Velimeşe Bozası
İrmik iriliğinde öğütülmüş kara darı ve mısırın suyla kaynatılıp süzüldükten sonra şekerle kendiliğinden mayalandırıldığı, koyu, açık sarı, tatlı ekşi Velimeşe bozası.
Tarihçe & Hikaye
Velimeşe Bozası, 13 Nisan 2021'de Ergene Kaymakamlığı ve Ergene Belediyesi adına mahreç işaretiyle tescil edilmiştir. Tescile göre boza ilk olarak Çorlu'nun Velimeşe beldesinde yapılmış, Edirne ile İstanbul arasında işleyen trenlerde seyyar satıcılarca satılmaya başlayınca yolcular arasında ün kazanmıştır; artan talep üzerine üretimi Ergene ve Çorlu'ya yayılmış, 1960'lardan bu yana Velimeşe bozası adıyla bilinir. Koyu kıvamlı, açık sarı renkli, tatlı ekşi tatlı ve hafif asidik kokulu, tahıl esaslı fermente bir içecektir; üretiminde katkı maddesi ve aroma kullanılmaz.
Tescile göre bozanın ana bileşenleri irmik iriliğinde öğütülmüş kara darı ve mısırdır: tahıl karışımının yaklaşık yüzde 25'i darı, yüzde 70'i mısır irmiği ya da mısır unudur; gerekirse yüzde 5 kadar buğday unu eklenir. Darı ve mısır için çoğunlukla Uzunköprü ve Keşan'da yetiştirilenler tercih edilir. Karışım, iki katı kadar ılık suyla ıslatılıp bir gece bekletilir; ertesi gün hacminin yaklaşık beş katı suyla, durmadan karıştırılarak iki saat kadar kaynatılır.
Soğuyan boza lapası iki buçuk katı suyla seyreltilip süzülür, kalan posa ayrılır ve şekersiz ham boza elde edilir. Ham boza karıştırılarak iyice soğutulur, kütlesinin yaklaşık yüzde yirmisi kadar toz şeker katılır; önceki bozadan ya da hazır kültürden maya eklenmez, boza kendi içinde kalan bakteri ve mayalarla 25 °C'de bir gün kadar mayalanır. Serin ve güneş görmeyen yerde saklanan bozanın raf ömrü on güne kadardır. Daha çok soğuk kış günlerinde içilir; isteğe göre üzerine leblebi, fındık içi ya da tarçın serpilir. Evde yapmak için yaklaşık 200 g tahıl karışımıyla öneri bir ölçü verildi; kalori 200 ml'lik bir bardak için hesaplandı.
Velimeşe Bozası Tarifi
Malzemeler
- ~1 litre Velimeşe bozası (verim; ev ölçüsü öneri)
- 50 g irmik iriliğinde kara darı (öneri)
- 140 g mısır irmiği ya da mısır unu (öneri)
- 10 g buğday unu (gerekirse)
- yeterince su
- ~200 g toz şeker (ham bozanın %20'si kadar)
- az leblebi ya da tarçın (servis için)
Velimeşe Bozası Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Darı, mısır ve gerekirse buğday ununu karıştırıp iki katı ılık suyla ıslatın ve bir gece bekletin.
- Karışımı hacminin yaklaşık beş katı suyla, durmadan karıştırarak iki saat kadar kaynatın.
- Soğuyan lapayı iki buçuk katı suyla seyreltip süzün ve posasını ayırın.
- Süzülen ham bozayı soğutup kütlesinin beşte biri kadar toz şeker katın.
- Bozayı 25 °C civarında bir gün mayalanmaya bırakın, soğuk saklayıp üzerine leblebi ya da tarçın serperek servis edin.
Püf Noktası
Kaynatma boyunca karıştırmayı bırakmayın; koyulaşan lapa dibe tutarsa boza yanık kokar.
Velimeşe Bozası Yanına Ne Gider?
- Leblebi
- Tarçın
Soru & Cevap
Velimeşe bozası nasıl ün kazandı?
Tescile göre Edirne-İstanbul arasındaki trenlerde seyyar olarak satılmaya başlayınca yolcular arasında tanındı.
Velimeşe bozası hangi tahıllardan yapılır?
Ağırlıkla kara darı ve mısırdan; tahıl karışımının yaklaşık dörtte biri darı, yüzde yetmişi mısırdır, gerekirse biraz buğday unu katılır.
Bozaya maya eklenir mi?
Hayır. Tescile göre önceki bozadan ya da hazır kültürden maya katılmaz; boza kendiliğinden mayalanır.
Boza ne kadar saklanır?
Serin ve güneş görmeyen yerde, üretimden itibaren on güne kadar.
Bir bardak Velimeşe bozası kaç kalori?
200 ml'lik bir bardak yaklaşık 210 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!