Urfa Frenk Çömleği
Sadeyağda soğanla kavrulan kuzu kuşbaşının ilikli kemikler, susuz tarım domatesi (frenk), taze isot, patlıcan ve sarımsakla toprak çömleğe dizilip taş fırında üç saat pişirildiği Urfa yemeği.
Tarihçe & Hikaye
Urfa (Şanlıurfa) Frenk Çömleği, 1 Aralık 2017'de Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası adına mahreç işaretiyle tescil edilmiştir. Tescile göre İvesi koyununun eti, susuz tarımla yetişen domates (yörede frenk) ve taze isotla toprak çömlekte pişirilen bir yemektir; onu ayıran taze kırmızı isotun kullanılmasıdır. Yemekte yörenin domatesi, İvesi koyununun sütünden yapılan sadeyağ ve özellikle Tek Tek Dağları eteklerindeki meralarda büyüyen kuzuların eti kullanılır; çömlek, yemek pişirmeye yarayan geniş ağızlı bir toprak kaptır ve yemek yöresel taş fırında pişmelidir. Şanlıurfa'ya özgü taş fırınların tabanı çamur ve kara taşla döşenir; kara taşın altına bir metreye yakın derinlikte tuz ve cam kırığı doldurulur, kubbesi odun külü, tuz ve sudan yapılan çamurla ateş tuğlası örülerek kapatılır.
Tescildeki altı kişilik ölçüde bir kilo kuşbaşı ete altı kadar ilikli ve etli kemik, beş kilo domates, bir kilo taze kırmızı isot, dört soğan, iki baş sarımsak, bir patlıcan ve 100 g sadeyağ eşlik eder; baharat olarak bir çay kaşığı tuz ve karabiber, tarçın, kimyon, çemen, yenibahar, zencefil ve karanfilden oluşan bir çay kaşığı yedi çeşit baharat kullanılır. Hazırlıkta kuşbaşı et yemeklik doğranmış soğanla sadeyağda kavrulur, tuzu eklenip ateşten alınır.
Çömleğin dibine ilikli ve etli kemikler dizilir. Üzerine sapı ve çekirdeği ayıklanıp iri doğranmış isot, küp küp doğranmış patlıcan ve domateslerin yarısı konur; ardından kavrulmuş et ve soğan ile soyulmuş sarımsaklar eklenir, malzemenin kalan yarısı da üste yerleştirilir. Tuz ve baharat serpilen çömlek yöresel taş fırında üç saat kadar pişirilir. Yemek servis tabağına alınıp pirinç ya da sade bulgur pilavıyla, taze yeşil isot, dilimlenmiş kuru soğan ve ayranla sunulur. Kemikler kalori hesabına katılmadı; kalori altı porsiyon için verildi.
Urfa Frenk Çömleği Tarifi
Malzemeler
- 1 kg kuşbaşı (fitil) kuzu eti
- ~6 adet ilikli ve etli kemik (hesaba katılmadı)
- 5 kg domates (frenk)
- 1 kg taze kırmızı isot (Şanlıurfa biberi)
- 100 g Urfa sadeyağı
- 4 adet orta boy kuru soğan
- 2 baş sarımsak
- 1 adet orta boy patlıcan
- 1 çay kaşığı tuz
- 1 çay kaşığı yedi çeşit baharat
Urfa Frenk Çömleği Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Kuşbaşı eti yemeklik doğranmış soğanla sadeyağda kavurun, tuzlayıp ocaktan alın.
- Çömleğin dibine ilikli ve etli kemikleri dizin.
- Üzerine iri doğranmış isotun, küp doğranmış patlıcan ve domatesin yarısını koyun.
- Kavrulmuş eti, soğanı ve sarımsakları ekleyip kalan sebzeleri üste yerleştirin, tuz ve baharatı serpin.
- Taş fırında ya da kısık ısılı fırında üç saat kadar pişirip pilav, taze isot, soğan ve ayranla servis edin.
Püf Noktası
Kemikleri çömleğin dibine dizin; etli kemikler hem yemeği dibe tutmaktan korur hem de uzun pişirmede suyuna lezzet verir.
Urfa Frenk Çömleği Yanına Ne Gider?
- Pirinç pilavı
- Bulgur pilavı
- Ayran
Soru & Cevap
Frenk ne demek?
Şanlıurfa'da domatese verilen addır; yemekte yörede susuz tarımla yetişen domates kullanılır.
Frenk çömleğini ayıran nedir?
Tescile göre taze kırmızı isotun kullanılması ve yemeğin toprak çömlekte, taş fırında pişirilmesi.
Yedi çeşit baharat nedir?
Karabiber, tarçın, kimyon, çemen, yenibahar, zencefil ve karanfilden oluşan karışım.
Frenk çömleği ne kadar pişer?
Yöresel taş fırında yaklaşık üç saat.
Bir porsiyon Urfa frenk çömleği kaç kalori?
Altı porsiyon hesabıyla bir porsiyon yaklaşık 880 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!