Van Helise Yemeği
Akşamdan ıslatılıp ezilecek kadar pişirilen dövme buğdayın kemiğinden ayrılmış kuzu etiyle tahta kaşıkla durmadan karıştırılarak tel tel olana dek döğüldüğü, üzerine kızgın tereyağı dökülen Van yemeği.
Tarihçe & Hikaye
Van Helise Yemeği, 5 Mart 2025'te Van Ticaret ve Sanayi Odası adına mahreç işaretiyle tescil edilmiştir. Tescile göre geçmişte büyük kazanlarda, odun ateşinde, yüzlerce kişi için ve özellikle bayram ile düğün günlerine özel pişirildiği bilinir; bugün gündelik sofraların yanında düğün, davet, bayram ve festivallerde de yapılır. Van mutfağının önemli yemeklerindendir. Kırmızı et ya da tavuk, aşurelik buğday da denen dövme buğday, tereyağı, su, et suyu ve tuzla hazırlanır; hiç bırakılmadan karıştırılarak pişirilmesi ustalık ister.
Tescildeki sekiz kişilik ölçüde 2 kg kuzu ya da tavuk etine 1 kg dövme buğday, birer litre su ve et suyu, 250 g tereyağı ve 30 g tuz düşer; 30 g pul biber ile 10 g karabiber isteğe bağlıdır. Buğday akşamdan suya konup sabaha dek yumuşamaya bırakılır, süzülüp büyük bir tencereye alınır ve yaklaşık bir litre suyla ezilebilecek yumuşaklığa gelene dek pişirilir. Et ayrı bir tencerede haşlanır; tescile göre kuzu eti genellikle kemikli seçilir ve haşlama suyu süzülüp saklanır.
Kemiklerinden ayrılan et buğdaya katılır, tuz eklenir ve tahta kaşıkla sürekli karıştırılarak pişirilir; eksilen su, saklanan et suyuyla azar azar tamamlanır. Etler lif lif dağılıp buğday iyice ezilene dek karıştırmaya devam edilir. Kültür Portalı'ndaki tarif bu kıvamı muhallebiye benzetir ve heliseyi turşuyla sunar. Tabaklara alınan helisenin üzerine eritilmiş sıcak tereyağı, isteğe göre pul biberli tereyağı dökülür ve sıcak yenir. Tescil sekiz kişilik dese de bir kilo buğday ve iki kilo etle çok doyurucu olduğu için kalori on porsiyon üzerinden verildi; kemikli etin yaklaşık yüzde yetmişi yenebilir sayıldı. Pişirme süresi belgede yazmaz; yaklaşık üç saat öneridir.
Van Helise Yemeği Tarifi
Malzemeler
- 2 kg kemikli kuzu eti (ya da tavuk; yenebilir ~1,4 kg)
- 1 kg dövme (aşurelik) buğday
- 250 g tereyağı
- 30 g tuz (pul biber, karabiber isteğe bağlı)
- 1 litre su
- 1 litre et suyu
Van Helise Yemeği Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Dövme buğdayı akşamdan suya koyup sabaha dek bekletin, süzün.
- Buğdayı yaklaşık bir litre suyla ezilecek kıvama gelene dek pişirin; eti ayrı tencerede haşlayıp suyunu süzerek saklayın.
- Eti kemiklerinden ayırıp buğdaya katın, tuzu ekleyin.
- Tahta kaşıkla durmadan karıştırarak pişirin; eksilen suyu et suyuyla azar azar tamamlayın, etler tel tel olup buğday ezilene dek sürdürün.
- Tabaklara alıp üzerine eritilmiş sıcak tereyağı dökün ve turşuyla sıcak servis edin.
Püf Noktası
Et suyunu bir kerede değil azar azar ekleyin; karıştırma sürerken helise ancak böyle koyulaşıp etler tel tel ayrılır.
Van Helise Yemeği Yanına Ne Gider?
- Turşu
- Tandır ekmeği
Soru & Cevap
Helise nedir?
Dövme buğday ile kemiğinden ayrılmış etin tahta kaşıkla sürekli karıştırılarak birlikte döğüldüğü bir Van yemeğidir.
Buğday neden akşamdan ıslatılır?
Sabaha dek yumuşasın ve ezilebilecek kıvama kolay gelsin diye.
Tavukla yapılır mı?
Evet. Tescile göre aynı aşamalarla kuzu eti yerine tavuk eti de kullanılabilir.
Helise ne zaman pişmiş olur?
Etler lif lif dağılıp buğday iyice ezildiğinde.
Bir porsiyon Van helisesi kaç kalori?
On porsiyon hesabıyla bir porsiyon yaklaşık 915 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!