Tavşanlı Leblebisi

Tarihçe & Hikaye

Tavşanlı leblebisi, Tavşanlı Ticaret ve Sanayi Odası adına 2004 yılında coğrafi işaret olarak tescillenmiştir. Kütahya Tarım ve Orman İl Müdürlüğü'nün tanıtımına göre Tavşanlı'da leblebiciliğin yaklaşık üç asırlık bir geçmişi vardır; ilçenin en önemli imalat kolu leblebiciliktir. Tescil belgesine göre leblebilik nohut çevre illerden ve yöreden seçilir; yüz tanesi 46-58 gram gelen, iri ve dolgun nohutlar milimetrik eleklerden geçirilir. İri taneler leblebi olur, küçük ve vasıfsız olanlar kırık leblebi olarak değerlendirilir.

Belgede anlatılan üretim haftalara yayılır. Nohutlar üç kez tavlanır: ilk tav 25-30, ikincisi 15-25, üçüncüsü 5-10 dakika sürer; ilk iki tavdan sonra nohutlar tahta ranzalarda ya da sepetlerde, üstleri keten çuvalla örtülerek beşer gün dinlendirilir. Sonra her tanenin yüzü ıslanacak şekilde sulanır ve çuval altında bir gün bekletilir. Son kavurmada sıcak tavadaki nohutlar, kavak ya da söğüt kütüğünden yapılmış ve mafrak denen geniş tabanlı bir aletle, kırılmadan ovulur; ısındıkça kalkan kabuğa gavuz denir. Ardından kıl ve yün karışımı keçemsi bir kefeyle parlatılır ve sarı leblebi elde edilir. Leblebiler iriliklerine göre keten çuvallara ayrılır; satılacak kadarı çifte kavrulur ya da tuzlu, acılı yapılır. Belgeye göre bugün sadeden çikolatalıya on dokuz farklı tatta leblebi üretilir.

Aşağıdaki ölçüler bir kilogramlık leblebi içindir; leblebi evde değil leblebicilerde yapılır. Kalori 40 gramlık bir avuç içindir.