Tortum Ekşi Pestili
Yalnızca kızılcık ve suyla, şeker, nişasta ya da un katılmadan yapılan; kaynatılan kızılcıkların ezmesi ve suyuyla hazırlanan pulpun bezlere yayılıp kurutulduğu, ekşi ve parlak kırmızı tescilli Tortum pestili.
Tarihçe & Hikaye
Tortum ekşi pestili, Erzurum'un Tortum ilçesinde kendiliğinden yetişen kızılcıklardan yapılan şekersiz bir pestildir. Tortum Belediyesi adına 29 Ocak 2024'te 1528 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Tescil belgesine göre öteki pestillerden farklı olarak içine nişasta, un, şeker, fındık ya da ceviz girmez; şeker katılmadığı için kızılcığın ekşiliğini taşır ve yörede bu yüzden ekşi pestili diye anılır. Rengi parlak kırmızıdır.
Geleneksel yöntemde kızılcıklar birkaç kez yıkanıp bozukları ayıklanır, kazanda suyla bir iki saat kaynatılır ve ince bir elekten süzülerek kızılcık suyu ayrılır. Elekte kalan kızılcıklar biraz soğuyunca elle ovularak delikler arasından geçirilir ve ezmesi çıkarılır. Ezmenin üçte biri sonra kullanılmak üzere ayrılır; kalanı kızılcık suyuna yavaş yavaş katılıp karıştırılır. Bu karışım temiz beyaz bezlerin üzerine malayla yarım bir santim kalınlığında yayılır ve bir iki gün güneşte kurutulur. Pestil kuruyunca ayrılan ezme malayla üzerine bir kat sürülür ve bir gün daha güneşte bekletilir. Bezler nemlendirilerek pestil çıkarılır, kâğıda sarılıp havasız paketlenir; serin ve karanlık yerde altı ay saklanabilir. Endüstriyel üretimde aynı adımlar çekirdek ayırma ve presleme makineleriyle yapılır, pulp kısa süre kaynatılır ve kurutma odasında kurutulur.
Tescilin geleneksel yöntem metninde kaynatma ve bez adımları eksik yazılmıştır. Kızılcık pestilinin besin değeri için kızılcık kurusu alınmış, porsiyon 25 gram kabul edilmiştir.
Tortum Ekşi Pestili Tarifi
Malzemeler
- 500 g Tortum ekşi pestili (kızılcık ve sudan)
Tortum Ekşi Pestili Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Kızılcıkları birkaç kez yıkayıp bozuklarını ayıklayın; suyla 1-2 saat kaynatıp ince elekten süzerek suyunu ayırın.
- Elekte kalan kızılcıkları biraz soğutup elle ovarak delikler arasından geçirin ve ezmesini çıkarın.
- Ezmenin üçte birini ayırın; kalanını kızılcık suyuna yavaş yavaş katıp karıştırın.
- Karışımı temiz beyaz bezlere malayla 0,5-1 cm kalınlığında yayın ve 1-2 gün güneşte kurutun.
- Ayırdığınız ezmeyi kuruyan pestilin üzerine bir kat sürüp bir gün daha kurutun.
- Bezleri nemlendirip pestili çıkarın; kâğıda sarıp hava almayacak şekilde, serin ve karanlık yerde saklayın.
Püf Noktası
Pestili ince ve eşit yayın; kalın yerler kurumaz ve küflenir. Bezi nemlendirmek pestilin yırtılmadan ayrılmasını sağlar.
Tortum Ekşi Pestili Yanına Ne Gider?
- Ceviz
- Çay
Soru & Cevap
Tortum ekşi pestilinde şeker var mı?
Hayır; yalnızca kızılcık ve su kullanılır, nişasta, un, şeker ya da kuruyemiş girmez.
Neden ekşi pestili denir?
Şeker katılmadığı için kızılcığın ekşi tadını taşır.
Rengi nasıldır?
Tescile göre parlak kırmızı renktedir.
Ne kadar saklanır?
Kâğıda sarılı ve havasız paketlenmiş olarak, serin ve karanlık yerde altı ay.
25 gram ekşi pestil kaç kalori?
Bu hesapla 25 gramlık bir porsiyon yaklaşık 75 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!