Tillo Heriresi
Yerel üzümlerin şırasının beyaz toprakla durultulup unla koyulaştırıldığı, tepsilere dökülüp güneşte kurutulan ve terletilen, şeker katılmamış yumuşak Tillo üzüm pestili.
Tarihçe & Hikaye
Tillo Heriresi, 17 Nisan 2023'te Siirt İl Tarım ve Orman Müdürlüğü adına mahreç işaretiyle tescil edilmiştir. Tescile göre üzüm şırası, buğday unu ve beyaz toprakla Tillo ilçesinde yapılan ve yörede herire denen yumuşak bir üzüm pestilidir. Şıra için şekerli ve bol sulu olduklarından yerel Bineytati (Çörtlük, Öftük Siirtli) ve Sinceri (Şiraybin) üzümleri kullanılır; pestile şeker eklenmez. Belgeye göre herire özel günlerde ikram edilir ve raf ömrü uzun olduğundan eskiden yolculuklarda kumanya olarak taşınırdı.
Tescile göre 25-30 kilo herire için yaklaşık 170 kilo üzüm gerekir; bunun yanında üç dört kilo un ve bir bir buçuk kilo beyaz toprak kullanılır. Üzümler yıkanıp çürük ve ham salkımlardan, yaprak ve dallardan ayıklanır, sıkılarak suyu çıkarılır ve şıra odun ateşindeki kazanlarda kaynatılır. Kaynarken şıraya yüzde 80'den fazlası kalsiyum karbonat olan beyaz toprak katılır; toprak tortuyu dibe çöktürüp şırayı durultur ve asitliğini gidererek ekşiliğini azaltır. Durulan şıra dört beş saat soğutulup yeniden kaynatılır.
Kaynayan şıradan on litre kadar alınır, ayrı bir yerde 3-4 kg unla karıştırılır ve kazana geri dökülüp bir iki saat iyice karıştırılarak kaynatılır. Pestil karışımı tepsilere bir santim kalınlığında dökülüp bir gece soğutulur, 9-10 cm boyunda ve 8-9 cm eninde kesilir, temiz bezler üzerinde üç dört gün güneşte kurutulur; ardından şeffaf torbalara konup on on beş gün terletilir. Tillo heriresi serin, kuru ve güneş görmeyen yerde oda sıcaklığında altı ay saklanır. Durultma için kullanılan toprak gıdaya uygun, temiz bir kalsiyum karbonat olmalıdır; rastgele toprak kullanılmamalıdır. Ev ölçüsü için tarifin yirmide biri öneri olarak alındı; besin değeri için üzüm pestili değerleri kullanıldı ve kalori yaklaşık 50 gramlık bir parça için verildi.
Tillo Heriresi Tarifi
Malzemeler
- ~1,4 kg Tillo heriresi (verim; ev ölçüsü öneri)
- 8,5 kg üzüm (Bineytati ya da Sinceri)
- 150-200 g buğday unu
- 50-75 g beyaz toprak (gıdaya uygun kalsiyum karbonat)
Tillo Heriresi Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Üzümleri yıkayıp ayıklayın, sıkarak şırasını çıkarın.
- Şırayı kazanda kaynatın, kaynarken gıdaya uygun beyaz toprağı katıp tortuyu çöktürün ve şırayı durultun.
- Durulan şırayı dört beş saat soğutup yeniden kaynatın; bir kısmını ayırıp unla karıştırın ve kazana geri dökün.
- Bir iki saat karıştırarak kaynatın, tepsilere bir santim kalınlığında döküp bir gece soğutun.
- Parçalara kesip bez üzerinde üç dört gün güneşte kurutun, torbada on on beş gün terletip saklayın.
Püf Noktası
Durultma için yalnız gıdaya uygun, temiz kalsiyum karbonat kullanın; tescildeki beyaz toprak yüzde 80'den fazla kalsiyum karbonat içerir.
Tillo Heriresi Yanına Ne Gider?
- Ceviz
- Çay
Soru & Cevap
Herire nedir?
Tillo'da üzüm pestiline verilen addır; tescile göre üzüm şırası, buğday unu ve beyaz toprakla yapılır.
Beyaz toprak ne işe yarar?
Tescile göre kalsiyum karbonatça zengin bu toprak kaynayan şıradaki tortuyu çöktürür, şırayı durultur ve ekşiliğini azaltır.
Heriresine şeker katılır mı?
Hayır. Şekerli ve bol sulu yerel üzümler kullanıldığından şeker eklenmez.
Tillo heriresi ne kadar saklanır?
Kuru ve güneş görmeyen bir yerde, oda sıcaklığında altı ay.
Bir parça Tillo heriresi kaç kalori?
Yaklaşık 50 gramlık bir parça 180 kcal civarındadır.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!