Yozgat Arabaşısı
Kaz, hindi ya da tavuk suyuyla pişen, kavrulmuş un (meyane) ve salçalı tereyağıyla koyulaştırılan acılı çorbanın, sinide soğutulup baklava dilimi kesilen hamurla birlikte çiğnemeden yutulduğu Yozgat kış yemeği.
Tarihçe & Hikaye
Yozgat Arabaşısı, 27 Aralık 2013'te Yozgat Belediyesi adına mahreç işaretiyle tescil edilmiştir. Tescile göre arabaşı, çorba ve ayrıca yapılan arabaşı hamurundan oluşur. Onu öteki çorbalardan ayıran, ekmekle değil, hamurla birlikte ve hamur çiğnenmeden yutularak, kış mevsiminde içilmesidir. Çorbanın eti, doğal ortamda ya da yaylada doğal besinlerle yetişen tavuk, hindi ya da kazdan gelir. Kültür Portalı'na göre arabaşı Yozgat'ın uzun kış gecelerinde akşam yemeğinden sonra, yatmadan önceki sohbetlerde ikram edilen bir ara öğündür; adının bu yüzden 'ara aşı'ndan geldiği anlatılır.
Tescile göre hamur için glüteni yüksek un, çorba için de mutlaka tereyağı kullanılır. On iki kişilik hamur ölçüsü 650 g un ve 5 litre sudur: suyun üç litresi kaynatılır, kalan iki litre soğuk suya un çırpılarak bulamaç yapılır ve kaynayan suya dökülür. Oklavayla durmadan karıştırılan hamur mısır patlağı gibi patlamaya başlayınca üç dört dakika daha kaynatılır, suyla ıslatılmış sinilere dökülür, siniler sallanarak eşit yayılır ve soğumaya bırakılır. Soğuyan hamur ıslak bıçakla baklava dilimi kesilir, sininin ortası açılıp çorba kâsesi oraya konur.
Çorba için kaz, hindi ya da tavuk bütün olarak, üzerini geçecek kadar su ve bir kaşık tuzla haşlanır; göğüs eti ayrılıp küçük parçalanır. Kalın dipli bir tavada un en kısık ateşte, ayarıyla oynamadan, yarım saat yavaş yavaş karıştırılarak sararıp kokusu çıkana ve hafifçe tütmeye başlayana dek kavrulur; buna meyane denir. Soğuyan meyane soğuk suyla ayran kıvamına açılır. Tencerede 150-200 g tereyağı ile iki kaşık salça kavrulur, birer kaşık pul biber ve karabiber eklenir, dört beş su bardağı et suyu katılıp kaynatılır. Meyane azar azar eklenir, kaynayınca etler katılıp beş on dakika daha kaynatılır; isteyen limon sıkar. Kesilen hamur kaşığa alınıp çorbayla birlikte çiğnenmeden yutulur. Hamur bütün yutulduğu için çocuklara ve yutma güçlüğü olanlara küçük parçalar verilmelidir; tescile göre et de iyi pişirilmelidir. Et miktarı (500 g göğüs) öneridir; kalori on iki kişi için verildi.
Yozgat Arabaşısı Tarifi
Malzemeler
- 650 g un (hamur)
- 5 litre su (hamur)
- ~500 g kaz, hindi ya da tavuk göğüs eti (haşlanmış)
- 150-200 g tereyağı
- 5 kaşık un (meyane, yağsız kavrulmuş)
- 2 kaşık domates salçası
- 1'er kaşık tuz, pul biber, karabiber
- 4-5 su bardağı et suyu (çorba)
- az limon suyu (isteğe bağlı)
Yozgat Arabaşısı Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Üç litre suyu kaynatın; iki litre soğuk suya unu çırpıp bulamaç yapın ve kaynayan suya dökün, oklavayla durmadan karıştırın.
- Hamur patlamaya başlayınca üç dört dakika daha kaynatıp ıslatılmış sinilere dökün, sallayıp yayın ve soğuyunca ıslak bıçakla baklava dilimi kesin.
- Kaz, hindi ya da tavuğu tuzlu suda haşlayın, göğüs etini küçük parçalayın; unu en kısık ateşte yarım saat kavurup meyane yapın ve soğuk suyla ayran kıvamına açın.
- Tereyağında salçayı kavurup pul biber ve karabiberi ekleyin, et suyunu katıp kaynatın; meyaneyi azar azar ekleyin, sonra etleri katıp beş on dakika kaynatın.
- Sininin ortasına çorba kâsesini koyun; hamuru kaşığa alıp çorbayla birlikte çiğnemeden yutun.
Püf Noktası
Meyaneyi en kısık ateşte ve ayarıyla oynamadan kavurun; tescile göre un sararıp hafifçe tütmeye başladığı anda ocak kapatılmalıdır.
Yozgat Arabaşısı Yanına Ne Gider?
- Limon
- Turşu
Soru & Cevap
Arabaşı nasıl yenir?
Soğuyup baklava dilimi kesilen hamur kaşığa alınır ve acılı çorbayla birlikte çiğnenmeden yutulur.
Arabaşı hangi etle yapılır?
Tescile göre tavuk, hindi ya da kaz etiyle.
Meyane nedir?
En kısık ateşte yarım saat yağsız kavrulan undur; soğuk suyla açılıp çorbaya katılır.
Arabaşı ne zaman yenir?
Kış mevsiminde; Kültür Portalı'na göre uzun kış gecelerinde sohbet arasında ikram edilir.
Bir porsiyon Yozgat arabaşısı kaç kalori?
On iki kişilik ölçüyle hamuruyla birlikte bir porsiyon yaklaşık 370 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!