Tokat Çöreği
Kırık nohuttan elde edilen nohut mayasıyla yoğrulan hamurun ceviz, üzüm, bal ya da şekerle zenginleştirilip ay, yıldız ve çiçek desenleriyle süslendiği, gürgen ve pelit ateşinde pişen Tokat çöreği.
Tarihçe & Hikaye
Tokat Çöreği, 17 Eylül 2021'de Tokat Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği adına mahreç işaretiyle tescil edilmiştir. Tescile göre özel amaçlı buğday unu, nohut mayası ve sudan oluşan hamurun gürgen ya da pelit odunu ateşinde pişirilmesiyle yapılır; sade, cevizli, üzümlü-cevizli, şekerli-cevizli ve ballı-cevizli çeşitleri vardır ve cevizlisi Tokat cevizli çöreği diye bilinir. Cevizli çeşitlerde Niksar cevizi kullanılır. Hafif olması ve tok tutması yüzünden Ramazan sofralarının vazgeçilmezlerindendir. Belgeye göre nohut mayası, hazır mayayla yapılan çöreklere göre daha zengin bir tat ve aroma verir; iyi pişmiş çöreğin içi süngerimsi, gözenekleri düzgündür.
Tescile göre nohut mayası için bir litrelik cam kavanoza 4-6 g tuzla birlikte irice kırılmış 80-100 g nohut konur, üzerine kaynatılmış su dökülür; kavanoz on altı on sekiz saat boyunca 37-40 °C'de tutulur; mayalanan karışım süzülür ve elde edilen süzüntü maya olarak kullanılır. Süzüntü doğrudan hamura katılabileceği gibi önce unla yoğrulup üç dört saat bekletilerek ekşi nohut hamuru da yapılabilir. Çizelgede kırk kırk beş çörek için 3 kg un, 1 litre su ve 250 ml nohut mayası verilir; cevizli çeşitte 600 g ceviz ve 600 ml yağ, üzümlüde ayrıca 600 g üzüm, ballı ya da şekerlide 600 g bal ya da şeker katılır, sade çöreğe yağ girmez. Hamur parlak, kulak memesi kıvamında olana dek en çok yarım saat yoğrulur ve ahşap teknelerde üç dört saat mayalanır.
Mayalanan hamura çeşide göre ceviz, üzüm ve yağ katılıp rulo yapılır; 80 gramdan 600 grama dek parçalara bölünür, küçükler yuvarlanır, büyükler merdaneyle açılır. Tavalara dizilen hamurlara kalıplarla daire, ay, yıldız, kalp ya da çiçek desenleri verilir, yumurta sürülüp on beş dakika dinlendirilir. Çörekler fırının ateşe en uzak yerinde iki üç dakika tutulup çıkarılır, dinlendirilip yeniden yumurtalanır; sonra fırına sürülüp ateşe doğru döndürülerek üstü, ardından ters çevrilerek altı kızartılır. Toplam pişirme çöreğin ağırlığına göre 180-200 °C'de yedi on yedi dakikadır; çörek oda sıcaklığında üç gün dayanır. Tescildeki çizelgede tuz 80-100 g olarak yazılmıştır, oysa maya tarifinde 80-100 g nohut ile 4-6 g tuz geçer; çizelgedeki rakam nohut miktarı olmalıdır. Ev ölçüsü için çizelgenin altıda biriyle yedi cevizli çörek öneri olarak hesaplandı; kalori bir çörek için verildi.
Tokat Çöreği Tarifi
Malzemeler
- 500 g özel amaçlı buğday unu (ev ölçüsü öneri)
- ~170 ml su
- ~40 ml nohut mayası (süzüntü; 80-100 g kırık nohut, 4-6 g tuz ve kaynar sudan)
- 100 g Niksar cevizi (içi)
- 100 ml yağ (tereyağı ya da bitkisel yağ)
- 1 adet yumurta (üzerine sürmek için)
- 1 tutam tuz
Tokat Çöreği Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Kırık nohut ve tuzu kavanoza koyup üzerine kaynatılmış su dökün; ılık bir yerde 16-18 saat bekletip süzün.
- Una suyu ve nohut mayasını katıp parlak, kulak memesi kıvamında bir hamur olana dek yoğurun ve üç dört saat mayalandırın.
- Mayalanan hamura ceviz ve yağı katıp rulo yapın, parçalara bölüp yuvarlayın ya da açın.
- Tepsiye dizip üzerlerine desen verin, yumurta sürüp on beş dakika dinlendirin.
- 180-200 °C fırında önce kısa süre pişirip çıkarın, yeniden yumurtalayıp üstü ve altı kızarana dek pişirin; sıcak servis edin.
Püf Noktası
Nohut mayasını ılık tutun; tescile göre süzüntü 37-40 °C'de 16-18 saat bekleyince hamura tok tutan, zengin aromalı mayayı verir.
Tokat Çöreği Yanına Ne Gider?
- Çay
- Beyaz peynir
- Zeytin
Soru & Cevap
Tokat çöreğinin çeşitleri nelerdir?
Tescile göre sade, cevizli, üzümlü-cevizli, şekerli-cevizli ve ballı-cevizli; cevizlisi Tokat cevizli çöreği diye bilinir.
Nohut mayası nasıl yapılır?
İrice kırılmış nohut ve biraz tuz kavanoza konur, üzerine kaynatılmış su dökülür; ılık yerde 16-18 saat bekletilip süzülen sıvı mayadır.
Çöreğe nasıl desen verilir?
Tavalara dizilen hamurlara kalıplarla daire, ay, yıldız, kalp ya da çiçek desenleri yapılır ve üzerine yumurta sürülür.
Tokat çöreği ne kadar dayanır?
Tescile göre oda sıcaklığında üç gün.
Bir cevizli Tokat çöreği kaç kalori?
Yedi çörek hesabıyla bir çörek yaklaşık 480 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!