toprak çömlekte pişer; yeni çömlekler ilk kullanımdan önce yağlanıp bir gece fırında bekletilir, ikinci gece içinde kemik kaynatılarak kabın içinde doğal bir koruyucu katman oluşturulur.
Gün boyu pide, ekmek ve haşhaşlı bükme pişen, meşe, gürgen ve kızılağaç odunuyla ısınmış taş fırına akşamüstü keşkek çömlekleri konur ve fırın kapağı 12–15 saat açılmaz. Sabah çömlekten kemikler ayıklanır, Afyon kaymağı eklenir ve keşkek tahta dövme kepçesiyle 30–40 dakika aralıksız, et lif lif olup her şey özleşene kadar dövülür.
Sizden Gelenler
Şuhut Keşkeği Besin Değerleri
Bu değerler kullanılan malzeme ve porsiyon miktarına göre değişiklik gösterebilir.
Malzemeler
- 500 g göce (kabuğu soyulmuş buğday)
- 250 g zıpkın eti (sığır sırtının kuyruğa yakın bölümü, kemikli)
- 200 g kemiksiz dana eti
- 40 g nohut
- 10 g kaya tuzu
- 1 küçük parça ilikli kemik (lola kemiği)
- 2,5–3 litre ılık su
- 80–90 g Afyon kaymağı
Püf Noktası
Pişerken çömleğin kapağını açmayın; Şuhut keşkeğinin yumuşaklığı uzun ve kesintisiz pişmeden gelir. Kemikleri dövmeye başlamadan önce tamamen ayıklayın. Kaymağı dövmeden önce ekleyin ve dövmeye ara vermeyin; keşkek kaşıkla çekince uzayan, parlak bir kıvama gelmeli. Yeni bir toprak çömleği ilk kullanımdan önce yağlayıp fırında bekletin.
Nasıl Yapılır?
- Göceyi ve nohudu ayıklayıp yıkayın.
- Toprak çömleğin ya da kapaklı döküm tencerenin dibine zıpkın etini ve kemiksiz eti yerleştirin, ilikli kemiği etlerin üzerine koyun. Göceyi, nohudu ve tuzu ekleyin.
- Çömleğin ağzına yaklaşacak kadar ılık su ekleyip kapağını kapatın.
- Çömleği akşamdan iyice ısınmış fırına verin, ısıyı en düşüğe alın ve kapağı açmadan sabaha kadar 12–15 saat pişirin.
- Sabah çömleği dikkatle fırından alın ve bütün kemik parçalarını ayıklayın. Keşkek çok koyuysa biraz sıcak su ekleyin.
- Afyon kaymağını ekleyin ve keşkeği tahta bir kepçe ya da tokmakla 30–40 dakika aralıksız, et lif lif dağılıp her şey özleşene kadar dövün. Sıcak servis edin.
Şuhut Keşkeği Yanına Ne Gider?
- Ayran
- Turşu
- Taze ekmek
Sıkça Sorulan Sorular
Zıpkın eti nedir?
Sığırın sırtının kuyruğa yakın bölümüdür. Tescil belgesine göre bu bölümün yağı ince ve sık dağılmıştır, kemiği ise hayvanın en ilikli kemiğidir; iliğindeki yağ keşkeğin kıvamını sağlar.
Şuhut keşkeği neden çömlekte pişer?
Sırsız toprak çömlek taş fırının ısısını emip bütün malzemeyi eşit pişirir. Tescil belgesi çömlekte ve odun ateşli taş fırında pişmeyi Şuhut keşkeğinin ayırt edici özelliklerinden sayar.
Şuhut keşkeği ne kadar pişer?
Gün boyunca kullanılmış taş fırına akşamüstü konur ve 12–15 saat, kapak açılmadan pişer. Sabah kemikler ayrılıp kaymakla 30–40 dakika dövülür.
Şuhut keşkeği ne zaman yenir?
Doğumda, asker ve hacı uğurlamada, düğün, bayram, adak ve hayır yemeklerinde pişirilir; günün her öğününde, özellikle kahvaltıda yenir.
Şuhut keşkeği kaç kalori?
Bu tarifle bir porsiyon (sekizde biri) yaklaşık 370 kcal'dir.
Bu tarif 05.06.2026 tarihinde güncellendi.
Üyelerden Alternatif Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından gönderilmiştir; resmi NeYemeli tarifi yukarıdadır.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!