Urfa İsot Çömleği

Tarihçe & Hikaye

Urfa (Şanlıurfa) İsot Çömleği, 1 Aralık 2017'de Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası adına mahreç işaretiyle tescil edilmiştir. Tescile göre yöre adıyla tanınmış meşhur yemeklerdendir; onu farklılaştıran taze kırmızı Şanlıurfa biberi (isot), susuz tarımla yetişen domates (frenk), İvesi kuzusunun eti, yöre sadeyağı ve özellikle nar suyu kullanılmasıdır. Yemek yöreye özgü taş fırında ağır ağır pişmelidir. Şanlıurfa'ya özgü taş fırınların tabanı çamur ve kara taşla döşenir; kara taşın altına bir metreye yakın derinlikte tuz ve cam kırığı doldurulur, kubbesi odun külü, tuz ve sudan yapılan çamurla ateş tuğlası örülerek kapatılır.

Tescildeki ölçüde bir buçuk kilo kuşbaşı ete altı kadar ilikli ve etli kemik, dört kilo taze kırmızı isot, bir kilo kuru soğan, iki baş sarımsak ve yaklaşık 100 g sadeyağ eşlik eder; sıvı olarak iki su bardağı domates suyu ile iki su bardağı nar suyu, baharat olarak bir çay kaşığı tuz ve bir çay kaşığı yedi çeşit baharat kullanılır. Narlar tanelenip ezilir, suyu süzülür. Biberlerin sapı ve tohumu ayıklanır, soğuk suda yarım saat bekletilip süzülür, ortadan ikiye bölünüp enlemesine orta kalınlıkta doğranır. Soğan yemeklik doğranır, domateslerin suyu çıkarılıp süzülür. Kuşbaşı et doğranmış soğanla sadeyağda kavrulur, baharat ve tuz eklenip ateşten alınır.

Çömleğin dibine ilikli ve etli kemikler dizilir, üzerine biberlerin yarısı konur. Kavrulmuş et ve soğan ile soyulmuş sarımsaklar eklenir, kalan biberler üste yerleştirilir. Hazırlanan iki su, yani nar ve domates suyu çömleğe eklenir, üstüne tuz atılır ve yemek taş fırında üç saat kadar, suyunu çekene dek ağır ağır pişirilir. Pirinç ya da sade bulgur pilavı, taze yeşil isot, dilimlenmiş kuru soğan ve ayranla sunulur. Tescilde domates suyu hem bir buçuk kilo domatesin suyu hem de iki su bardağı diye verilmiştir; oysa bir buçuk kilo domatesten iki bardaktan çok su çıkar, hesapta iki su bardağı alındı. Nar suyu için nar tanesi değerleri kullanıldı, kemikler hesaba katılmadı; kalori sekiz porsiyon için verildi.