Urfa Üzlemeli Pilavı
Sadeyağlı beyaz pirinç pilavının üzerine kuzu eti, kabuğu soyulup yarılmış nohut, sarı kuru üzüm ve pekmezle pişirilen tatlı üzlemenin serildiği, düğün, bayram ve hac sofralarının Urfa pilavı.
Tarihçe & Hikaye
Urfa (Şanlıurfa) Üzlemeli Pilavı, 28 Kasım 2017'de Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası adına mahreç işaretiyle tescil edilmiştir. Tescile göre sade pirinç pilavının üstüne, pekmezle pişmiş kuru üzüm, ikiye bölünmüş nohut ve kuzu etinden oluşan bir karışım serilerek yapılır; pilavın üzerine konan bu karışıma üzleme denir. Uzun süren, zahmetli ve ustalık isteyen bir yemektir ve özel bir davet yemeği sayılır. Şanlıurfa'da bayramlarda, düğün yemeklerinin genel adı olan süphada ve hacdan dönen kişinin ziyaretçilerine verdiği hac yemeğinde zerde tatlısıyla birlikte sunulur; süphada kuzu içi kaburga, üzlemeli pilav ve tatlı olarak zerde verilir.
Tescile göre yağ olarak İvesi koyununun sütünden yapılan, en az yüzde doksan dokuz süt yağı içeren Şanlıurfa sadeyağı, et olarak İvesi erkek kuzusu, üzüm olarak çekirdeksiz sarı kuru üzüm, pirinç olarak Karacadağ pirinci ya da baldo kullanılır. Altı kişilik ölçüde pilav yarım kilo pirinç, 150 g sadeyağ, 1,2 litre kaynar su ve biraz tuzla; üzleme ise yarım kilo sarı kuru üzüm, 300 g orta yağlı kuşbaşı et, 220 g nohut, 340 g üzüm pekmezi, 40 g sadeyağ ve bir litre suyla hazırlanır. On iki saat önceden ıslatılan nohutların kabukları soyulur (yörede mükaşşer edilir) ve nohutlar ikiye ayrılır.
Fındık iriliğinde doğranan et kendi yağında kavrulur, ayıklanmış nohutla birlikte suyla yarım saat iyice pişirilip suyu çektirilir. Yıkanıp bir saat suda bekletilen ve süzülen üzüm, pekmez ve sadeyağ eklenip kaynatılır ve karışım ateşten alınır; istenirse 20 g şeker de katılır. Pilav için pirinç ayıklanıp yıkanır, kızdırılan sadeyağda tahta kaşıkla şeffaflaşana dek kısık ateşte kavrulur, tuz ve kaynar su eklenip pişirilir ve bir iki saat demlendirilir. Dinlenen pilav yavaşça karıştırılıp tabaklara alınır, üzleme pilavın üstünü örtecek biçimde serilir ve zerdeyle ikram edilir. Tescil ölçüyü altı kişilik sayar; ancak kişi başı kalori bini aştığından hesap sekiz porsiyon üzerinden verildi.
Urfa Üzlemeli Pilavı Tarifi
Malzemeler
- 500 g pirinç (Karacadağ ya da baldo)
- 190 g Şanlıurfa sadeyağı (pilav 150 g + üzleme 40 g)
- 3 g tuz
- 1,2 litre kaynamış su (pilav)
- 500 g çekirdeksiz sarı kuru üzüm
- 220 g nohut (12 saat ıslatılıp kabuğu soyulmuş)
- 300 g orta yağlı kuşbaşı kuzu eti
- 340 g üzüm pekmezi
- 1 litre su (üzleme)
- 20 g toz şeker (isteğe bağlı)
Urfa Üzlemeli Pilavı Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Nohudu on iki saat ıslatıp kabuklarını soyun ve ikiye ayırın; üzümü yıkayıp bir saat suda bekletip süzün.
- Fındık iriliğinde doğranmış eti kendi yağında kavurun, nohutla birlikte suyla yarım saat pişirip suyunu çektirin.
- Üzümü, pekmezi ve sadeyağı ekleyip kaynatın ve üzlemeyi ateşten alın.
- Pirinci sadeyağda şeffaflaşana dek kavurun, tuz ve kaynar suyu ekleyip pişirin, bir iki saat demlendirin.
- Pilavı tabaklara alın, üzlemeyi üstünü örtecek biçimde serip zerdeyle servis edin.
Püf Noktası
Nohutların kabuğunu soyup ikiye ayırın; tescile göre mükaşşer edilen nohut üzlemenin pekmezli şerbetini çeker ve dişe yumuşak gelir.
Urfa Üzlemeli Pilavı Yanına Ne Gider?
- Urfa zerdesi
- Kuzu içi kaburga
- Ayran
Soru & Cevap
Üzleme nedir?
Tescile göre pilavın üzerine konan, kuzu eti, yarılmış nohut, kuru üzüm ve pekmezden yapılan karışımın adıdır.
Süpha ne demek?
Şanlıurfa düğünlerinde verilen yemeklerin genel adıdır; üzlemeli pilav bu sofranın baş yemeklerindendir.
Üzlemeli pilav ne zaman yapılır?
Bayramlarda, düğünlerde ve hacdan dönenlerin ziyaretçilerine verdiği hac yemeğinde; yanında zerde sunulur.
Hangi pirinç kullanılır?
Tescile göre Karacadağ pirinci ya da baldo pirinç.
Bir porsiyon Urfa üzlemeli pilavı kaç kalori?
Sekiz porsiyon hesabıyla bir porsiyon yaklaşık 955 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!