Urfa Meyan Şerbeti
Kurutulup lif hâline getirilen, karbonat ve tarçınla yoğrulan meyan kökünün süzgeçte buz eritilerek üç saat demlendiği, tülbentten süzülüp sürahiden sürahiye köpürtülen, yörede biyanbalı denen soğuk Urfa şerbeti.
Tarihçe & Hikaye
Urfa Meyan Şerbeti ya da biyanbalı, 8 Aralık 2016'da Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası adına mahreç işaretiyle tescil edilmiştir. Tescile göre Şanlıurfa'da biyan, bıyan, miyan ya da sus diye de anılan meyan bitkisinin kökünden yapılan ve halkın biyanbalı dediği bir şerbettir; sıcakların en çok hissedildiği Şanlıurfa'da yaz günlerinin ve Ramazan'da iftar sofralarının olmazsa olmazıdır. Meyan bitkisi Şanlıurfa'da özellikle Birecik'te ve Fırat kıyısında bol ve kaliteli yetişir; belgeye göre nehrin taşıyıp biriktirdiği nemli, kireçli ve organik maddece zengin topraklar buradaki meyanın tadını öbür yörelerdekinden ayırır. Kök, Merkez, Bozova, Birecik, Harran ve Suruç'un Fırat kıyısındaki köylerinde yöre halkınca toplanır.
Tescile göre şerbette lif hâline getirilmiş meyan kökü kullanılır. Topraktan sökülen kökler yıkanıp temizlenir, yirmi santim kadar boyda kesilip güneşte ya da sıcak bir yerde kurutulur; kuruyan çubuklar dövülerek ya da değirmende çekilerek lif hâline getirilir. Lifler geniş bir kaba alınıp üzerine biraz su serpilir; her kilo life 10 g karbonat ve 0,2 g tarçın katılıp hamur gibi yoğrulur, ardından yeniden kurutulup şerbetlik olarak satışa hazırlanır.
İki buçuk litre şerbet için hazır hâldeki 100 g meyan lifi yıkanıp bir süzgece konur, üzerine ufalanmış iki buçuk litrelik buz yığılır ve süzgeç derin bir kabın üzerinde bekletilir. Üç saat sonra buzun suyu kokusunu ve esmer rengini alarak kapta toplanır; bu ilk şerbet oldukça yoğundur. Demlenen şerbet tülbentten geçirilerek başka bir sürahiye süzülür; dibe tortu biriktiğinden şerbetin bir kısmı kapta bırakılır, yoksa şerbet bulanır. Köpüklü görünsün diye şerbet bir sürahiden ötekine birkaç kez boşaltılır ve buzla soğuk sunulur. Meyan kökü fazla ve sık tüketildiğinde tansiyonu yükseltebilir; tansiyon ya da kalp hastaları ve gebeler ölçülü içmelidir. Şerbet şekersizdir; besin değeri için meyan kökü özü yaklaşık olarak alındı kalorisi çok düşük olduğundan değer iki buçuk litrelik sürahinin tamamı için verildi; bir bardağı birkaç kaloriden ibarettir.
Urfa Meyan Şerbeti Tarifi
Malzemeler
- 100 g şerbetlik meyan kökü lifi (karbonat ve tarçınla yoğrulup kurutulmuş)
- 2,5 litre buz (ufalanmış)
- 1 g karbonat (life yoğrulan; kilo başına 10 g)
- bir tutam tarçın (life yoğrulan)
Urfa Meyan Şerbeti Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Hazır meyan lifini yıkayıp bir süzgece koyun.
- Üzerine ufalanmış buzu yığın ve süzgeci derin bir kabın üzerine yerleştirin.
- Buz eriyip esmer, kokulu bir şerbet olarak kaba süzülene dek üç saat kadar bekleyin.
- Şerbeti tülbentten başka bir sürahiye süzün; dibindeki tortulu kısmı bırakın.
- Bir sürahiden ötekine birkaç kez boşaltarak köpürtün ve buzla soğuk servis edin.
Püf Noktası
Süzerken şerbetin dibindeki son kısmı dökmeyin; tescile göre tortu bu kısımda toplanır ve karışırsa şerbet bulanıklaşır.
Urfa Meyan Şerbeti Yanına Ne Gider?
- Kebaplar
- Çiğ köfte
- İftar sofrası
Soru & Cevap
Biyanbalı nedir?
Şanlıurfa'da meyan kökünden yapılan şerbete halkın verdiği addır.
Meyan şerbeti nasıl demlenir?
Hazır meyan lifi süzgece konur, üzerine buz yığılır ve buz eridikçe kökün rengini ve kokusunu alan su üç saatte alttaki kapta toplanır.
Şerbet neden köpürtülür?
Tescile göre köpüklü görünmesi için bir sürahiden ötekine birkaç kez boşaltılır.
Meyan şerbetini herkes içebilir mi?
Fazla ve sık içildiğinde tansiyonu yükseltebilir; tansiyon ya da kalp hastaları ve gebeler ölçülü tüketmelidir.
Bir bardak Urfa meyan şerbeti kaç kalori?
Şekersiz olduğundan çok düşüktür: iki buçuk litrelik sürahinin tamamı yaklaşık 50 kcal'dir, yani bir bardağı birkaç kaloriden ibarettir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!