Taraklı Uğut Tatlısı
Çimlendirilen buğdayın taş dibekte dövülüp özsuyunun az su ve biraz unla kazanda koyulaşana dek kaynatıldığı, şeker katılmadan yapılan, marmelat kıvamında koyu kahverengi Taraklı tatlısı.
Tarihçe & Hikaye
Taraklı Uğut Tatlısı, 27 Temmuz 2021'de Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası adına mahreç işaretiyle tescil edilmiştir. Tescile göre yalnız buğday ve sudan, şeker ya da katkı kullanılmadan yapılan, marmelat kıvamında, koyu kahverengi tonlarında tatlı bir üründür: buğday çimlendirilir, taş dibekte dövülür, özsuyu alınıp kazanda kaynatılır. Taraklı'da başta Hıdırellez şenlikleri olmak üzere düğün, bayram ve anma günlerinde yapılır; uzun ve zahmetli üretimi imeceyle yürütüldüğünden belgede birlik ve dayanışmanın simgesi olarak anılır. Sakarya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün derlemesinde aynı tatlı uhut adıyla geçer ve kahvaltıda ekmeğe sürülerek yendiği belirtilir.
Tescile göre ayıklanıp yıkanan buğday, tabanı delikli ve bez serili kasalara yarıya kadar doldurulur, güneş almayan karanlık bir yerde her gün ıslatılır ve her ıslatmadan önce alt üst edilir. Çimlenme 18-26 °C'de ortalama beş altı gün sürer; topaklanan buğday elle ufalanır ve filizler dört beş santime ulaşınca işlem biter. Filiz ve saçak kökler yeşermeye başlarsa tatlı acımsı olur; bu yüzden çimler beyazken taş dibekte dövülüp süzülerek özsuyu alınır. Müdürlüğün aktardığı ev usulünde buğday tabanı çiviyle delinmiş bir tenekede iki günde bir ıslatılır ve çimlenme on beş gün kadar sürer.
Özsuya az su katılır; elli kilo çimlenmiş buğday için ortalama beş kilo su eklenir ve karışım tercihen bakır kazanda odun ateşinde kaynatılır. Kaynamaya başlayınca bulamaç kıvamını geçmeyecek kadar, yaklaşık yüzde dört oranında buğday unu katılır; un hem kuru maddeyi ayarlar hem uzun pişirmede dibin tutmasını önler, topaklanmasın diye karıştırma bırakılmaz. Karışım koyulaşıp yapışkanlaşınca rengi koyulaşır, bundan sonra on beş dakika daha kaynatılıp sıcakken cam kavanozlara doldurulur; açılan kavanoz buzdolabında yaklaşık on beş gün dayanır. Tescilde verim ve kalori yazılmadığı için 1,6 kilo buğdaydan yaklaşık 1,2 kg tatlı çıkacağı öneri olarak kabul edildi; besin değeri en az yüzde 45 olan kuru maddeden tahmin edildi ve kalori iki yemek kaşığı (30 g) için verildi.
Taraklı Uğut Tatlısı Tarifi
Malzemeler
- ~1,2 kg Taraklı uğut tatlısı (verim; öneri)
- 1,6 kg buğday (çimlendirilecek; öneri)
- ~200 ml su (özsuya katılan)
- ~50 g buğday unu (yaklaşık %4)
Taraklı Uğut Tatlısı Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Buğdayı ayıklayıp yıkayın, tabanı delikli ve bez serili bir kaba yarıya kadar doldurup karanlık bir yerde her gün ıslatarak çimlendirin.
- Topaklanan buğdayı ufalayın; filizler dört beş santime ulaşıp henüz beyazken çimlenmeyi bitirin.
- Çimleri taş dibekte ya da havanda dövün, süzerek özsuyunu alın ve az su katın.
- Özsuyu geniş bir kazanda kaynatın, kaynayınca yaklaşık yüzde dört un katıp sürekli karıştırarak koyulaşana dek pişirin.
- Renk koyulaşıp kıvam yapışkanlaşınca on beş dakika daha kaynatın ve sıcakken cam kavanozlara doldurun.
Püf Noktası
Çimleri yeşermeden kullanın; tescile göre yeşillenen filiz ve kökler tatlıya acımsı bir tat verir.
Taraklı Uğut Tatlısı Yanına Ne Gider?
- Köy ekmeği
- Çay
Soru & Cevap
Uğut tatlısına şeker katılır mı?
Hayır. Tescile göre yalnız buğday, su ve az buğday unuyla yapılır; tatlılık çimlenen buğdaydan gelir.
Buğday ne kadar çimlendirilir?
Tescile göre ortalama beş altı gün, filizler dört beş santim olana dek; Müdürlüğün aktardığı ev usulünde bu süre on beş gün kadardır.
Uhut ile uğut aynı tatlı mı?
Evet. Sakarya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün derlemesinde aynı tatlı uhut adıyla anlatılır.
Uğut tatlısı nasıl yenir?
Müdürlüğün derlemesine göre kavanozlara doldurulur ve kahvaltılarda ekmeğe sürülerek yenir.
İki yemek kaşığı Taraklı uğut tatlısı kaç kalori?
Yaklaşık 30 gramlık iki yemek kaşığı 55 kcal civarındadır.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!